Trước tình hình nhiều loại dịch bệnh truyền nhiễm đang có nguy cơ gia tăng, nhất là dịch sởi đang bùng phát mạnh ở nhiều địa phương, ngày 13/2 tại TP HCM, PGS-TS Nguyễn Tấn Bỉnh, Giám đốc sở y tế TP HCM đã có cuộc họp cùng lãnh đạo bệnh viện 24 quận huyện, trung tâm y tế dự phòng(TTYTDP) TP HCM về việc chủ động phòng chống dịch bệnh trên địa bàn TP.

Theo nhận định của các chuyên gia y tế, hiện mới chỉ là khởi đầu của cao điểm dịch, ngoài bệnh sởi đang bùng phát, thì trong 2 tuần tới khi thời tiết thật sự chuyển mùa, các loại dịch bệnh do siêu virus tấn công như sởi, Rubella, cúm, sốt siêu vi… sẽ vào cao điểm. Trong đó, các bệnh này thường tấn công trẻ em do miễn dịch của trẻ yếu. Người lớn khi bị bệnh xâm nhập thì thường diễn tiến nặng, thậm chí nguy cơ tử vong cao hơn ở trẻ em.

Quên chích ngừa sởi mũi 2 cho trẻ

Về nguyên nhân bệnh sởi đang bùng phát mạnh mẽ trở lại ở nhiều địa phương, theo ông Nguyễn Đắc Thọ, Phó GĐ (TTYTDP)TP HCM, dịch Sởi năm nay trở lại một cách bất thường tại nhiều địa phương một phần do phụ huynh quên tiêm phòng Sởi mũi 2 cho trẻ.

Thống kê của Khoa Kiểm soát bệnh tật truyền nhiễm và vắc xin sinh phẩm(KSBTN&VXSP) – TTYTDP TP HCM cho thấy, từ ngày 1/1/2013 tới 31/12/2013, toàn thành phố đã có 107.704 trẻ được chích ngừa bệnh Sởi (mũi 1) đạt tỉ lệ: 96,6%. Tuy nhiên số trẻ được chích ngừa Sởi mũi 2 lại quá thấp: 39.964 trẻ, đạt tỉ lệ 35,9%.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm, thần kinh BV Nhi Đồng 1, TP HCM nhận định, trong vài năm trở lại đây, độ bao phủ của tiêm chủng không đồng đều và bao quát. Trong đó nguyên nhân được biết là sau khi em bé chích ngừa Sởi lúc 9 tháng tuổi (mũi đầu), nhiều phụ huynh bỏ qua rồi quên luôn. Ở nước ta, sởi được chích là từ lúc trẻ 9 tháng. Mũi này được chương trình quốc gia cung cấp miễn phí. Do đó, để chích ngừa các bệnh còn lại (quai bị, rubella), vừa để củng cố cho mũi ngừa sởi, có mũi thuốc "dịch vụ" Sởi-Quai bị-Rubella được chỉ định lúc trẻ 15 tháng. Ngoài các mũi cơ bản nói trên, cần tiêm nhắc lại sau 3-5 năm.

Nhiều ca được chẩn đoán mắc sởi tại Khoa Khám bệnh, bệnh viện Nhi đồng 1 (TP HCM).

Thế nhưng theo BS Khanh, việc tư vấn của nhiều nhân viên tiêm phòng tại phòng khám dịch vụ với chương trình tiêm chủng mở rộng còn thiếu sự thống nhất.

Tại Phòng khám dịch vụ, cán bộ y tế thường tư vấn cho phụ huynh chích ngừa Sởi cho trẻ từ 12-15 tháng. Chính vì vậy gặp khi đúng lúc trẻ mắc bệnh khác, thường phụ huynh quên luôn cho đến khi trẻ 4-5 tuổi. Trong khi với chương trình tiêm chủng mở rộng mũi một (sởi) khi trẻ 9 tháng và mũi hai là lúc 15-18 tháng. Chính vì việc quên này, tạo cho khoảng cách miễn dịch và bảo vệ cho trẻ không thật sự hiệu quả.

