Đạo diễn Hồng Ánh đang cùng đoàn phim Đảo của dân ngụ cư tham gia các hoạt động trong khuôn khổ Liên hoan phim Cannes 2017, kéo dài từ 17 đến 28/5. Theo dự kiến, ngày 20/5, phim sẽ có một buổi trình chiếu ra mắt trong sự kiện Đêm Việt Nam. Ngay sau đó, phim sẽ tiếp tục đến Barcelona (Tây Ban Nha) để được trình chiếu tại Tuần lễ phim Việt Nam từ ngày 23 đến 25/5. Với phim đầu tay như vậy, dường như Hồng Ánh đã bước đầu gặt hái được trái ngọt.

Còn nhớ, tại buổi họp báo giới thiệu dự án Đảo của dân ngụ cư hồi 31/5/2016 tại TP.HCM, Hồng Ánh thỏ thẻ cho biết chị ôm ấp kịch bản này cả 10 năm, nay đã đến thời cơ, cộng thêm nguồn cảm hứng từ Vương Gia Vệ, một đạo diễn mà chị rất mến mộ, nên làm thôi.

Từ diễn viên chính trở thành đạo diễn

Khi được hỏi có lúc nào chị định bỏ cuộc hoặc muốn tạm gác phim lại không, vì đã chờ đợi lâu quá? Hồng Ánh trả lời: “Có lẽ là không. Bởi nếu không kể được ra bằng phim thì nó vẫn ở trong người tôi, bứt rứt lắm, nhưng càng về sau tôi càng bớt nôn nóng, cứ bình tĩnh chờ đợi, và thời gian không phụ công người biết chờ, dù 10 năm”.

“Và quan trọng hơn, phim không chỉ là đứa con tinh thần của tôi, mà nó còn là tâm huyết sức lực, sự chờ đợi của cả đoàn làm phim, của đối tác sản xuất, của những người luôn ủng hộ tôi trên con đường đã chọn”.

Hanh trinh 25 nam 'Dao cua dan ngu cu' - Anh 1

Cảnh trong phim “Đảo của dân ngụ cư”

Kịch bản được nhà văn Nguyễn Quang Lập chuyển thể kịch bản từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Đỗ Phước Tiến từ hơn 20 năm trước. Lúc đó chuyện diễn ra trên một ốc đảo nhỏ, bây giờ Hồng Ánh sửa lại thành một thị trấn nhỏ ven biển, nhưng có cuộc sống gần như một… ốc đảo. Các nhân vật gắn số phận vừa hữu cơ vừa hư vô, hiện sinh với một nhà hàng mang tên Đêm Trắng, có người muốn thoát ra nhưng không được.

Hơn 10 năm trước, ở tuổi 30, Hồng Ánh được “đo ni đóng giày” cho vai nữ chính mà bây giờ Ngọc Thanh Tâm thủ vai. Hỏi vì sao bây giờ chị không tiếp tục đóng vai chính? Hồng Ánh vừa nói vừa cười: “Tôi già rồi”. “Với lại tôi muốn dồn sức cho công việc đạo diễn, vốn nặng nhọc và mới mẻ với bản thân. Tôi hạnh phúc vì Ngọc Thanh Tâm đã lột tả được vai diễn phức tạp này”.

Phim làm từ một truyện ngắn thú vị

Truyện ngắn Đảo của dân ngụ cư có độ dài khoảng 3.900 chữ, một dung lượng thường thấy của thể loại này. Các nhân vật xuất hiện trong truyện này đúng nghĩa là giang hồ tứ chiếng, Việt, Hoa, Ấn, Khmer… đều có, mà riêng người Hoa thì có gốc Triều Châu, Hạ Môn, Khách Gia… Họ gần như “mắc kẹt” trong một nhà hàng, nơi có đầy đủ hỷ nộ ái ố như một thế giới thu nhỏ.

Hanh trinh 25 nam 'Dao cua dan ngu cu' - Anh 2

Phim 'Đảo của dân ngụ cư' của Hồng Ánh lập hattrick tại Liên hoan phim ASEAN 2017

“Ngoài gia đình chệt Liếm, trong quán còn có một người Khách Gia thanh lịch khắc khổ, một người Ấn lai Việt đứng bếp và một người Khmer xuất phát từ miền châu thổ sông Hậu. Tất cả đều lầm lì, rình rập lẫn nhau và bao giờ cũng chu tất phần việc của mình”. Trích vài câu để thấy không khí hiện sinh và phi lý của truyện ngắn này.

Truyện được công bố lần đầu vào tháng 10/1992 trên tạp chí Văn học và Dư luận, đến nay đã 25 năm. Sau đó truyện được đăng lại trên Văn nghệ, Tuổi trẻ, tạp chí Đất Quảng, và nhiều tuyển tập. Truyện cũng được dịch và xuất bản trong một số ngôn ngữ khác. Ngay khi mới xuất hiện, gần như cùng giai đoạn với truyện ngắn Tầng trệt thiên đường (1991) của Bùi Hoằng Vị, cả hai tạo nên một làn sóng trên văn đàn, báo hiệu thủ pháp và tư tưởng trong truyện ngắn Việt Nam đã sang trang mới.

Đây cũng là dịp hiếm hoi một phim Việt Nam được cấu thành từ một kịch bản xuất sắc, chuyển thể từ một truyện ngắn đặc biệt, được làm bởi một ê-kíp nghiêm túc, giỏi nghề. Khán giả trong nước thì hãy đợi tới mùa Thu này, phim dự kiến sẽ công chiếu, sau khi ngao du nhiều nước.

Văn Bảy
Thể thao & Văn hóa