Palestine giữ vững lập trường không đàm phán nếu Israel tiếp tục xây dựng các khu định cư.

Nửa đêm Chủ nhật 26-9 là thời hạn chót lệnh gia hạn xây dựng các khu định cư Do Thái ở bờ Tây hết hiệu lực. Mốc thời gian này là thách thức lớn đối với cuộc đàm phàn hòa bình đầy trắc trở giữa Israel và Palestine bắt đầu từ ngày 2-9 do Mỹ chủ trì. Hôm trước đó là một ngày đầy căng thẳng. Mỹ thúc giục Israel và Palestine tìm kiếm thỏa thuận về lệnh gia hạn các khu định cư Do Thái ở bờ Tây và mong muốn hai bên nỗ lực đến giờ phút cuối cùng. Để đàm phán khỏi đổ vỡ, cộng đồng quốc tế và Tổng thống Obama đã thúc ép Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nên tiếp tục kéo dài thời gian gia hạn. Mỹ đã đưa ra giải pháp kéo dài lệnh gia hạn thêm ba tháng nữa để có thời gian Israel và Palestine đạt được thỏa thuận về vấn đề biên giới. Song song theo đó, Mỹ cũng nhắc Palestine đừng đe dọa rời bàn đàm phán. Palestine đã ủng hộ công thức gia hạn thêm ba tháng. Về phía Israel, hôm 24-9 đã có nguồn tin cho biết Thủ tướng Netanyahu sẵn sàng nhượng bộ bằng cách chỉ gia hạn một phần chứ không hoàn toàn. Biếm họa của Guy Badeaux đăng trên nhật báo LE DROIT ở Ottawa (Canada). Chữ trong ảnh: Where is the exit? = Lối ra ở đâu? Ông đã tham khảo ý kiến của Ngoại trưởng Hillary Clinton, Phó Tổng thống Joe Biden, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Hy Lạp George Papandreou. Đồng thời, ông yêu cầu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ehud Barak (nhân vật ôn hòa trong chính phủ cánh hữu Israel) kéo dài thời gian ở lại New York để cùng với ông tham gia dàn xếp. Tuy nhiên, những người định cư Israel ở bờ Tây bắt đầu gây áp lực. Danny Dayan lãnh đạo Tổ chức Yesha (tổ chức chính của người định cư Israel ở bờ Tây) tuyên bố: “Đã gia hạn hoàn toàn thì chính phủ phải cho xây dựng lại hoàn toàn như đã cam kết”. Những người định cư Do Thái còn chỉ trích Tổng thống Obama là quá nhượng bộ trước sức ép của Palestine. Họ dự kiến tối 26-9 sẽ tổ chức rùm beng lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng khu nhà mới tại khu định cư Revava (bờ Tây) để đánh dấu ngày được phép xây dựng trở lại. Cuối cùng Thủ tướng Netanyahu kiên quyết giữ lập trường cứng rắn rằng Israel sẵn sàng chấp nhận một thỏa thuận mà các bên đều nhất trí, tuy nhiên sẽ không tiếp tục gia hạn gì sất. Trong khi đó, Tổng thống Mahmoud Abbas cũng giữ quan điểm vững như bàn thạch: Không chấp nhận một thỏa thuận nào không bao gồm ngừng toàn diện việc xây dựng các khu định cư Do Thái. Ngày 25-9, tại diễn đàn Đại hội đồng LHQ ở New York, Tổng thống Mahmoud Abbas đã lên tiếng tố cáo tâm lý bành trướng và thống trị của Israel và tuyên bố: Israel phải chọn lựa giữa hòa bình và chính sách di dân. Ngày 26-9, trả lời phỏng vấn nhật báo Al Hayat (Saudi Arabia), ông Mahmoud Abbas tiếp tục giải thích lập trường “không đàm phán nếu không có gia hạn”. Lập trường này đã được phía Palestine và Liên đoàn A rập cùng nhất trí. - Tháng 6-1967: Israel chiếm đóng Đông Jerusalem, dải Gaza và bờ Tây trong Chiến tranh Sáu ngày giữa Israel và các nước A rập. - Tháng 9-1967: Khu định cư Do Thái đầu tiên (khu Kfar Etzion) được xây dựng ở phía nam Jerusalem. - Tháng 5-1977: Đã có 31 khu định cư Do Thái (4.400 dân) ngoài Đông Jerusalem. - Tháng 5-1999: Gần 180.000 người Israel sống trong 123 khu định cư ở bờ Tây và dải Gaza. - Ngày 25-11-2009: Thủ tướng Israel Netanyahu thông báo tạm ngừng xây dựng các khu định cư Do Thái trong 10 tháng ở bờ Tây. Đến nay có hơn 300.000 người Israel cư ngụ trong các khu định cư ở bờ Tây. HOÀNG DUY (Theo AFP, le Monde, Radio-Canada)