Các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, Phật pháp và cả người tu hành đều nhiều lần lên tiếng về việc, không nên rải tiền lẻ lên ban thờ Phật, Thánh, gốc cây, giếng nước trong đình chùa, miếu mạo; không nên đốt vàng mã quá nhiều. Đấy là việc làm mê tín dị đoan. Mới đây, ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phải lên tiếng về việc lãng phí hàng trăm tỷ đồng khi in tiền mệnh giá thấp, trong khi người đi lễ thì cứ thích rải tiền lẻ khắp nơi.

Một tờ tiền mệnh giá 500đ, công in ấn hết 1.500đ, thông tin này được ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước công bố khiến nhiều người giật mình. Chẳng phải vô cớ mà vào đúng dịp giáp Tết Nguyên đán, khi nhu cầu đổi tiền lẻ trong nhân dân rất lớn thì đích thân Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phải lên tiếng về sự tốn kém quá lớn khi in tiền mệnh giá thấp. Đó là bởi, nạn “rải” tiền lẻ khi đi lễ ở đình, chùa; nạn đặt tiền lên tay tượng; nạn nhét tiền lên gốc cây... đã làm rẻ rúng đồng tiền quốc gia, làm mất đi tính tôn nghiêm nơi thờ tự.

Cảnh rải tiền lẻ không thiếu ở các cơ sở thờ tự.

Chẳng cần phải nói, ai cũng biết đồng tiền quốc gia có giá trị như thế nào về mặt quốc thể lẫn lưu thông. Thế nhưng, nạn “rải” tiền ở các cơ sở thờ tự của người dân đã biến những đồng tiền quốc gia trở nên rẻ rúng, phản cảm. Đấy còn chưa kể, hành vi nhét tiền vào tay tượng, rải tiền đầy lên mặt bàn thờ, để tiền tùy tiện khắp nơi đã làm mất đi tính thiêng liêng ở nơi thờ tự. Việc rắc tiền quanh các bức tượng thần, thánh, Phật... đã làm “trần hóa” các đấng linh thiêng mà người dân từ ngàn xưa đã tôn sùng. Nó cũng làm tầm thường văn hóa tín ngưỡng vốn là truyền thống tốt đẹp lâu đời của chúng ta.

Việc nhiều người có quan điểm, dùng tiền lẻ để được thần thánh phù hộ độ trì cho ăn nên, làm ra là quá sai lầm. Theo Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Trị sự TW giáo hội Phật giáo Việt Nam, việc làm này là mê tín, dị đoan. Ngoài việc “rải” tiền lẻ nhằm “hối lộ” thần linh, có người lý giải cho hành động này là tiền “giọt dầu”.

Thế nhưng, theo chúng tôi được biết, tiền giọt dầu bao giờ cũng được người đi lễ thành kính đặt vào đĩa, đưa cho đại diện nhà chùa, cơ sở thờ tự một cách kính cẩn chứ không ai vãi như vãi gạo khắp nơi như thường thấy bây giờ.

Không chỉ dừng lại ở việc gây phản cảm ở nơi thờ tự, hành động “rải” tiền lẻ khi đi lễ còn gây lãng phí. Như trên đã nói, một đồng tiền mệnh giá 500đ nhưng công in ấn hết 1.500đ. Đấy còn chưa kể, người của nhà chùa còn phải thu gom, phân loại; người của Ngân hàng kiểm đếm.

Ví như một năm, chùa Hương thu khoảng 20 tỷ đồng tiền lẻ nhưng ngân hàng phải dùng mấy chục chuyến xe để vận chuyển. Trước sự lãng phí tiền của, công sức và gây phản cảm, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, dịp Tết này không in tiền mệnh giá dưới 2.000đ. Hy vọng, việc hạn chế tiền lẻ cộng với sự thay đổi nhận thức, nạn “rải” tiền lẻ ở nơi thờ tự sẽ được hạn chế.

Cùng với nạn “rải” tiền lẻ, gây lãng phí, phản cảm, đốt vàng mã cũng là một trong những vấn nạn gây nhức nhối. Nhiều năm nay, những con số tiền tỷ biến thành tro đã được đề cập rất nhiều. Pháp luật cũng quy định rất rõ về mức độ xử phạt hành chính đối với hành vi đốt vàng mã như tại nơi công cộng. Thế nhưng, việc xử phạt theo quy định này rất ít ỏi.

Một mùa lễ hội lại sắp bắt đầu. Ứng xử thế nào trong các lễ hội để thể hiện văn hóa tín ngưỡng phụ thuộc vào tri thức của từng người. Hy vọng, với sự vào cuộc của ngành chức năng, cơ quan quản lý Nhà nước về văn hóa, nạn “rải” tiền lẻ, đốt vàng mã sẽ hạn chế