Hơn 13 năm tham gia giữ gìn trật tự an ninh, Câu lạc bộ phòng chống tội phạm phường Phú Hòa (thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương) đã bắt quả tang hơn 500 vụ phạm tội, bắt hơn 1000 đối tượng phạm pháp. Riêng "hiệp sĩ" Nguyễn Văn Minh Tiến tại Thành phố Hồ Chí Minh đã bắt quả tang hơn 400 vụ với gần 1000 đối tượng. Và sau những thành tích khiến mọi người nể phục đó là muôn vàn mồ hôi, muôn vàn công sức của những thanh niên có tinh thần nghĩa hiệp. Không chỉ đối mặt với những tai nạn rình rập, họ còn phải mang nỗi niềm bị một số người thị phi "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng".

Nguy hiểm chực chờ Từ khi "hiệp sĩ" Nguyễn Xuân Chinh tử nạn, những thành viên trong CLBPCTP phường Phú Hòa càng gặp thêm nhiều sự ngăn cản của gia đình về "nghề" bắt cướp. Anh Nguyễn Thanh Hải, đội trưởng CLB cười buồn: "Có người còn cho rằng tụi tôi là những kẻ "vô công rỗi nghề", chuyện nhà, chuyện vợ con không lo mà toàn đi lo những chuyện không đâu". Anh Nguyễn Quang Vinh, thành viên CLB bùi ngùi nhớ lại: "Đêm ngày 30.8.2010, khi đang đi tuần tra thì chúng tôi phát hiện thấy một đối tượng đầu trọc, không đội mũ bảo hiểm, tay cầm mã tấu. Tổ tuần tra chúng tôi yêu cầu đối tượng này dừng phương tiện để kiểm tra thì đối tượng bỏ chạy. Lập tức anh Chinh chở tôi đuổi theo, ai ngờ tới khúc cua gần ngã tư Cây Điệp (thuộc xã Tương Bình Hiệp) thì va vào xe tải chạy ngược chiều. Anh Chinh bị thương quá nặng được đưa đến bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Dương cấp cứu nhưng không qua khỏi". Đoàn công tác Bộ Công an thắp hương trước bàn thờ "hiệp sĩ" Chinh tử nạn khi bắt cướp. "Hiệp sĩ" Phạm Huỳnh Thanh Vũ thuộc Đội thanh niên xung kích phòng chống tội phạm xã Tân Kim (huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An) cũng đã từng trải qua nhiều lần hút chết vì tai nạn khi bắt cướp. Vũ kể lại, chuyện người đi bắt cướp gặp tai nạn té xe là "chuyện thường ngày ở huyện". Anh nhiều lần bị vợ giận dỗi vì lén lấy xe máy của vợ đi đuổi cướp, ngã ì ạch khiến xe hư hỏng tứ tung. Kỷ niệm đáng nhớ nhất là cuộc "đua tốc độ" với 2 tên cướp suốt gần 40 phút, anh phải nhiều lần húc xe của mình vào xe của 2 tên cướp mới "đo ván" được chúng. Vũ nhớ lại: "Đầu gối tôi trầy xước te tua, chiếc xe Attila của vợ thì bị bể nát hầu hết phần nhựa. Sau trận đó, có lẽ phần vì thương chồng, phần vì tiếc xe nên vợ tôi giận suốt một tuần, phải năn nỉ mãi bả mới chịu bỏ qua". Tay không bắt giặc Theo Nguyễn Văn Minh Tiến, một hiệp sĩ săn bắt cướp ở Tp HCM, công việc bắt cướp với những hiệp sĩ có thể ví như việc "tay không bắt giặc". Anh Tiến nói: "Không có tấc sắt trong tay nhưng có khi phải theo dõi đối tượng hàng chục cây số để bắt quả tang, có đủ vật chứng, phải đối diện với dao, kiếm... bọn tội phạm thường mang theo khi đi gây án". Chưa hết, theo anh Tiến: "Tội phạm thường không từ bất kể một thủ đoạn nào để thoát tội. Thế nên khi bắt được tội phạm, người bắt cướp còn phải đấu trí với chúng để chúng "tâm phục khẩu phục"". Khó khăn thứ 3 của người bắt cướp, theo lời anh Tiến là đối diện với những "viên đạn bọc đường". Anh Tiến kể lại, trong một lần bắt trộm vào tháng 7.2010, đối tượng Nguyễn Thanh Sơn (31 tuổi, ngụ phường 15, quận 10, Tp HCM) đã ngỏ ý hối lộ anh 100 triệu đồng trên đường dẫn giải về nhưng đã bị từ chối. "Đó là một sự cám dỗ mà người bắt cướp phải vượt qua, nếu không thì sẽ chẳng bao giờ có niềm tin trong mắt người dân", anh Tiến nói. Các thành viên trong Đội TNXKPCTP xã Tân Kim thì không thể nhớ nổi đã bao nhiêu lần phải tay không đối diện với những dao nhọn, mã tấu... Cuộc vây bắt nhóm cướp 4 tên tại một cửa hàng bán thức ăn gia súc ở thị trấn Cần Giuộc là một kỷ niệm nhớ đời. Ngày hôm đó, nghe tin nhóm đối tượng vừa cưỡng