Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) vừa cho biết đã điều chỉnh mục tiêu xuất khẩu gạo năm 2013 còn khoảng 6,7 triệu tấn. Đây là lần thứ hai trong năm được điều chỉnh mục tiêu xuất khẩu gạo.

So với kế hoạch ban đầu là 7,5 triệu tấn, mục tiêu này giảm 11%. Còn so với mục tiêu đã điều chỉnh hồi tháng 9, con số này giảm khoảng 4,3%. Theo VFA, việc điều chỉnh này là do nguồn cung gạo thế giới tăng mạnh, thị trường xuất khẩu cạnh tranh gay gắt bởi các quốc gia như Pa-ki-xtan, Ấn Độ. Nhất là thời gian gần đây, Thái-lan đẩy mạnh xả lượng gạo tồn kho với mức giá tương đương gạo Việt Nam. Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu của một số quốc gia như Phi-li-pin, In-đô-nê-xi-a lại giảm đáng kể. Cụ thể, tháng 10-2013, cả nước xuất khẩu được 537.066 tấn, giảm 16,74% so cùng kỳ năm 2012. Đây là tháng thứ tư liên tiếp lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam giảm, kéo theo tổng lượng gạo xuất khẩu 10 tháng đầu năm 2013 chỉ đạt 5,733 triệu tấn, giảm 11,37% so cùng kỳ năm 2012.

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu gạo thế giới có nhiều biến động và chịu sự cạnh tranh gay gắt thì việc điều chỉnh mục tiêu xuất khẩu của VFA cũng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, sau điều chỉnh mục tiêu xuất khẩu, liệu các doanh nghiệp có thu mua lúa gạo cầm chừng hay giảm hẳn việc thu mua lúa gạo của nông dân? Giá lúa gạo tại vùng đồng bằng sông Cửu Long có tiếp tục giảm sâu hơn so với thời gian vừa qua? Nhất là vào thời điểm này, một số địa phương đang triển khai xuống giống vụ thu đông (vụ ba), còn một số địa phương đang vào vụ thu hoạch rộ.

Nông dân đồng bằng sông Cửu Long nhiều năm qua liên tiếp phải đối mặt với thực trạng được mùa nhưng lúa gạo tồn đọng, giá lúa giảm sâu, thu không đủ bù chi dẫn đến việc càng làm càng lỗ. Vụ lúa đông xuân và hè thu năm 2013 vừa qua cũng không phải là ngoại lệ. Giờ đây, thị trường xuất khẩu gạo gặp khó lại là mối lo ngại lớn cho việc tiêu thụ lúa gạo của nông dân.

Thiết nghĩ cùng với thông báo điều chỉnh mục tiêu xuất khẩu gạo, VFA vẫn cần có giải pháp, lộ trình thật hợp lý để chung sức, chia sẻ lợi ích với người nông dân, tránh tình trạng cầm chừng hoặc tạm ngừng hẳn hoạt động thu mua lúa gạo. Đề nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các cơ quan chức năng sớm có chủ trương, chính sách kịp thời hỗ trợ tiêu thụ lúa cho nông dân, bảo đảm mức giá có lợi để bà con có điều kiện tái đầu tư sản xuất, ổn định đời sống.

Tiến Anh