Tổng cục Thống kê chính thức công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3-2011 tăng 2,17% so với tháng 2, mức cao nhất trong vòng 34 tháng qua. Rõ ràng dự báo CPI năm nay cầm chắc sự... “vượt ngưỡng”, thậm chí nếu nói “chỉ tiêu lạm phát dưới 10%” cũng khó bởi trọn quý 1, CPI cả nước đã ở ngưỡng 6,12%.

Những mốc tăng mới Như vậy so với tháng 12-2010, CPI đến tháng 3 đã lên ngưỡng 6,12%, còn so với cùng kỳ, CPI đã tăng 13,89%. Trong tháng 3, không có mặt hàng nào giảm giá. Nhóm hàng giao thông có mức tăng lớn nhất 6,69%. Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng lớn thứ 2 với mức tăng 3,67%. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống sau khi chiếm ngôi tăng mạnh nhất nhiều tháng liền nay đứng vị trí thứ 3 với mức tăng 3,06%. Theo Vụ trưởng Vụ Giá, Tổng cục Thống kê, ông Nguyễn Đức Thắng, CPI tháng 3 tăng cao kỷ lục là do lực đẩy giá mạnh mẽ của nhiều hàng hóa và dịch vụ thiết yếu, chiếm tỷ trọng khá lớn như: xăng dầu, xi măng, sắt thép, dịch vụ vận chuyển, thuốc chữa bệnh. Đặc biệt là sức “nóng” của nhóm lương thực, thực phẩm (chiếm 38,93%). Cụ thể, giá lúa gạo tại miền Bắc trong nửa đầu tháng 3 đã tăng khoảng 300-500 đồng/kg so với tháng 2-2011 do bước vào thời kỳ giáp hạt; còn giá lúa tại miền Nam đã tăng từ 150-500 đồng/kg do các doanh nghiệp đẩy mạnh thu mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo vụ Đông Xuân từ ngày 1-3 đến 15-4. Cùng với lương thực, theo thống kê giá thực phẩm tươi sống nhất là thịt lợn, thịt gà đã tăng cao. Không nằm trong rổ tính hàng hóa nhưng giá vàng trên thị trường tự do đã biến động mạnh với mức tăng 5% so với tháng 2, đưa giá vàng quý I tăng 4,58%. Cùng nhịp với vàng, giá USD trên thị trường tự do đã tăng 3,06%. Nếu loại trừ năm bất thường 2008, CPI tháng 3-2011 và CPI quý I-2011 đã lập kỷ lục về mức tăng cao nhất so với tháng 3 và quý I cùng kỳ của mấy năm lại đây. Với mức tăng kỷ lục này, các chuyên gia cho rằng: Chỉ tiêu kiềm chế lạm phát cả năm ở mức 7% đề ra sẽ không thực hiện được do dư địa cho 3 quý còn lại chỉ là 0,88%. Giá trong tháng tới vẫn diễn biến phức tạp Bình luận về CPI tháng 3, đại diện Cục Nghiên cứu và quản lý giá, Bộ Tài chính, ông Vũ Đình Ánh cho rằng “đã nằm trong quy luật, thậm chí còn được đoán trước. Trước đó, tại hội nghị giao ban trực tuyến báo cáo việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24-2-2011 của Chính phủ và các địa phương diễn ra chiều ngày 18-3-2011, Chính phủ và Bộ Kế hoạch & Đầu tư cho rằng, mặc dù đã có những biện pháp tích cực để kiềm chế nhưng CPI trong quý 1 vẫn tăng tới 6,1% so với thời điểm cuối năm 2010. Và nay con số thực 6,12% không hề lệch pha nhiều so với dự đoán, thậm chí còn nhỉnh hơn 0,02%”. Nhìn từ CPI quý 1, rõ ràng CPI năm nay cầm chắc sự “vượt ngưỡng” nhưng theo các chuyên gia kinh tế, cái đáng quan tâm nhất là vượt đến mức nào? Quốc hội sẽ phải điều chỉnh lại con số lạm phát ra sao? Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho biết, giá tiêu dùng nước ta cũng phụ thuộc rất lớn vào sự biến động của thị trường nguyên liệu thế giới, bởi Việt Nam là quốc gia có độ mở nhập khẩu hàng nguyên liệu tương đối lớn. Trong khi đó, nhiều mặt hàng nguyên nhiên liệu trên thế giới liên tục tăng cao và chưa có dấu hiệu giảm. Điều này cũng đồng nghĩa với việc nền kinh tế nước ta sẽ còn phải đối mặt với vấn nạn giá đầu vào nhập khẩu còn liên tục lên cao. Cũng theo ý kiến của cố vấn kinh tế Phạm Chi Lan, việc Bộ Tài chính đánh giá mức độ tác động của tăng giá điện lên chỉ số CPI chỉ là đánh giá “vòng đầu”, trong khi hiệu ứng tăng giá sau khi giá điện tăng lúc nào cũng là hiệu ứng kép. Chưa kể đến việc trong tháng 4 tới, một số nhà cung ứng đồ ăn đã nhăm nhe tăng giá. Sự lan truyền của CPI tháng 3 này thậm chí còn “dắt dây” sang tháng 4, tháng 5 tới. Hiện nay, các bộ, ngành chức năng liên quan đến quản lý giá vẫn đang dốc sức để ngăn chặn đà tăng giá. Các nhóm biện pháp như: sử dụng chính sách tiền tệ và tài khóa; đảm bảo cân đối cung cầu hàng hóa; tăng cường quản lý thị trường cùng nhóm biện pháp hạn chế lạm phát của Nhà nước... vẫn đang được tích cực thực hiện. Tuy nhiên, chắc chắn những nỗ lực này chỉ có thể làm giảm nhiệt tăng CPI đi chút ít chứ không thể xoay chuyển tình thế CPI 2011 thấp dưới 7%. Các chuyên gia cũng cho rằng, giá cả hàng hóa, dịch vụ trong các tháng tới sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp do tâm lý tăng giá đón đầu như tăng lương, lãi suất vay vốn cao,... Vì vậy, các cơ quan quản lý cần triển khai các giải pháp đồng bộ kiểm soát chặt thị trường, nhất là 8 nhóm hàng thiết yếu để hạn chế đến mức thấp nhất những tác động tới đời sống người dân và nhất là bộ phận dân nghèo, đối tượng chính sách xã hội. Hi vọng về khả năng kiềm chế lạm phát, ông Lê Xuân Nghĩa, thành viên tư vấn tiền tệ, NHNN cho rằng, năm nay siết tín dụng xuống 20% là chưa có trong lịch sử. Chúng ta không thể kéo lạm phát từ cao xuống thấp ngay được, nhưng xu hướng là kéo giảm dần xuống. Nhanh thì một năm, không thì hai năm, cố gắng đưa về mức dưới 7%.