Xây dựng tầng hầm sẽ tăng diện tích hữu dụng nhưng cũng có nhiều vấn đề cần toan tính để ra vào không bị vướng, nước không bị ngập, an toàn và được thông thoáng.

Trước tiên, theo kỹ sư Nguyễn Văn Bắc, giám đốc công ty xây dựng Vietcity, nếu quy mô nhỏ – nhà ở dân dụng, có thể khảo sát mạch nước ngầm, tìm hiểu xem khu vực tại công trình đó có bị ngập; xem mực nước cống thoát có cao độ ra sao để thiết kế hệ thống bơm. Song song, cần tìm hiểu những nhà sát bên cạnh về “lý lịch” xây dựng, cao mấy tầng, móng như thế nào... để có giải pháp chống đỡ như đóng cừ chống sạt lở theo phương ngang khi thi công đào hầm; để không làm ảnh hưởng đến kết cấu c ác ngôi nhà kế bên. Thông thường có hai dạng hầm, hầm hoàn toàn và bán hầm. Tùy yêu cầu thực tế của gia chủ cũng như cao độ của từng khu vực cho phép. Chẳng hạn, hầm hoàn toàn dùng làm nhà kho và để xe gắn máy thì độ cao thông thủy hầm vào khoảng 1,8 – 2m; dùng làm gara cho xe hơi thì độ thông này có thể 2,2m trở lên. Với bán hầm, thông thường có thể âm xuống mặt đất 1m hay 1,5m...; khi đó mặt sàn tầng trệt phải lên một số bậc thang mới đến. Chung quy tầng hầm rất linh hoạt trong sử dụng, có thể để xe các loại, đặt máy phát điện, nhà kho... và thậm chí làm nơi ở cho người giúp việc gia đình nếu đủ thông thoáng. Có những gia đình thiết kế tầng hầm dành cho giải trí, xem phim, karaoke vì ở đây riêng biệt, kín kẽ tiếng động, không gây âm vang. Theo kiến trúc sư Nguyễn Văn Châu, giám đốc công ty thiết kế xây dựng Tỷ Lệ Vàng, cần toan tính thiệt hơn khi xây dựng hầm vì các khoảng diện tích cho hầm, phân độ dốc xuống hầm đã choán khá nhiều diện tích. Ngoài ra, chi phí xây tầng hầm thường cao hơn gấp rưỡi hay gấp đôi so với xây dựng một tầng thông thường... Và, chuẩn bị bước vào mùa mưa nên kiểm tra các hệ thống bơm nước vì máy có thể trục trặc trong suốt thời gian dài không khởi động. Lưu ý, nếu rãnh thu nước mưa, nước rửa ngang cửa hầm nằm thấp hơn hệ thống cống thoát thì phải thiết kế máy bơm để hút nước ra cống và phải có hố ga cho rãnh thu nước này. Độ dốc (Ram) đi xuống hầm trung bình 10% nhưng vì sẽ bị choán nhiều diện tích nên độ này có thể “ép” cao hơn – dốc đứng hơn. Vị trí và cao độ đặt hầm phân khá quan trọng, “tốt nhất đặt nổi trên mặt sàn tầng hầm cho nước thoát tự nhiên”, kỹ sư Bắc nói. Nếu không thể thì đặt âm xuống và khi đó có thể hầm sâu quá so với cống thoát thì phải đặt một máy bơm riêng cho hệ thống hầm phân này. Khi đó, hệ thống hầm phân tự hoại phải làm ba hộc và thêm một hộc làm hố ga nằm luôn bên trong hệ thống hầm phân này. Và đây là hệ thống hầm phân “lộ thiên” nên kết cấu phải đổ bêtông vững chắc và có giải pháp chống thấm tốt. Những khu vực thường xuyên bị ngập nước do triều cường, mưa lụt... không nên thiết kế hầm. Nếu cần thiết phải có thì phải làm dốc cao lên từ ngoài cửa vào rồi mới đi xuống lại hầm để ngăn không cho nước vào. Thiết kế này cần tính toán độ ngập thường khi, lên cao bao nhiêu để có độ dốc thích hợp chặn nước và dốc sẽ chiếm nhiều diện tích. Cần ứng dụng giải pháp chống thấm đúng mức cho tường và sàn bêtông của tầng hầm. Cả việc chống thấm tốt các mạch ngừng như giữa tường bêtông và tường gạch, đường ống xuyên bêtông... Hệ thống điện, công tắc, ổ cắm điện phải thiết kế ở những vị trí cao ráo, càng trên cao càng an toàn. Nhất là tầng hầm thiết kế cần quan tâm hệ thống thông gió, đối lưu không khí và lấy nguồn sáng tự nhiên; bằng không, tầng hầm sẽ bí, nóng, thiếu ánh sáng. Nếu xây bán hầm, có thể mở nhiều cửa sổ bên hông, phía sau...; nếu hầm hoàn toàn có thể thiết kế hệ cầu thang phía sau và trên đó tạo như một giếng trời hay tổ chức một giếng trời riêng xuống cho tầng hầm.