(Kienthuc.net.vn) - Giáo dục công dân là môn học thiết thực dạy cách làm người lại chỉ được dạy 1 tiết/tuần với những vấn đề khó hiểu, trừu tượng và không gắn với thực tế. Còn môn Tin học sao không ứng dụng những công nghệ hiện đại bây giờ mà chỉ dạy những chương trình khô, lạc hậu... là thắc mắc của đa số học sinh.

Quá nặng

Đó là cảm nhận chung của hầu hết học sinh khi được hỏi về nội dung chương trình học. Để tập trung vượt qua các kỳ thi thì buộc các em chỉ tập trung vào các môn thi, các môn khác học chỉ để "cho qua". Bản thân giáo viên cũng buộc phải đồng tình và tỏ ra thông cảm cho học trò.

Em Trần Kiều Oanh, lớp 10 Sinh, Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, Hà Đông, Hà Nội cho rằng, thời lượng chương trình học phân bổ chưa hợp lý. Đơn cử như môn Văn, một tác phẩm được phân bố học 2 - 3 tiết nhưng thực tế phải học đến gấp đôi thời lượng mới hiểu hết nội dung.

Cũng như môn Lịch sử từ cấp 1 đến lúc học phổ thông đã được học với nội dung trùng lập lại khá nhiều. Điều quan trọng là học Sử để hiểu rõ tinh thần của dân tộc, học trọng tâm để nhớ sự kiện hơn là những con số, chi tiết khá lặt vặt mà bọn em chẳng nhớ được bao nhiêu. Còn môn ngoại ngữ trong sách giáo khoa khá lạc hậu, ít thú vị chưa phát huy hết các kỹ năng của môn này.

Nguyễn Đức Anh, lớp 11A6, Trường THPT Trần Phú cho rằng, việc học quá nhiều, buộc phải nhớ từng lời giảng, từng nội dung trong sách khiến chúng em như một cái máy. Nhiều bạn cảm thấy áp lực, căng thẳng, nhất là những ngày thi đang đến gần.

Chưa có môn học nào khiến chúng em háo hức, thích thú, say mê và học một cách "tự nguyện" cả. Lúc nào cũng là cái áp lực "phải học", dù việc hiểu hay áp dụng được mớ kiến thức ấy không nhiều.

Cô Trần Lâm Anh, giáo viên khối THPT chuyên, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, kiến thức trong nhà trường cũng có 2 mảng là lý thuyết ở góc độ hàn lâm và kiến thức mang tính thực hành, thực tiễn. Từ trước đến nay trong chương trình học, yêu cầu của các môn học đều nặng về mảng kiến thức hàn lâm. Điều này tạo ra sự nhàm chán, gò ép các em.

Tuy nhiên, bản chất của giáo dục phổ thông là trang bị kiến thức nền sơ đẳng nhất, vì thế dù có không thích cũng buộc các em phải học. Học để biết. Còn để hiểu hết những kiến thức đã học thì xem ra là một yêu cầu cao đối với lứa tuổi này.

Ảnh minh họa.

Thảm họa trong giáo dục

GS.TSKH Hồ Ngọc Đại, nguyên Giám đốc Trung tâm Công nghệ giáo dục, Bộ GD&ĐT cho biết: Quan điểm của tôi là để chúng phát triển tự nhiên mà không cần cố gắng gì. Để cho chúng chơi tự nhiên, học tự nhiên, ăn tự nhiên, ngủ tự nhiên...

Mọi sự cố gắng nhồi nhét những mớ được coi là kiến thức hoặc không phải là kiến thức cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu trẻ không thích học. Phải tạo ra được động lực cho trẻ, cho chúng thấy được lợi ích từ việc chúng làm, đó mới là cách thực sự kích thích sự sáng tạo của trẻ. Nếu cứ học mà không hiểu, không hiểu vẫn bắt học, ta sẽ đạo tạo ra những cái máy không có khả năng sáng tạo, thui chột khả năng của học trò. Đó thực sự là thảm họa.

Học quá nhiều cũng dẫn đến những hệ quả xấu. Thực tế đã có nhiều học sinh tìm đến cái chết do áp lực học hành. TS Ngô Thanh Hồi, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Mai Hương cho biết, việc học quá tải có thể dẫn đến nhiều "hệ lụy" như căng thẳng thần kinh mệt mỏi.

Thậm chí, có nhiều trường hợp do mệt mỏi quá dẫn đến việc chán học, bỏ học. Hơn nữa, ở nước ta chúng ta thiên về rèn trí dục. Nhà trường mải lo rèn trí dục mà quên mất cả đức dục, thể dục, mỹ dục. Không hiếm trường hợp, học sinh giỏi thì có giỏi nhưng mắt thì cận, mặt mày xanh xám, còm nhom.

Theo các chuyên gia, các em nên học cách tìm thấy hứng thú trong môn học bằng những liên tưởng thực tế, từ đó sẽ hiểu bài học một cách dễ dàng. Ví dụ, khi học về nguyên tắc giãn nở của nước thì liên tưởng đến việc đun nước nóng, làm đá trong tủ lạnh...

Theo các chuyên gia, sai lầm khá phổ biến ở nước ta hiện nay là bắt học quá nhiều đối với độ tuổi nhỏ. Và càng học lên cao, thì yêu cầu học lại càng ít đi, đó là một nghịch lý chưa thể khắc phục được. Cứ nhồi nhét kiến thức sẽ dẫn đến tư duy phát triển của trẻ em bị cùn đi. Thực tế, não của trẻ em hay người lớn đều chỉ có thể ghi nhận được dung lượng kiến thức nhất định. Nhồi nhét quá nhiều sẽ dẫn đến tác dụng ngược là kiến thức bị "loạn", không nhớ và cũng không hiểu được gì cả.

Tô Hội