(PL&XH) - Đáng chú ý, việc quy định bổ sung các điều kiện chặt chẽ hơn để được đăng ký cư trú trong nội thành Hà Nội của dự thảo Luật còn nhiều đại biểu băn khoăn.

Cũng là đơn vị hành chính cấp tỉnh, nhưng Hà Nội đảm nhận vị trí, vai trò là Thủ đô của cả nước; vì vậy, thảo luận về Dự án Luật Thủ đô tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XII vừa qua, đa số ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành sự cần thiết trao cho Hà Nội một số cơ chế, chính sách đặc thù để giải quyết những vấn đề tồn tại, bức xúc, làm điểm tựa pháp lý cho Thủ đô xây dựng và phát triển. Việc “siết chặt” các điều kiện đăng ký thường trú được đặt ra với kỳ vọng giảm sức ép về dân số ở Thủ đô Trước đó, tiếp thu ý kiến đóng góp của đại biểu tại kỳ họp trước về cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô, Ban soạn thảo dự án Luật đã tiến hành rà soát lại theo nguyên tắc: Cơ chế, chính sách đặt ra phải thực sự đặc thù mà với các quy định hiện hành của pháp luật thì không thể giải quyết được những vấn đề đặt ra với Thủ đô; đồng thời làm rõ tính hiệu quả của các cơ chế, chính sách đó. Kết quả chỉnh sửa, theo đánh giá của đại biểu Nguyễn Ngọc Đào (Hà Nội) cùng nhiều đại biểu khác, dự thảo Luật cơ bản đã hàm chứa các quy phạm cần thiết để thực hiện mục tiêu phát triển Thủ đô xứng tầm với vị trí, vai trò của mình. Đáng chú ý, việc quy định bổ sung các điều kiện chặt chẽ hơn để được đăng ký cư trú trong nội thành Hà Nội của dự thảo Luật còn nhiều đại biểu băn khoăn. Các ý kiến này cho rằng, vấn đề quá tải ở Hà Nội hiện nay không hoàn toàn do nhân khẩu thường trú mà chủ yếu do nhu cầu nội tại của chính Hà Nội về nguồn nhân lực là lao động tự do. Ví dụ như: Thu mua phế liệu, chăm sóc trẻ em, người già yếu, các dịch vụ khác,… những người lao động này không có nhu cầu đăng ký thường trú. Giải quyết thực trạng này, ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) đề xuất, cần mở rộng đô thị hoặc thu phí giao thông, môi trường đối với những người tạm trú tại Thủ đô 3 tháng trở lên để điều tiết dân cư. Tuy nhiên, trước tốc độ phát triển dân cư trên địa bàn Hà Nội ngày một tăng cao; lượng người nhập cư vào khu vực nội thành gia tăng theo cấp số nhân với tỷ suất nhập cư là 65,3% trong vòng 5 năm qua (2005-2009), Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, sức ép về dân số đang thực sự là thách thức đối với chính quyền Thủ đô. Vì vậy, việc bổ sung các điều kiện cư trú chặt chẽ hơn trong thời điểm hiện nay tuy chưa phải là giải pháp tối ưu để quản lý dân cư nhưng là cần thiết để khi kết hợp với các giải pháp khác có thể giảm thiểu sức ép về dân số cho Thủ đô. Theo đó, giữ nguyên các điều kiện đăng ký thường trú tại nội thành TP Hà Nội đối với trường hợp được điều động, tuyển dụng, làm việc theo hợp đồng làm việc, hợp đồng lao động không xác định thời hạn tại cơ quan, tổ chức thuộc khu vực Nhà nước; trường hợp về ở cùng với người thân hoặc trường hợp người trước đây đã từng có hộ khẩu trong nội thành. Việc “siết” chặt các điều kiện đăng ký thường trú trong nội thành Hà Nội bằng các điều kiện: Có việc làm hợp pháp, ổn định ở Hà Nội; có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc nhà thuê lâu dài của tổ chức, cá nhân có đăng ký kinh doanh nhà ở; đã tạm trú liên tục tại nơi đề nghị được đăng ký thường trú ít nhất là 2 năm - chỉ thực hiện đối với nhóm đối tượng không thuộc các trường hợp nêu trên và cũng chỉ đặt ra đối với trường hợp đăng ký thường trú, còn đối với tạm trú và lưu trú thì không quy định đặc thù mà thực hiện theo quy định của Luật Cư trú với thủ tục đơn giản để khuyến khích người dân đăng ký, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan Nhà nước quản lý. Về cơ chế, chính sách để bảo đảm an ninh và trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn Thủ đô, dự luật quy định cho phép Hà Nội áp dụng mức xử phạt tiền đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong khu vực nội thành cao hơn mức áp dụng chung với cả nước trong các lĩnh vực: văn hóa, đất đai, môi trường, xây dựng, giao thông vận tải và cư trú. Đồng tình với quan điểm của Ban soạn thảo, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, việc áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính cao hơn không xâm phạm đến quyền bình đẳng trước pháp luật của công dân, vì bất kỳ ai khi có hành vi vi phạm pháp luật ở cùng địa điểm đều bị xử phạt như nhau. Hơn nữa, việc áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính cao hơn chỉ nhằm vào một số ít những người có hành vi vi phạm pháp luật để giáo dục, răn đe mạnh mẽ hơn và qua đó công tác giáo dục, phòng ngừa chung cũng sẽ tốt hơn. Tuy nhiên, theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đối với vấn đề cư trú, không cần thiết phải áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính cao hơn mà thay vào đó, bổ sung lĩnh vực an ninh và trật tự, an toàn xã hội vào trong dự thảo Luật bởi đây là một trong những lĩnh vực quan trọng, trong đó có một số hành vi đặc thù cần được áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính cao hơn. Thay mặt Ban soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường đã tiếp thu ý kiến góp ý của các đại biểu để tiếp tục hoàn chỉnh dự Luật trước khi trình Quốc hội biểu quyết thông qua vào ngày 29-3 tới. Thanh Hải