Theo quy định, mỗi trạm kiểm tra tải trọng xe lưu động (trạm cân) có ít nhất 3 lực lượng: Cảnh sát giao thông (CSGT) thuộc Công an tỉnh, Thanh tra giao thông (TTGT) thuộc Sở GTVT và lực lượng kiểm soát quân sự thuộc Tỉnh đội. Ở tỉnh Thanh Hóa cũng có đủ 3 lực lượng này, tuy nhiên, đến nay, CSGT hay TTGT mới thực chất là đơn vị chủ trì lên kế hoạch thực hiện và có quyền xử phạt vi phạm thì vẫn chưa rõ. Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến kết quả vận hành của trạm.

Một trạm cân kiểm tra xe quá tải tại Thanh Hóa.

Từ CSGT có quyền lập biên bản vi phạm…

Theo công văn số 12593/KHPH-BGTVT-BCA ngày 21.11.2013 thì: “Mỗi tổ công tác có một tổ trưởng là chỉ huy cấp đội hoặc trạm của cảnh sát giao thông (CSGT) và một tổ phó là lãnh đạo cấp đội của Thanh tra đường bộ (hay còn gọi là thanh tra giao thông - TTGT). Tổ trưởng chịu trách nhiệm chỉ huy, quán xuyến, điều hành mọi hoạt động của tổ công tác”. Theo công văn này thì CSGT có nhiệm vụ ra lệnh dừng phương tiện và phối hợp cân trọng tải, lực lượng TTGT tổ chức cân và thông báo để CSGT lập biên bản nếu vi phạm.

Thực hiện kế hoạch trên, ngày 25.12.2013, Công an tỉnh và Sở GTVT Thanh Hóa ban hành kế hoạch phối hợp số 263/KHPH-CAT-SGTVT. Theo đó, lập một tổ công tác liên ngành gồm 18 người, trong đó, CSGT 9 người và thanh tra Sở GTVT 9 người, một đồng chí chỉ huy đội của Phòng CSGT làm tổ trưởng, một đồng chí chỉ huy đội của Thanh tra Sở GTVT làm tổ phó. Trong công văn này ghi rõ: “Giao Phòng CSGT ĐB-ĐS chủ trì phối hợp Thanh tra Sở GTVT thống nhất thời gian cụ thể của từng đợt thực hiện”.

Tóm lại, theo các văn bản trên, lực lượng CSGT có quyền hạn chủ yếu từ khâu lập kế hoạch đến chỉ đạo thực hiện và xử lý vi phạm, lực lượng TTGT chỉ là đơn vị phối hợp vận hành trạm cân.

…đến thanh tra giao thông có quyền

Ngày 31.3.2014, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ký với Bộ GTVT quy chế phối hợp trong công tác chỉ đạo, điều hành hoạt động tại trạm cân. Theo đó, chủ trì, ban hành kế hoạch hoạt động của trạm cân là UBND tỉnh hoặc Sở GTVT; “các lực lượng tham gia phối hợp trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tuân thủ theo sự phân công điều hành trực tiếp của trạm trưởng”. Theo quy chế này, TTGT có quyền “lập biên bản, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính”, còn CSGT có nhiệm vụ “buộc các xe có dấu hiệu vi phạm phải chấp hành vào vị trí kiểm tra…”.

UBND tỉnh Thanh Hóa cũng ban hành Quyết định số 436/QĐ-UBND “Ban hành quy chế hoạt động của Trạm Kiểm tra tải trọng xe lưu động tỉnh Thanh Hóa”. Theo đó, nhiệm vụ, quyền hạn của TTGT và CSGT tương tự quy định trong quy chế phối hợp giữa UBND tỉnh và Bộ GTVT. Đến đây, lực lượng CSGT Công an tỉnh lại trở thành đơn vị phối hợp và có trách nhiệm chính “bảo đảm an ninh trật tự trên tuyến đặt trạm” chứ không còn quyền lập biên bản. Ông Trịnh Ngọc Minh - Chánh Thanh tra Sở GTVT Thanh Hóa - được giao làm Trạm trưởng.

Quyền lập biên bản lại chuyển về CSGT

Ngày 5.8.2014, UBND tỉnh Thanh Hóa lại ra QĐ số 2473/QĐ-UBND để “sửa đổi, bổ sung một số điều quy chế hoạt động” của trạm cân ban hành theo QĐ 436. Theo đó, phần quyền hạn của cả 2 lực lượng TTGT và CSGT có đoạn giống nhau đến từng dấu phẩy: “Lập biên bản, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm về tải trọng và khổ giới hạn xe theo sự phân công trong quy chế phối hợp giữa giám đốc CA tỉnh và GĐ Sở GTVT…”. Với QĐ sửa đổi này, có vẻ như TTGT cũng có quyền nhưng thực chất lại không, bởi quy chế phối hợp tại KH 263 lại quy định CSGT có quyền xử phạt, TTGT chỉ làm nhiệm vụ cân xe.

Đến đây thì CSGT không còn là lực lượng bảo đảm an ninh cho trạm và chỉ xử lý, lập biên bản với xe chống đối theo QĐ 436 mà giữ lại quyền “lập biên bản, ra quyết định xử phạt” đối với xe vi phạm quá khổ, quá tải.

Ai mới thực sự có quyền?

Đến nay, trạm cân ở Thanh Hóa đang hoạt động theo tất cả các văn bản, quy định nói trên mà thực chất, không theo một văn bản nào cụ thể. Trạm trưởng là ông Trịnh Ngọc Minh - Chánh Thanh tra Sở GTVT, hai trạm phó là 2 thanh tra viên: Ông Trịnh Ngọc Châu và ông Nguyễn Văn Minh. Nếu theo quy chế phối hợp số 81 giữa UBND tỉnh với Bộ GTVT thì Trạm trưởng Trịnh Ngọc Minh có quyền điều hành các đơn vị phối hợp, nhưng thực tế, ông Minh chỉ có quyền với lực lượng đơn vị mình và là trưởng trạm cân với nghĩa thuần túy kỹ thuật, không phải người chỉ huy tổ công tác.

Như vậy, về mặt tổ chức, một phần thực hiện theo cơ chế phối hợp số 81 và các quyết định của UBND tỉnh, nhưng trách nhiệm, quyền hạn của mỗi đơn vị vẫn theo KH 263 trước đó. Vậy kế hoạch phối hợp số 263 của 2 đơn vị được xây dựng từ quy chế phối hợp giữa 2 bộ có thẩm quyền cao hơn hay quy chế phối hợp giữa tỉnh với Bộ GTVT và quyết định của UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành sau cao hơn? Ai mới thực sự có quyền điều hành tổ công tác liên ngành?

Rất cần một quyết định thống nhất của UBND tỉnh Thanh Hóa và một quy chế phối hợp chặt chẽ giữa 2 lực lượng để không còn xe quá khổ, quá tải nào có thể… lọt lưới.