Việc tìm được "Tư liệu thành văn đầu tiên nầy (the first documented fact about Ho Chi Minh’s youth) là bức thư của ông Chouquet - Hiệu trưởng trường Quốc Học Huế viết ngày 7 tháng 8 năm 1908", theo tôi là rất tốt.

Còn đối với nhiều vấn đề lịch sử và cả tiểu sử của những nhân vật nổi tiếng,xưa nay ở Việt Nam và không ít quốc gia khác vẫn có những lầm lẫn, sai lệch là điều không ít và không lạ... Tuy nhiên, đối với lịch sử, lĩnh vực nghiên cứu lịch sử và người viết về sử thì luôn cần phải trung thực với sự thật. Dù chưa chắc kết quả đã khảo cứu, tìm được là 100% thì cũng cần phải trung thực với những sự thật mà giới nghiên cứu, người viết sử có được, biết được hoặc “với tới” được.

Chính vì vậy, đối với vấn đề đã được công bố trong bài viết mà Một Thế Giới đã đăng trên đây, theo tôi, các nhà sử học cần công bố thêm những bằng chứng lịch sử nữa (nếu có) hoặc phải khảo cứu, sưu tầm (nếu chưa có) để công bố về "Cuộc chống thuế của đồng bào Thừa Thiên Huế chính thức diễn ra từ ngày 9 đến ngày 13 tháng 4 năm 1908", nhất là những tài liệu về việc "đã tham gia biểu tình chống thuế hồi tháng 4 năm 1908" của Nguyễn Sinh Côn - nhân vật lịch sử được nêu trong bức thư của ông Chouquet hiệu trưởng trường Quốc Học Huế trong "Tư liệu thành văn đầu tiên" kể trên, trong cuộc biểu tình của đồng bào Thừa Thiên Huế đã được nhắc đến.

Có như vậy vấn đề lịch sử đã được đề cập, công bố mới càng có thêm bằng chứng để được tin cậy vững chắc hơn và làm tăng thêm nhiều giá trị cho suy luận lịch sử là: "xác định được mấy thông tin lịch sử sau đây" của tác giả Nguyễn Đắc Xuân đã viết trong đoạn văn sau: Cuộc chống thuế của đồng bào Thừa Thiên Huế chính thức diễn ra từ ngày 9 đến ngày 13 tháng 4 năm 1908. Đến ngày 7 tháng 8 năm 1908 (theo thư của Hiệu trưởng Chouquet) Nguyễn Sinh Côn vẫn sẽ được tiếp nhận là học sinh Quốc Học. Điều đó chứng tỏ rằng Nguyễn Sinh Côn không bị đuổi (not expelled) ra khỏi trường Quốc Học vì đã tham gia biểu tình chống thuế hồi tháng 4 năm 1908.".

Xin cám ơn tác giả Nguyễn Đắc Xuân và Một Thế Giới đã giới thiệu thêm một tài liệu lịch sử nhưng rất mong tác giả và những nhà sử học VN tiếp tục nghiên cứu để công bố thêm nhiều điều đáng quan tâm như tôi đã mạn phép muốn xin được luận bàn.

TRÚC NAM SƠN