(PL&XH) - Bắt đầu từ hôm qua (10-4), Sở GTVT Hà Nội ra quân thanh kiểm tra chất lượng xe, trình độ lái xe, điểm đỗ... của các hãng taxi trên địa bàn Hà Nội.

Thời gian thanh tra được tiến hành trong một tháng. Liệu sau đợt thanh tra này, hoạt động taxi ở Thủ đô có đi vào quy củ?

Buông lỏng quản lý

Taxi là một trong những tác nhân chính gây nên tình trạng ùn tắc giao thông ở Hà Nội. Để xảy ra tình trạng bát nháo các hãng taxi khiến giao thông Thủ đô vốn đã rất chật chội này lại thêm ngột ngạt trước hết phải thẳng thắn nhìn nhận là do sự buông lỏng của cơ quan quản lý Nhà nước đối với hoạt động của loại hình vận tải này.

Nói như vậy là bởi cách đây 2 năm, tức ngày 1-3-2010, từ phản ánh của dư luận và bản thân ngành giao thông nhận thấy, taxi là tác nhân khiến giao thông Thủ đô ùn tắc trầm trọng hơn, chính Sở GTVT Hà Nội khi đó đã có phương án ngừng cấp phép kinh doanh hoạt động taxi. Thế nhưng, cơ quan quản lý Nhà nước đã buông xuôi, không đảm đương được vai trò của mình để đưa ra những biện pháp cụ thể, kiên quyết, nên khi các nhà đầu tư kinh doanh taxi lên tiếng phản đối, thế là đành thỏa hiệp. Từ sự thỏa hiệp này mà hoạt động taxi đến năm 2011 hầu như đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát.

Chính bất cập từ lỗ hổng quản lý này đã được Thanh tra Bộ GTVT chỉ ra trong đợt thanh tra, rà soát hoạt động dịch vụ taxi vào tháng 11-2011 vừa qua. Kết quả thanh tra tại Hà Nội cho thấy sự yếu kém manh mún, bát nháo của taxi Hà Nội ngày càng bộc lộ rõ khi trong 114 hãng với 16.000 đầu xe của Hà Nội thì có đến 43% số hãng đăng ký với dưới 50 xe hoạt động. Thậm chí vài doanh nghiệp chỉ có từ 4 đến 5 xe cũng được cấp phép. Không ít hãng không hề có bộ máy điều hành. Và chính vì điều này, đến nay dư luận vẫn ì xèo rằng không đơn giản tự dưng mà ngành giao thông cấp phép hoạt động mới hãng taxi một cách "vô tư"!? Một thực trạng khá phổ biến là việc các hãng taxi Hà Nội bán thương hiệu. Có nghĩa là lái xe chỉ cần có xe và trả tiền mua logo, hoặc thêm nữa là trả tiền tổng đài điện thoại hàng tháng, và như vậy thì lái xe hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát. Để xảy ra tình trạng bát nháo, manh mún trong hoạt động taxi đó là do các cơ quan chức năng hoạt động thiếu đồng bộ, thiếu sự chỉ đạo thống nhất, và điều cơ bản nhất là thiếu một đề án qui hoạch cụ thể cho hoạt động này. Rất khó giải thích khi hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà nước lại không nắm được vai trò chủ động mà chịu sự chi phối của phường hội và doanh nghiệp. Song trách nhiệm của những cơ quan quản lý Nhà nước này lại không được qui kết trách nhiệm rõ ràng.

Sau đợt thanh tra này, Hà Nội sẽ không còn taxi dù.

Thanh tra mang tính hình thức?

Khi những bất ổn trong hoạt động của các hãng taxi ở Hà Nội được Thanh tra Bộ GTVT chỉ ra, Sở GTVT Hà Nội lại tiếp tục trình lên UBND TP những giải pháp siết chặt lại taxi bằng hàng loạt các hình thức, cấm đi vào nhiều tuyến phố trong giờ cao điểm… và hôm 10-4 là thanh, kiểm tra.

