(ANTĐ) - Nắng hạn tiếp tục gay gắt và nghiêm trọng hơn khiến nông dân khắp các tỉnh miền Trung đang đứng trước nguy cơ bỏ ruộng. Lúa chết khô héo, nước sinh hoạt cũng đang ngày một khan hiếm hơn.

Theo ước tính của Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Bùi Bá Bổng, trong vụ Hè Thu, vụ Mùa này, các tỉnh miền Trung có nguy cơ bị mất trắng 100.000ha lúa, tương đương với khoảng 400.000 tấn thóc. “Nếu tình hình không mưa, nắng tiếp tục kéo dài thì chắc chắn 100.000ha lúa khu vực này sẽ không cho thu hoạch, ước thiệt hại khoảng 2.500 tỷ đồng. Đó còn chưa kể những thiệt hại, ảnh hưởng về an sinh xã hội, về lương thực cho bà con nông dân” - Thứ trưởng Bùi Bá Bổng cho biết. Trong khi đó, dù khung thời vụ gieo cấy cho vụ Mùa, Hè Thu ở các tỉnh miền Trung đã hết, nhưng hiện vẫn còn hơn 60.000ha chưa được gieo cấy do chưa có nước. Tình hình hạn hán nghiêm trọng hoành hành, khiến người dân các tỉnh khu vực miền Trung nhiều ngày nay như ngồi trên chảo lửa, lúa đang chết khô, chết héo từng ngày. Ông Trần Hữu Lực - Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Nghệ An cho biết, lượng mưa trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong tháng 6 thiếu hụt nghiêm trọng, cùng với tình trạng gió Lào khô nóng kéo dài hơn nửa tháng nay, khiến toàn tỉnh như một chảo lửa. “Tất cả các hồ chứa nước có dung tích dưới 1 triệu m3 đều cạn kiệt, các hồ lớn cũng chỉ còn từ 30-40%” - ông Lực lo lắng. Cũng theo ông Lực, hiện Nghệ An vẫn còn hơn 26.000ha chưa thể tiến hành gieo cấy, trong đó 6.000ha có thể phải bỏ trắng. Thêm vào đó, nước sinh hoạt cho bà con vùng trung du miền núi của tỉnh cũng đang gặp khó khăn chồng chất, ở các cửa sông thì mặn hóa xâm nhập, chưa năm nào, các con sông lại xuất hiện mặn sâu, và sớm như năm nay. Tương tự, tỉnh Hà Tĩnh cũng đang phải gồng mình chống chọi với tình trạng thiếu nước sản xuất, thiếu nước sinh hoạt diễn ra khắp nơi. Đại diện Sở NN&PTNT tỉnh Hà Tĩnh cho biết, hiện 165/325 hồ trên địa bàn tỉnh đã cạn kiệt, lượng mưa thời gian qua chỉ đạt 13-29%. Sông La ngay từ đầu tháng 3 mặn hóa đã xâm nhập sâu, tháng 4, độ mặn đo được lên tới 8,53%, vượt mức cho phép nhiều lần. Trong khi sản xuất nông nghiệp thiếu nước, diện tích lúa bị khô hạn đến thời điểm này là 39.000ha, thì hiện trên địa bàn tỉnh đang có 82/260 xã, phường, thị trấn với hơn 120.000 người thuộc các huyện Hương Khê, Hương Sơn, thiếu nước sinh hoạt trầm trọng, kéo dài, phải dùng xe bồn chở nước từ hồ Kẻ Gỗ đưa lên cho bà con dùng làm nước sinh hoạt. Trong khi hàng trăm nghìn ha lúa vụ Hè Thu, vụ Mùa cũng như hàng nghìn người dân đang chờ những trận mưa lớn, thì Giám đốc Trung tâm DBKTTV Trung ương Bùi Minh Tăng dự báo, từ nay đến khoảng ngày 5-7, các tỉnh từ miền Bắc trở vào đến miền Trung sẽ không có dấu hiệu xảy ra một trận mưa lớn. Ông Tăng cho hay, sang đầu tháng 7, nhiều khả năng, tại khu vực miền Trung sẽ tiếp tục xuất hiện một đợt nắng nóng nữa. Trong khi, bão, áp thấp nhiệt đới là những hiện tượng sẽ gây mưa lớn thì trong vòng 10 ngày tới chưa thể xảy ra. Ông Tăng cho biết, trong tháng 6, trên khắp cả nước nền nhiệt độ cao hơn TBNN từ 1-2 độ C, Bắc bộ xảy ra 2 đợt nắng nóng, Trung bộ 4 đợt. Giá trị nhiệt độ cao nhất vượt lịch sử đã xảy ra ở khắp các tỉnh. “Một mùa hè với nền nhiệt độ nóng kỷ lục chưa từng được ghi nhận trong lịch sử” - ông Tăng đánh giá. Mùa mưa đến muộn hơn 1 tháng, lượng mưa cũng thiếu hụt từ 60-70% so với TBNN, một số nơi vùng Trung bộ hụt 80-90%. Ông Tăng cho hay: “Thông thường, vào tháng 6, trên khu vực Thái Bình Dương và biển Đông, bão, áp thấp nhiệt đới đã hoạt động mạnh, nhưng năm nay, đã về cuối tháng 6 song chưa ghi nhận được hình thái nào có thể gây ra bão, hay áp thấp nhiệt đới”. Mưa đến muộn, lượng mưa ít khiến mực nước trên các sông, hồ cạn kiệt. Ông Tăng cho biết, hồ Hòa Bình đã vận hành hơn 20 năm nay, năm 1998 được xem là năm lũ đến muộn nhất nhưng cũng chỉ đến ngày 17-6 là hồ đã tích đầy nước và tiến hành xả lũ. “Dự báo trong cả tháng 7, lượng mưa vẫn thiếu hụt nhiều, phổ biến từ 20-30%. Trong khi, nhiệt độ tháng 7 vẫn cao hơn TBNN từ 0,5-1,5 độ C, miền Bắc sẽ xảy ra 2 đợt nắng nóng, còn khu vực Trung bộ từ 3-4 đợt” - ông Tăng dự báo. Tại cuộc họp chống hạn khẩn do Bộ NN&PTNT chủ trì diễn ra vào chiều qua 25-6, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát tỏ ra lo lắng trước tình hình hạn hán nghiêm trọng, kéo dài, ngoài sự dự đoán nói trên. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Hạn hán đã và đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng không chỉ tới sản xuất mà còn tới cuộc sống sinh hoạt của hàng nghìn người dân. Tình trạng này đã xả ra ngoài sự dự đoán về mức độ gay gắt và trên quy mô rộng”. Bởi vậy, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho rằng, các tỉnh ngoài biện pháp tiết kiệm nước, cần rà soát, quản lý chặt chẽ nguồn nước, không nên gieo cấy chạy theo thành tích, những nơi nào không thể cấy lúa thì nên chuyển sang trồng cây hoa màu.