Theo Chỉ thị 371-TTg, ngày 15.7.1978 của Thủ tướng Chính phủ, năm 1978-1979, hơn 6.000 thanh niên ở các huyện ngoại thành của TP.Hải Phòng được chi viện cho vùng biên giới Quảng Ninh, nhằm vừa sản xuất, vừa huấn luyện sẵn sàng bảo vệ tổ quốc. Đến nay, hầu hết những người này - hiện đang sống và làm việc tại Hải Phòng - đã được hưởng trợ cấp dành cho thanh niên xung phong (TNXP); tuy nhiên, hàng trăm người bám trụ lại với Quảng Ninh đến giờ vẫn chưa được xét trợ cấp, thậm chí không được thừa nhận, dù các ban, ngành liên quan đã chứng thực cho họ.

Hang tram cuu TNXP mon moi cho huong tro cap - Anh 1

Ông Đỗ Quang Chung: “Tiền là một chuyện, danh dự của hàng trăm cựu TNXP mới là quan trọng”.

Chính sách chung nhưng thực hiện khác nhau

Theo Chỉ thị 371-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hơn 6.000 TNXP trên được bố trí làm việc tại Lâm trường Xuân Khu, Nông trường Hải Hòa và Cty Xây dựng thủy lợi Quất Đông tại Móng Cái. Các đơn vị trên thuộc đơn vị TNXP Trung đoàn 371.

Ngày 12.3.2009, tại văn bản 1091/UBND-VX, theo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng tại văn bản 1333/VPCP-KGVX, UBND TP.Hải Phòng đã xác nhận phiên hiệu TNXP đối với các đơn vị thuộc Trung đoàn 371, là cơ sở để hàng ngàn cựu TNXP sau đó được hưởng trợ cấp của Nhà nước.

Tuy nhiên, hàng trăm cựu TNXP, nằm trong số 6.000 người trên, hiện đang sinh sống và làm việc tại Quảng Ninh thì lại không được thừa nhận.

Ông Đỗ Quang Chung - nguyên cán bộ bộ phận tác chiến Trung đoàn 371, hiện trú tại phường Việt Hưng, TP.Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh - cho biết: Trong 6.000 thanh niên Hải Phòng đi năm đó thì huyện Vĩnh Bảo của ông có tổng cộng 2.001 người, trong đó có ông và khoảng 300 người hiện vẫn ở Quảng Ninh.

“Tuy nhiên, chỉ có những TNXP ở lại Quảng Ninh là không được hưởng trợ cấp, còn lại các đồng đội chúng tôi ở quê thì đã được hưởng cách đây vài năm rồi” - ông Chung bức xúc - “Với vai trò là một trong những cán bộ khung của Cty Xây dựng thủy lợi Quất Đông ngày đó, biết nhiều anh chị em đồng đội cũ có cuộc sống khó khăn và Nhà nước có trợ cấp với họ, nên tôi đã mất rất nhiều công sức hoàn thiện hồ sơ, xin chứng nhận, xác thực của chính quyền và các cơ quan liên quan bên Hải Phòng, Quảng Ninh cho khoảng 222 đồng đội”.

Đã rất nhiều lần ông Chung ôm 222 bộ hồ sơ lên Hội Cựu TNXP Quảng Ninh nhưng đều bị trả về, dù bộ hồ sơ nào cũng đầy đủ con dấu, chữ ký xác nhận của rất nhiều cơ quan liên quan cả ở Hải Phòng và Quảng Ninh.

Điều đáng nói, trong công văn trả lời các cựu TNXP, Hội Cựu TNXP Quảng Ninh đã có những lời lẽ khá nặng nề. Đặc biệt, theo bà Nguyễn Thị Dục - một cựu thành viên của Cty Xây dựng thủy lợi Quất Đông, hiện trú tại TP.Móng Cái - tại công văn 128, ngày 11.9.2015, gửi Sở Nội vụ Quảng Ninh, Hội Cựu TNXP Quảng Ninh nói “hầu hết anh chị em làm công nhân ở Cty Xây dựng thủy lợi Quất Đông là lực lượng tham gia sản xuất, không trực tiếp tham gia chiến đấu, không chịu mất mát, hy sinh…”.

“Việc đơn vị chúng tôi chưa phải đánh trả quân Trung Quốc, chưa đổ máu, hy sinh là do quân Trung Quốc chưa tràn vào vị trí của chúng tôi” - bà Dục bức xúc, trong đơn thư gửi các bộ, ngành liên quan.

Trong khi đó, theo ông Chung, nhiều lần làm việc, rồi đơn thư gửi lên Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ninh thì sở này lại chỉ căn cứ vào ý kiến trả lời của Hội Cựu TNXP Quảng Ninh để kết luận vụ việc.

Có một điều rất lạ, theo ông Chung là, dù Hội Cựu TNXP Quảng Ninh liên tục bác bỏ tư cách cựu TNXP của 222 đồng đội của ông, nhưng gần đây ông phát hiện có 18 trong số đó đã được Quảng Ninh chi trả trợ cấp một lần, theo QĐ 1922/QĐ-UBND, ngày 1.8.2013.

Còn ngâm đến bao giờ?

Ngày 21.1.2016, Bộ Nội vụ đã có cuộc họp với đại diện Cục Người có công (Bộ LĐTBXH), Cục Chính sách (Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng), Hội Cựu TNXP Việt Nam và các ban, ngành liên quan của Quảng Ninh, Hải Phòng cùng các nhân chứng lịch sử nhằm xem xét việc xác nhận phiên hiệu đơn vị TNXP và giải quyết chế độ trợ cấp đối với những người đã tham gia công tác tại Cty Xây dựng thủy lợi Quất Đông, Móng Cái, Quảng Ninh giai đoạn 1978-1979.

Trong công văn thông báo kết luận cuộc họp, số 575/TB-BNV, ngày 29.1.2016, Bộ Nội vụ cho rằng, việc UBND TP.Hải Phòng đã xác nhận phiên hiệu đơn vị TNXP đối với Trung đoàn 371, từ 12.3.2009 là phù hợp với các quy định. Bộ Nội vụ cũng đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, lập danh sách những người đã trực tiếp tham gia sản xuất, phục vụ chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Cty Xây dựng thủy lợi Quất Đông hiện đang cư trú tại Quảng Ninh để làm căn cứ thực hiện chế độ trợ cấp theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, có trách nhiệm thông báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh để những người có liên quan biết, khai báo và xác nhận đúng đối tượng để hưởng chính sách. Tất cả những nội dung trên được tổng hợp, báo cáo kết quả về Bộ Nội vụ trước ngày 26.3.2016.

Tuy nhiên, theo ông Chung, đến nay, mọi việc vẫn “giậm chân tại chỗ”, đặc biệt cũng không có dòng thông báo nào trên phương tiện thông tin đại chúng, cũng như thông báo về tổ dân phố, khu phố, như đề nghị của Bộ Nội vụ.

“Trong hơn 300 anh em đồng đội của chúng tôi ở Quảng Ninh, tôi mới chỉ tìm được 222 người, số khác giờ thế nào tôi không rõ. Cần phải có thông báo rộng rãi, chính thức để họ biết. Tiền trợ cấp của Nhà nước là một chuyện, bởi đúng là nhiều gia đình anh chị em rất khó khăn, nhưng điều quan trọng hơn là sự xác nhận công lao, thành tích đóng góp của họ đối với tổ quốc” - ông Chung nói.