Kim ngạch xuất khẩu tháng 5 của Nhật Bản đã giảm với tốc độ nhanh nhất trong vòng bốn tháng qua bởi chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Kumamoto và sự giảm tốc của các thị trường mới nổi.

Thực trạng này báo hiệu triển vọng thương mại ảm đạm của nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới trong quý II/2016.

Theo số liệu kinh tế được Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 20/6, kim ngạch xuất khẩu của nước này trong tháng 5 đã giảm 11,3% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức dự báo trung bình giảm 10,4% của cả năm 2016 và tốc độ 10,1% trong tháng 4. Trong đó, đơn đặt hàng thép, chất bán dẫn và linh kiện điện tử giảm mạnh “góp phần” tạo nên những con số đáng thất vọng trên.

Mặc dù xuất khẩu nhiều khả năng tăng trưởng trong những tháng tới bởi nhu cầu toàn cầu đang có những dấu hiệu cho thấy sự ổn định nhưng Thủ tướng Shinzo Abe vẫn đang bị đặt dưới áp lực phải có những biện pháp hỗ trợ tăng trưởng. Nguyên nhân là bởi đồng Yên có thể tăng giá trong thời gian tới, đe dọa kim ngạch xuất khẩu và lợi nhuận doanh nghiệp.

Dong dat keo xuat khau Nhat Ban sut giam - Anh 1

Kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản từ tháng 1/2015 tới tháng 5/2016 (đơn vị: tỷ Yên)

Nhà kinh tế Hiroaki Muto tại trung tâm nghiên cứu Tokai Tokyo Research Center cho rằng xuất khẩu trong quý II/2016 đã bị chững lại, phản ánh nhu cầu toàn cầu chưa đạt đúng kỳ vọng và chuỗi cung ứng bị gián đoán do trận động đất.

Theo ông Muto, xuất khẩu của Nhật Bản có nhiều lý do mạnh mẽ để tin vào quý III/2016 tươi sáng. Nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới sẽ không rơi vào tình trạng suy thoái nhưng vẫn phải đề phòng trong trường hợp đồng Yên tăng mạnh.

Một loạt các trận động đất diễn ra tại khu trung tâm công nghiệp sản xuất phía nam thành phố Kumamoto vào giữa tháng 4 đã phá hủy nhà cửa, gây lở đất và buộc các nhà máy sản xuất thiết bị điển tử và xe hơi phải ngừng hoạt động tại khu vực này.

Nhiều công ty đã có thể nhanh chóng trở lại sản xuất nhưng để đạt được mức sản lượng như ban đầu thì sẽ cần thêm một thời gian nữa.

Kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc – khách hàng lớn nhất của Nhật Bản – đã giảm 14,9% trong tháng 5 trong khi lượng hàng xuất sang Mỹ giảm 10,7% và sang khu vực châu Âu giảm 4% so với cùng kỳ năm trước.

Tổng kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường tại châu Á chiếm hơn 50% tổng lượng hàng trên các chuyến tàu xuất phát từ Nhật Bản. Trong tháng 4, lượng hàng xuất khẩu sang thị trường này đã giảm 13%.

Trong năm 2016, đồng Yên đã tăng khoảng 15% so với đồng USD bởi dự báo về việc Mỹ tăng lãi suất ngày càng thấp cộng khiến gánh nặng đổ lên ngành xuất khẩu.

Với đà tăng này, lợi nhuận xuất khẩu của Nhật Bản sẽ tiếp tục giảm, dẫn tới việc các doanh nghiệp không tăng lương và chi phí vốn.

Đồng Yên mạnh lên cũng có thể phá hỏng những nỗ lực của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) trong việc tăng trưởng lạm phát bởi điều này đồng nghĩa với việc giá hàng hóa nhập nhẩu giảm.