(Xây dựng) - Nhiều di tích cổ như nhà thờ, lăng mộ hàng trăm năm hay những thành phố cổ hàng nghìn năm tại Iraq trong phút chốc đều bị phá hủy, biến thành đống đổ nát và tro bụi dưới tay Nhà nước Hồi giáo (IS).

Iraq là một trong những cái nôi của văn minh lâu đời nhất thế giới, nơi có nhiều cấu trúc và di tích cổ được Liên Hợp Quốc xác nhận là di sản văn hóa Thế giới.

Thế nhưng, thời gian qua, những kho báu của nhân loại ở các tỉnh miền Bắc nước này bị đe dọa trước sự điên cuồng của IS. Chúng cướp đi hàng trăm cổ vật quý và thẳng tay phá nát tất cả những gì chúng không thể mang đi.

IS huy diet hang loat di tich co - Anh 1

Phiến quân Nhà nước Hồi giáo đang xô đổ một bức tượng ở bảo tàng Mosul. Ảnh:AFP.

Các phiến quân cực đoan IS đang thực hiện chiến dịch xóa bỏ các di tích cổ mà chúng coi là thúc đẩy tư tưởng sùng bái thần, vi phạm sự diễn giải cơ bản của luật Hồi giáo. IS tuần trước đã công bố một đoạn video cho thấy chúng đập vỡ các di tích ở bảo tàng Mosul.

IS huy diet hang loat di tich co - Anh 2

Phiến quân IS huy động máy xúc để san phẳng lăng mộ Tomb of the Girl nổi tiếng tại thành phố Mosul.

IS huy diet hang loat di tich co - Anh 3

IS đã cho phá hủy nhiều nhà thờ Hồi giáo nổi tiếng bàng thuốc nổ. Ihsan Fethi, chuyên gia kiến trúc của Iraq ở Amman, Jordan, mô tả đây là “một tổn thất rất lớn và hành động không thể tin được của chủ nghĩa khủng bố văn hóa”.

Theo AFP, sau khi tấn công thành phố cổ Nimrud 3.000 năm tuổi ở phía đông nam Mosul, ngày 7/3, IS đã dùng xe ủi tàn phá thành phố 2.000 năm tuổi Hatra ở tỉnh Ninawa, miền bắc Iraq. Cả hai thành phố này đều là di sản văn hóa thế giới, được UNESCO công nhận. Lực lượng chiến binh này cho rằng, các đền thờ và tượng cổ là những “thần tượng giả dối”, cần phải bị đập bỏ. Hành động này bị cộng đồng quốc tế lên án gay gắt.

Song, vẫn chưa thống kê được những thiệt hại mà IS gây ra ở Nimrud và Hatra.

IS huy diet hang loat di tich co - Anh 4

Đền thờ thần mặt trời Shamash tại thành cổ Hatra chụp ngày 27/7/2005

Hồi tháng 1, IS còn đốt hàng trăm cuốn sách ở thư viện thành phố này và của Đại học Mosul, gồm nhiều bản viết tay cổ quý hiếm, hủy các di sản văn hóa hàng nghìn năm tuổi của Iraq.

Theo Global Post, sự bành trướng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo đồng nghĩa với nguy cơ những di tích cổ đại tại quốc gia Trung Đông này có thể biến mất hoàn toàn trong tương lai gần.

IS huy diet hang loat di tich co - Anh 5

Hình ảnh nhà thờ Hồi giáo Jawad Husseiniya tại thành phố Tal Afar, Iraq, vài giây trước khi trở thành đống đổ nát và khói bụi. Tổng giám đốc UNESCO, bà Irina Bokova, cho rằng việc IS phá hủy các di tích lịch sử không chỉ là thảm họa đối với ngành văn hóa mà còn là vấn đề an ninh lớn.

Hành động của Nhà nước Hồi giáo (IS) làm dấy lên sự kinh hoàng và báo động lan rộng. Một số nhà khảo cổ học cùng chuyên gia về di sản so sánh sự kiện này với lúc phiến quân Taliban phá hủy các tượng Phật ở Bamiyan, Afghanistan, năm 2001.

Trong khi đó, Thủ lĩnh của IS Abu Bakr al-Baghdadi cho rằng việc phá hủy các tượng đài lịch sử là “nghĩa vụ tôn giáo”, báo Al Alam đưa tin. Theo cách hiểu cực đoan về đạo Hồi thì không một vật thể nào nên được tôn sùng hay thờ cúng.

IS huy diet hang loat di tich co - Anh 6

IS phá hủy các di sản văn hóa tại Iraq. (Ảnh: AP)

IS kiểm soát Mosul, thành phố lớn thứ hai của Iraq, trong một đợt tấn công vào tháng 6/2014. Chúng phá hủy nhiều khu vực di tích, bao gồm các đền thờ Hồi giáo dòng Sunni, một cách có hệ thống.

Trước hành động hàng loạt các di sản văn hóa hàng nghìn năm tuổi bị lực lượng Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng phá hủy, Chính phủ Iraq đã lên tiếng kêu gọi liên minh quốc tế, đặc biệt là Liên Hợp Quốc hỗ trợ nhiều hơn nữa nhằm ngăn chặn hành động này.

IS huy diet hang loat di tich co - Anh 7

Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) phá hủy hoàn toàn nhà thờ Al-Qubba Husseiniya tại thành phố Mosul của Iraq bằng thuốc nổ.

Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon gọi các hành động phá hoại các di tích văn hóa là tội phạm chiến tranh.

“Việc phá hủy có chủ tâm của IS đối với di sản văn hóa chung của nhân loại là một tội ác chiến tranh, biểu hiện cho hành động tấn công vào tất cả nhân loại chúng ta”, theo thông báo chính thức của Liên Hợp Quốc.

Đồng thời, ông cũng cảnh báo, doanh thu từ việc buôn bán cổ vật của IS cho phép chúng tiếp tục thực hiện các hoạt động khủng bố và kêu gọi cộng đồng quốc tế ngăn chặn hành động phá hủy hệ thống các di tích văn hóa của các chiến binh khủng bố cũng như ngăn chặn việc buôn bán trái phép các giá trị lịch sử văn hóa của nhân loại.

Hiện quân đội Iraq và lực lượng người Kurd đang tích cực triển khai chiến dịch truy quét IS trên bộ cùng với sự hỗ trợ trên không của Mỹ và nhiều nước đồng minh.

Hồng Nhung (Tổng hợp)