(TBKTSG Online) - Các chuyên gia tại hội thảo về xuất khẩu sản phẩm sang Liên minh châu Âu (EU) ngày 2-11 tại TPHCM dự báo xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này sẽ gặp khó khăn trong năm tới do khủng hoảng nợ châu Âu đang có diễn biến xấu.

T.Thu

EU là một trong 3 thị trường chính của ngành may mặc Việt Nam - Ảnh: Thu Nguyệt

Tiến sĩ Võ Trí Thành, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu và quản lý kinh tế trung ương (CIEM), nói diễn biến nợ công ở châu Âu và tình hình kinh tế thế giới đang rất xấu. Tăng trưởng kinh tế thế giới, và đặc biệt là châu Âu, trong năm tới sẽ giảm đáng kể so với năm nay.

Theo dự báo mới nhất của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa (GDP) thế giới trong năm 2012 ở mức 4%. Ngoài ra, xu hướng thương mại thế giới sẽ tiếp tục giảm trong năm 2012. Nếu năm nay xuất nhập khẩu thế giới tăng 9,4% (tính theo khối lượng), thì trong năm tới sẽ chỉ khoảng 7,8%.

Tình hình tại châu Âu cũng không mấy khả quan. Ông Thành nói nếu vài ngày trước, thế giới tin rằng nền kinh tế Hy Lạp sẽ được giải cứu nhờ gói cứu trợ của châu Âu, thì nay Quốc Hội Hy Lạp đã bác bỏ việc nhận gói cứu trợ; và hôm qua Thủ tướng nước này đã quyết định trưng cầu ý dân về việc có nên chấp nhận gói cứu trợ hay không.

Ông Thành giả sử người dân Hy Lạp không chấp nhận gói cứu trợ trên và nếu các nước khác trong khối đồng tiền chung euro cũng trưng cầu ý dân như Hy Lạp, thì việc này sẽ gây nhìeu khó khăn lớn. Ông Thành nói nhiều biến động bất lợi, tăng trưởng EU được dự báo giảm khá sâu sẽ ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam vì hiện EU đang chiếm khoảng 20% xuất khẩu của Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Thành và các chuyên gia kinh tế khác tại hội thảo cho rằng khó khăn của thị trường EU cũng chính là cơ hội để các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam xem lại, cải thiện chiến lược của họ. Với cái nhìn lạc quan, ông Thành nói nếu so với các nước đang phát triển khác thì tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam (tính theo khối lượng) vẫn còn khả quan vì Việt Nam xuất sang EU chủ yếu là hàng thiết yếu, như giày dép, nông sản, thủy sản,…nên nhu cầu hàng hóa Việt Nam co giãn theo giá không quá lớn.

Ông Thành đưa ra nhận xét trên dựa vào những diễn biến của kinh tế thế giới khó khăn trong giai đoạn 2007-2009, nhưng xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường EU vẫn có mức tăng trưởng cao.

Dù gặp khó khăn, theo ông Thành, tiềm năng thị trường EU vẫn còn rất lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam khai thác, vì một số nền kinh tế tại EU, bao gồm Đức vẫn tương đối mạnh. Tuy nhiên, khai thác tốt thị trường EU không phải là chuyện dễ và doanh nghiệp phải biết kết hợp cạnh tranh bằng giá và hiểu biết hơn thị trường EU, như về các vấn đề pháp lý, ưu đãi thuế quan, sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, ông Thành cũng lưu ý rằng, nếu chỉ cạnh tranh bằng giá như lâu nay, hàng hóa Việt Nam sẽ dễ vướng phải những rào cản, như bị áp thuế chống bán phá giá.

Ông Sanjay Kalra, trưởng đại diện Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) tại Việt Nam cho biết, kinh tế thế giới không chỉ tăng trưởng thấp trong năm tới, mà còn có nhiều bất ổn về tài chính. Do đó, ông Kalra kêu gọi doanh nghiệp Việt Nam phải linh hoạt hơn trong chiến lược kinh doanh, như tìm các đối tác mới ở những thị trường khác.

Ông Đặng Quốc Hùng, Phó chủ tịch Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM (HAWA), cho biết, đối với ngành đồ gỗ và thủ công mỹ nghệ, số đơn hàng từ EU đã bắt đầu giảm nhẹ (khoảng 10%) trong quí 4-2011. Vì thế, từng doanh nghiệp trong ngành hiện phải kiếm thêm những thị trường khác để bù lại.

Ông Hùng đánh giá các thị trường như Trung Quốc, Trung Đông, Canada có nhiều tiềm năng cho đồ gỗ Việt Nam vì mới đây, một đoàn doanh nghiệp Canada sang Việt Nam để tìm hiểu cơ hội nhập sản phẩm đồ gỗ của Việt Nam.

Ông Hùng cho rằng, trong lúc xuất khẩu sang một số thị trường chính, như Mỹ, EU, đang gặp khó khăn thì đây là lúc để doanh nghiệp Việt Nam nhìn lại chiến lược, vì bấy lâu nay doanh nghiệp thường chủ quan, cứ thấy có người mua hàng là làm, chứ ít có chuẩn bị cho cho kế hoạch lâu dài.