đoạt số tiền 100 triệu đồng và đang trên đường tẩu thoát, các thành viên tay không lao đến hiện trường và đối diện với 4 chiếc mã tấu sáng loáng. Thành viên Sơn bị cướp đâm một nhát chí mạng, chiếc xe máy của anh bị chúng đập nát. Cầm cự với nhóm cướp suốt 30 phút, phải đến khi lực lượng công an có mặt tiếp viện, nhóm cướp hung hãn mới bị quật ngã. Các thành viên trong Đội TNXKPCTP xã Tân Kim cho biết họ đều không có võ nghệ, nhưng nhờ lòng gan dạ, mưu trí nên đã vượt qua nhiều cuộc "tỉ thí" nguy hiểm. Nhiều người dân ở địa phương vẫn còn nhớ chuyện "hiệp sĩ" Vũ khi đang đi một mình thì anh bị hai tên cướp vây đánh để trả thù cho đồng bọn đã bị anh bắt. Vũ bị một tên dùng dao chém vào mắt cá chân, nhưng vẫn cố sức hạ gục cả 2 tên cướp trước khi người dân chạy đến tiếp cứu. Sau lần đó, Vũ phải nằm nhà cả tháng trời để điều trị hai vết thương ở chân. Ngay khi vừa đi lại bình thường, Vũ lại góp công bắt hai tên cướp có hung khí để rồi phải nhập viện bó bột lần nữa. Nỗi buồn "hưu non" Những ngày thực hiện bài viết này, chúng tôi trở lại xã Tân Kim, nhưng không còn gặp những "hiệp sĩ" thay phiên nhau trực bắt tội phạm như trước đây. Hơn nữa, những hình ảnh về chiến công săn bắt cướp của các "hiệp sĩ" tại trụ sở Công an xã cũng bị người ta gỡ đi không hiểu dẹp vào xó xỉnh nào. Hỏi ra mới biết toàn Đội TNXKPCTP đã bị giải thể. Anh Mai Văn Sơn, nguyên chỉ huy Đội TNXKPCTP có phần đen đúa và già hơn nhiều so với lúc báo cáo điển hình về thành tích săn bắt cướp tại Hà Nội một năm trước đây. Sơn nói: "Tôi già đi trước tuổi là do đêm nào cũng trằn trọc nghĩ về anh em trong đội săn bắt cướp của mình. Tôi cũng luôn tự vấn vì sao người ta đối xử với những con người xả thân bảo vệ sự bình yên cho người dân như thế?" Nằm tiếp giáp với huyện Bình Chánh và quận 8, TP.HCM, có quốc lộ 50 đi qua, Tân Kim là địa bàn liên tục xảy ra cướp giật. Vì vậy, vào năm 1995, UBND xã Tân Kim thành lập Đội TNXKPCTP, đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp của Công an xã. Tuy đây là tổ chức do UBND xã lập ra, nhưng anh em trong đội không có bất cứ chế độ nào mà "cơm nhà, áo vợ". Sắc phục, công cụ hỗ trợ của đội là do Công an xã vận động người dân địa phương đóng góp trang bị. Đội đã trở thành khắc tinh của bọn tội phạm gần xa. Hàng năm, đội SBC xã đều được cử đi báo cáo điển hình toàn tỉnh và cả nước. Thế nhưng không hiểu lý do vì sao, vài tháng trước đây Trưởng Công an xã Tân Kim nhận được lệnh của bà Phó bí thư xã này không cho Đội SBC đến trụ sở, không được tham gia các hoạt động phòng chống tội phạm trên địa bàn. Đội săn bắt cướp gồm 20 thành viên tự giải thể sau 15 năm hoạt động. Mai Văn Sơn cho biết, anh đã thông báo sự việc đến các cơ quan chức năng của huyện và tỉnh và mong muốn được cùng các thành viên khác tiếp tục săn bắt cướp nhưng những đề nghị của các anh đều không nhận được hồi âm nào. Thế nhưng mặc cho những lời bóng gió thị phi, vượt lên những sự ngăn cản của người thân, bỏ qua những sự o ép của một số cá nhân tại địa phương, các hiệp sĩ vẫn tiếp tục công việc săn bắt cướp. "Chúng tôi tham gia bắt cướp là vì cái tâm của mỗi con người thấy sự bất bình giữa đường thì ra tay và cùng nhau góp một phần sức lực để cùng xã hội đẩy lùi cái xấu", Trần Hoàng Anh, Đội phó CLBPCTP phường Phú Hòa chia sẻ. Nguyễn Văn Minh Tiến thì có một cách lý giải khác. Anh nói: "Nhiều khi gác lại việc nhà để mình được thỏa chí đam mê bắt cướp và hình như cái "nghề" bắt cướp này đã thấm sâu vào máu của chúng tôi rồi. Chẳng thể nào bỏ được khi xã hội vẫn còn nhiều đối tượng ăn không ngồi rồi, lười lao động chỉ muốn đi cướp giật để gây họa cho xã hội và cho nhiều người đi đường. Và chúng tôi vẫn là người xã hội cần để xua tan đi nỗi ám ảnh mà người đi đường thường lo âu" DŨNG-DIỆP-LINH