Dế Mèn phiêu lưu ký được nhà văn Tô Hoài sáng tác năm 1941, là truyện thiếu nhi nổi tiếng bậc nhất Việt Nam. Về khía cạnh xuất bản, tác phẩm cũng để lại những con số ấn tượng.

Khoảng 50 lần tái bản là con số đầu tiên. Tác phẩm được in lần đầu tiên năm 1941. NXB Kim Đồng in lại vào cuối năm 1957, đầu năm 1958. Từ đó đến thời kỳ đổi mới, tác phẩm được tái bản vài lần nhưng không liên tục. Đặc biệt, từ năm 1993 đến nay, tức 21 năm, Dế Mèn phiêu lưu ký được tái bản liên tục.

Số bản sách được bán ra, đến tay độc giả thiếu nhi Việt Nam nhiều thế hệ, ước tính lên đến hàng triệu bản.

Dế Mèn phiêu lưu ký do Tạ Huy Long vẽ bìa và minh họa

Về dịch thuật, Dế Mèn phiêu lưu ký có hơn 30 bản dịch đều ở các thứ tiếng thông dụng trên thế giới, trong đó có: Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản…

Bản dịch quan trọng nhất của Dế Mèn phiêu lưu ký là bản tiếng Anh do dịch giả Đặng Thế Bính chuyển ngữ từ những năm 1960. Các bản dịch khác đều dịch từ bản tiếng Anh này.

NXB Kim Đồng hiện giữ bản quyền dịch tác phẩm này. Nhưng trước khi bán bản quyền tác phẩm cho NXB, nhà văn Tô Hoài đã có vài bản dịch thông qua mối quan hệ cá nhân của ông với các nhà làm sách nước ngoài. Các nhà làm sách này đã liên hệ trực tiếp với nhà văn để trả nhuận bút cho ông. Còn sau này, các giao dịch bản quyền đều do NXB Kim Đồng thực hiện.

Dế Mèn phiêu lưu ký cũng được nhiều họa sĩ nổi tiếng vẽ bìa và minh họa. Sinh thời, nhà văn Tô Hoài ưng ý với tranh của các họa sĩ tên tuổi Ngô Mạnh Lân, Trương Qua và Thành Chương. Gần đây, nổi bật nhất là Tạ Huy Long.

Mi Ly