Theo Chánh Thanh tra Sở GTVT Nguyễn Hoàng Giáp, đợt thanh, kiểm tra này sẽ tập trung chất lượng phương tiện và người lái xe để nắm thực trạng kinh doanh của các DN taxi. Đoàn thanh tra liên ngành sẽ kiểm tra giấy phép kinh doanh của DN; điều kiện hoạt động dịch vụ taxi như số lượng, chất lượng xe, trình độ tài xế, nơi đỗ xe; kê khai giá cước theo quy định và những biện pháp để chống gian lận giá cước. "Bên cạnh việc kiểm tra hồ sơ, tài liệu, đoàn thanh tra còn kiểm tra tại hiện trường phương tiện và lái xe taxi của DN. Qua đó, cơ quan quản lý sẽ sửa đổi các chính sách cho phù hợp, chấn chỉnh những yếu kém" - ông Giáp nói. Còn theo ông Nguyễn Xuân Hào, Chánh Thanh tra Bộ GTVT, năm 2012 sẽ tiếp tục thanh tra toàn bộ hãng taxi ở Hà Nội và TP HCM nhằm tránh tình trạng bát nháo của taxi ở Hà Nội. Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Nguyễn Hoàng Linh cũng khẳng định: "chắc chắn sẽ đóng cửa một số DN taxi bởi không thể hoạt động theo kiểu manh mún 5-7 xe hoặc vài chục xe".

Tuy nhiên, qua công tác thanh tra trong ngày 10-4 của Thanh tra Sở GTVT, dư luận vẫn nghi ngại, liệu đây có là việc làm mang nặng tính hình thức? Dẫn chứng là trong sáng 10-4, tại khu vực SVĐ Mỹ Đình, Hà Nội, Thanh tra Sở GTVT Hà Nội bắt đầu ra quân thanh tra toàn bộ hãng taxi đang hoạt động. Các xe bị kiểm tra về công tơ tính tiền, bộ đàm, các loại phù hiệu của hãng… Theo ghi nhận của PV tại hiện trường, công tác kiểm tra diễn ra rất nhanh, và mang tính hình thức. Mỗi xe cán bộ thanh tra chỉ kiểm tra bằng mắt thường với khoảng thời gian chưa đầy 5 phút và gần như hoàn toàn dựa vào cảm quan của cán bộ thanh tra. Với số lượng xe của hơn 100 hãng taxi tại Hà Nội, dư luận không trông chờ những kết quả tốt đẹp nhằm chấn chỉnh bát nháo của hoạt động kinh doanh taxi tại Thủ đô hiện nay. Như vậy, bài toán về quản lý hoạt động taxi chắc chắn sẽ không có lời giải trong một sớm một chiều.

Để hoàn thiện đề án quản lý taxi, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được TP Hà Nội triển khai trong tháng 4-2012 là "hoàn thiện đề án Quản lý hoạt động vận tải hành khách bằng xe taxi". Theo dự thảo đề án, trong giai đoạn 2012-2015 sẽ thực hiện các giải pháp: Tạm dừng thành lập mới các DN taxi và số lượng taxi; Taxi hoạt động trong vành đai 3 phải nộp phí để đóng góp vào quỹ phát triển kết cấu hạ tầng giao thông của TP; Phân vùng hoạt động taxi trên cơ sở lấy vành đai 3 của TP Hà Nội nhằm hạn chế phương tiện taxi phù hợp với từng điều kiện của từng khu vực...

Theo thống kê của Sở GTVT Hà Nội, hiện TP có 114 hãng taxi, với khoảng 16.000 đầu xe. Trong đó có tới 43% hãng đăng ký hoạt động với số đầu xe dưới 50 chiếc. Taxi hiện là nghi can số 1 cho nguyên nhân gây ách tắc giao thông ở Thủ đô.

Quang Minh