GiadinhNet - Thấy Dự án đầu tư phát triển cây cao su về địa phương, nhiều hộ dân ở xã Phúc Sơn, thị trấn Anh Sơn (huyện Anh Sơn) hồ hởi thực hiện bàn giao đất.

Đổ công sức trồng rừng nhưng các hộ dân đang điêu đứng. Ảnh: Tg

Tuy vậy hơn 3 năm nay, một số hộ dân này đang điêu đứng, thậm chí có gia đình trắng tay, mắc nợ ngân hàng vì công tác đền bù của dự án vẫn chưa đi đến thống nhất. Chính quyền huyện cho rằng đã làm hết trách nhiệm, còn chủ đầu tư lại đổ lỗi tất cả cho UBND tỉnh.

Dân khổ vì dự án

Bà Hồ Thị Hiền (khối 6B thị trấn Anh Sơn) bức xúc: “Gia đình tôi vay mượn và đổ hết tiền tích cóp vào để trồng 4ha keo lai. Nhưng 3 năm nay tỉnh thu hồi đất, lại không cho chúng tôi tác động vào rừng nên đang phải sống cảnh vất vưởng. Hầu hết chúng tôi là công nhân về hưu hoặc nghỉ chờ chế độ nên lương rất thấp. Mọi sinh hoạt đều trông chờ vào rừng, giờ không được khai thác nên khó khăn lắm. Không những tôi mà nhiều nhà hàng tháng còn phải trả nợ lãi ngân hàng nữa”.

Được biết, ngày 13/4/2010, UBND tỉnh Nghệ An có quyết định số 55/QĐ-UBND.ĐT về việc thu hồi 68.915.970m2 đất tại địa bàn huyện Anh Sơn và Thanh Chương do Công ty Lâm nghiệp Anh Sơn quản lý, sử dụng. Mục đích nhằm cho Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Cao su Nghệ An (đóng số 17 đường Phan Đăng Lưu, TP Vinh) được lập thủ tục, hồ sơ xin thuê diện tích đất trên để thực hiện dự án trồng cây cao su. Từ năm 2010 đến tháng 3/2012, Ban bồi thường giải phóng mặt bằng huyện Anh Sơn và Thanh Chương đã 3 lần trích đo, kiểm đếm đối với rừng của từng hộ gia đình và tổ chức 6 lần họp với các hộ dân bị thu hồi đất, nhưng vẫn không có kết quả. Do đó, ngày 19/10/2012, UBND tỉnh đã có Thông báo số 622/TB-UBND-ĐC về việc đo lại diện tích cây trồng. Người dân cho biết, các hộ dân đều nhất trí đo lại diện tích theo Quyết định 39/2012/QĐ-UBND ngày 8/6/2012 và áp giá theo Quyết định số 16/2011/QĐ-UBND ngày 22/3/2011của UBND tỉnh về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu và di chuyển mồ mả trên địa bàn tỉnh khi thu hồi đất (sau đây gọi tắt là QĐ 16). Tuy nhiên đến nay vẫn chưa nhận được kinh phí đền bù.

Ông Thái Văn Dung (ở khối 6B thị trấn Anh Sơn) nói: “Sau khi Chính phủ có chủ trương giao khoán đất rừng sản xuất theo Nghị định 135/2005/NĐ-CP, năm 2009, gia đình tôi đã vay ngân hàng, người thân để đầu tư trồng 5ha keo. Dồn hết mồ hôi, nước mắt, gia đình đã đổ vào rừng khoảng 50 đến 60 triệu đồng. Sang năm 2010 thì tỉnh có chủ trương triển khai Dự án đầu tư phát triển cây cao su. Về mặt chủ trương, chúng tôi nhất trí nên đã chấp thuận theo quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh, vậy mà 3 năm nay phải “treo niêu” vì chưa được đền bù. Ngoài tôi ra còn có hàng chục hộ dân rơi vào cảnh đói nghèo do bị đền bù treo”.

Tỉnh tặng doanh nghiệp “bảo bối”

“Chúng tôi đã có đơn phản ánh lên huyện, tỉnh, rồi nhưng chưa được giải quyết. Khi nhận khoán rừng, có ai mong muốn Nhà nước thu hồi và được đền bù đâu mà ai cũng cật lực đổ mồ hôi để đầu tư vào rừng, mong có ngày con cái mở mày mở mặt, nhưng vì chủ trương chung nên người dân chấp thuận. Nào ngờ, các gia đình chúng tôi đang rơi vào cảnh nợ nần vì rừng nhận khoán bị treo”, ông Nguyễn Văn Phúc, một người dân địa phương nói.

Theo Báo cáo số 172/BC-UBND của UBND huyện Anh Sơn ký ngày 27/11/2012 thì Hội đồng GPMB huyện Anh Sơn đã yêu cầu nhưng phía Công ty Cổ phần đầu tư phát triển Cao su Nghệ An không hợp tác và không ký hồ sơ kiểm đếm, áp giá cho 30 hộ nhận khoán đã có hồ sơ. Ông Đặng Đình Lục – Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Anh Sơn giải thích, sở dĩ chủ đầu tư chưa ký vì cho rằng giá đền bù mà Ban Giải phóng mặt bằng đưa ra quá cao. Tuy nhiên tại Thông báo số 740/TB-UBND-ĐC ngày 24/12/2012, UBND tỉnh đã khẳng định, vẫn thực hiện đền bù như QĐ 16.

Tuy nhiên, không hiểu lý do gì mà ngày 17/1/2013, sau khi họp với Công ty Cổ phần đầu tư phát triển Cao su, lãnh đạo tỉnh lại ra Thông báo số 24/TB-UBND “xuống nước” trước doanh nghiệp rằng: “Đối với việc áp giá trả tiền bồi thường cho các hộ dân tại huyện Anh Sơn và Thanh Chương, khuyến khích Công ty tự thỏa thuận với các hộ dân trên cơ sở phù hợp với các quy định của pháp luật. Trong trường hợp 2 bên không đi đến thỏa thuận, chờ UBND tỉnh ban hành quyết định sửa đổi, bổ sung QĐ 16 của UBND tỉnh để thực hiện”.

Có được “bảo bối” này, chủ đầu tư đã thỏa thuận chỉ trả 50 triệu đồng/ha cho các hộ dân trên. Cho rằng như thế là thiệt thòi nên các hộ dân đã không đồng ý.

Ông Phạm Trung Thái – Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần đầu tư phát triển Cao su Nghệ An cho biết: “Lý do mà doanh nghiệp không đồng ý với việc áp giá và kiểm kê do Hội đồng GPMB huyện Anh Sơn đưa ra là vì UBND tỉnh ban hành QĐ 16 không phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Việc triển khai dự án không hiệu quả do tiền đền bù quá cao so với giá thị trường và cao hơn so với đơn giá một số tỉnh trong khu vực. Hiện tại đơn vị sẽ dừng việc trả kinh phí theo thỏa thuận mà chờ việc sửa đổi QĐ 16 của UBND tỉnh, nếu không sửa QĐ 16 thì đơn vị sẽ rút dự án, không triển khai vì như thế sẽ không có hiệu quả…”.

Bảo Thành - Trọng Đức