(Toquoc)-Bãi Cỏ Mây và sự xuất hiện những khối bê tông, cột trụ gần Scarborough làm phức tạp thêm quan hệ Bắc Kinh và Manila.

Bãi Cỏ Mây, hay còn gọi là Bãi Cạn Ayungin hoặc Bãi Nhân Ái (Ren’ai Reef), nằm cách phía tây của đảo Palawan (Philippines) 106 hải lý, trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Nó đóng vai trò như một “cửa ngõ chiến lược” để vào Bãi Cỏ Rong (Reed Bank) có diện tích khoảng 2.500 dặm vuông (6.500 km²) do Philippines chiếm đóng từ năm 1971.

Bãi Cỏ Mây có chiều dài 15km và rộng 5km. Khu vực này được một nhóm nhỏ lính thủy đánh bộ của Philippines bảo vệ và đóng quân trên tàu BRP Sierra Madre, một chiếc tàu đổ bộ cũ của Mỹ được cố tình làm mắc cạn ở đây vào năm 1999. Từ năm 1999 Trung Quốc đã nhiều lần yêu cầu Philippines di dời con tàu BRP Sierra Madre.

Năm 2013 Tổng thống Aquino chỉ thị cho lực lượng quân đội Philippines gia cố chống đỡ cho con tàu han gỉ này. Tới tháng 4/2013, Trung Quốc một lần nữa yêu cầu Philippines di chuyển tàu BRP Sierra Madre. Sau khi Philippines không đáp ứng yêu cầu này, Trung Quốc triển khai tàu cá và tàu quân sự đến khu vực Bãi Cỏ Mây.

Theo một số nguồn tin, phía Philippines đã vận chuyển kết cấu xây dựng mới đến khu vực này, xây dựng một nền mới trên kết cấu cũ. Các nguồn tin cho hay Philippines tuyên bố rằng các tàu triển khai đến Bãi Cỏ Mây chỉ mang nhu yếu phẩm tiếp tế cho các binh sĩ đang đóng ở đây và Philipines không có ý định xây dựng thêm cơ sở hạ tầng ở Bãi Cạn.

Ngày 9/5/2013, Hải quân Philippines thông báo phát hiện hai tàu hải giám của Trung Quốc và một tàu khu trục của Hải quân Trung Quốc gần Bãi Cạn và đã cử tàu tuần tra tới để kiểm tra. Ngày hôm sau, Philippines đã bày tỏ sự phản đối đến Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila “về sự hiện diện khiêu khích và bất hợp pháp của tàu chính phủ Trung Quốc xung quanh Bãi Cạn Ayungin.”

Các nguồn tin của Philippines cho hay một tàu chiến, hai tàu Hải giám và một đội tàu nhỏ gồm 30 tàu cá Trung Quốc đã xuất hiện trong vùng lân cận của Bãi Cỏ Mây. Một số tàu đã đánh bắt tại đây và ngư dân đã dựng các kết cấu kim loại và dây thừng lên trên rạn đá.

Ngày 22/5, tàu du lịch Queen Seagull chở 178 hành khách và thủy thủ đoàn Philippines tới Bãi Cạn đã bị tàu Trung Quốc áp sát và xua đuổi ra khỏi khu vực.

Vào tháng 7, có tin cho rằng tàu thuyền Trung Quốc đã rút khỏi Bãi Cạn, nhưng thực tế tàu thuyền Trung Quốc chưa từng rời khỏi nơi đó. Hình ảnh chụptừ trên không cho thấy tàu cá Trung Quốc chở rất nhiều san hô và trai khổng lồ đánh bắt được ở bãi cạn này. Kể từ tháng 2/2013, quân đội Philippines đã ghi nhận sự tăng cường hiện diện của các tàu chấp pháp trên biển và tàu hải quân Trung Quốc gần Bãi Cạn. Về phía Philippines, các hoạt động liên quan đến con tàu cũ dường như đang dừng lại ở đây.

Sự xuất hiện những khối bê tông và cột trụ gần Scarborough

Ngày 1/5/2013, các ngư dân Philippines cho biết tàu hải giám Trung Quốc đã bắt đầu thực thi một lệnh cấm đánh bắt trong phạm vi 15 dặm xung quanh bãi cạn Scarborough. Tàu thuyền Philippines đã bị chặn lại và yêu cầu rời đi. Đã có 4 tàu hải giám và một tàu ngư chính Trung Quốc hiện diện tại Bãi cạn Scarborough.

Hình ảnh chụp từ máy bay cho thấy các khối bê tông nằm rải rác tại bãi cạn Scarborough

Tháng 6/2013, có các nguồn tin Philippines cho biết hình ảnh chụp từ vệ tinh xác nhận rằng các tàu Trung Quốc đã bốc dỡ các bao tải sỏi, đã, xi măng, kim loại ở Bãi cạn Scarborough và bắt đầu xây dựng các cấu trúc ở đó.

Ngày 3/9, Bộ Quốc phòng Philippines công bố các tấm ảnh chụp từ trên không Bãi cạn Scarborough, cho thấy sự xuất hiện của 30 khối bê tông, hai cột trụ thẳng đứng và một phao màu trắng trong đầm phá. Những bức ảnh mới chụp đã xác định được tổng cộng có 75 khối bê tông ở Bãi cạn Scarborough. Nhưng Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã bác bỏ thông tin này.

Sáu tuần sau cáo buộc này của Bộ trưởng Quốc phòng Philippines, ngày 23/10, Tổng thống Bengino Aquino cho biết những khối trong các bức ảnh hình là “rất cũ” và “không phải là một hiện tượng mới”. Ông Aquino nói thêm “Một số chúng có hàu bám ở trên”. Tổng thống Aquino cũng đính chính quan điểm trước đó cho rằng Trung Quốc đã thực sự kiểm soát Bãi cạn Scarborough khi thừa nhận người dân địa phương của Philippines vẫn tự do đến đó để đánh cá.

Hai ngày sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gazmin đưa ra giải thích về những mâu thuẫn giữa tuyên bố của ông ta và nhận định của Tổng thống, cho biết: “Tổng thống đã đúng về việc một số khối đá có hàu bám chứng tỏ chúng rất cũ”. Ông Gazmin thừa nhận rằng các máy bay trinh sát của Philippines không có cách nào xác định được các khối này đã hiện diện ở đây bao lâu.

Nhưng một số nguồn tin cho rằng đó là những khối trụ đá có thể được quân đội Mỹ dựng lên từ những năm 1960 để neo đậu các tàu cũ dùng cho hải quân Mỹ tập trận. Philippines chưa có ý định tháo dỡ chúng vì chúng không ảnh hưởng đến sự đi lại trên biển của tàu bè quốc tế./.

Lưu Việt