Theo ghi nhận từ khoa Nhiễm của BV Nhi đồng 1 TP HCM, từ giữa tháng 12/2013 đến nay, mỗi ngày khoa tiếp nhận khoảng 4-5 ca trẻ mắc Sởi. Tuy nhiên, tuần qua, số trẻ mắc sởi nhập viện tăng nhanh với trên 30 ca/ngày.

Tính từ đầu năm tới nay, BV tiếp nhận và điều trị cho khoảng trên 200 ca. Trong đó có 7 ca nặng (suy hô hấp phải thở máy). Cũng có một số trường hợp phụ huynh lo sợ những tai biến khi cho con đi tiêm chủng, khiến cho nguy cơ trẻ mắc bệnh ngày càng cao.

Cần thực hiện tốt tiêm chủng mở rộng

Theo Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, nhiệm vụ đặt ra để “dập dịch sởi” hiện nay là TTYTDP TP HCM cần phối hợp với Y tế học đường các cấp trong giáo dục sức khỏe phòng bệnh và giám sát phát hiện bệnh sớm. Thực hiện cách ly nghiêm túc từ 7-10 ngày đối với tất cả bệnh nhân, tất cả các bệnh nhân được ghi nhận sốt phát ban phải được lấy mẫu xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán sởi cũng như Rubella. Cần thực hiện tốt trong công tác tiêm chủng mở rộng, đảm bảo tiêm chủng thường xuyên đạt chỉ tiêu trên 90% trẻ tiêm đủ 7 loại vắc xin phòng bệnh và chiến dịch tiêm sởi mũi 2.

Theo Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Tấn Bỉnh, nhiệm vụ phòng chống dịch bệnh năm 2014 được giao cho khoa “kiểm soát bệnh truyền nhiễm và vắc xin sinh phẩm”-(KSBTN và VXSP) -Trung tâm y tế dự phòng thành phố trực tiếp triển khai kế hoạch, trong đó ngoài bệnh sởi, còn phòng chống nhiều bệnh: rubella, tay chân miệng, thủy đậu, đặc biệt là dịch cúm A/H5N1, AH7N9, bệnh Corona chủng mới… đang có nguy cơ thâm nhập vào Việt Nam là rất lớn.

Lực lượng YTDP Q/H có nhiệm vụ phối hợp với BV các tuyến, thu thập danh sách ca bệnh nghi ngờ hoặc ca bệnh chẩn đoán xác định, đảm bảo nắm thông tin ca bệnh từ BV tới TTYTDP TP, tới các Q/H, P/X; tiến hành các biện pháp can thiệp cộng đồng khống chế, không để dịch bệnh lây lan.

Ngoài ra, đề phòng mùa cao điểm của dịch bệnh truyền nhiễm có thể bùng phát thì các cơ sở tiêm chủng ngoài chương trình chủ động dự trù vắc xin thủy đậu, sởi, rubella, quai bị và một số vắc xin phòng các bệnh lây truyền qua đường hô hấp để phục vụ nhu cầu tiêm chủng của người dân thành phố. Để đề phòng bệnh cúm gia cầm lây qua người, YTDP TP và Q/H cần tăng cường giám sát sức khỏe của những người trong nhà và các nhà cùng tổ dân phố có chăn nuôi, hoặc hành nghề giết mổ gia cầm, thủy cầm. Phát hiện sớm những điểm có gia cầm bị bệnh /chết do nghi ngờ cúm, thực hiện theo dõi sức khỏe mỗi ngày đối với những người thường xuyên ra vào khu vực có gia cầm bệnh/ chết; phát hiện người có biểu hiện viêm đường hô hấp liên quan dịch tễ với bệnh cúm A/H5N1 phải thực hiện ngay các biện pháp phòng chống dịch thường qui cho đến khi có xét nghiệm âm tính…