“1 Ủy ban của Quốc hội phụ trách ít nhất 4 cơ quan cấp Bộ, nhiều thì 7-8 bộ, có Bộ tới vài vạn người, trong khi ta chỉ có vài chục người, chỉ bằng 1 phòng của họ”, một đại biểu Quốc hội phân trần. Trong khi đó, 1 năm, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội phải xử lý 10.000 đơn thư, lại không có thư ký, trợ lý riêng.

Sáng 24/3, các đại biểu Quốc hội làm việc tại tổ thảo luận đánh giá hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XII (2007-2011). Nâng cả chất và lượng Các đại biểu bày tỏ nhất trí với báo cáo hoạt động cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII do Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng trình bày tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 9. Theo đó, mặc dù nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII hoạt động trong tình hình khu vực và quốc tế có những diễn biến phức tạp, nhất là cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ và suy giảm kinh tế thế giới đã tác động bất lợi đến phát triển kinh tế - xã hội nước ta. Trong bối cảnh đó, Quốc hội khóa XII đã kế thừa, phát huy những thành quả, bài học kinh nghiệm của Quốc hội các khóa trước, nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, tiếp tục đổi mới toàn diện và mạnh mẽ cả về tổ chức và phương thức hoạt động. Hoạt động lập pháp tiếp tục được đẩy mạnh, có nhiều tiến bộ cả về số lượng, chất lượng và quy trình, thủ tục; cơ bản đáp ứng được yêu cầu đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước. Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh trả lời tại một phiên chất vấn của Quốc hội. Ảnh: B.T. Trong nhiệm kỳ qua, Quốc hội đã thông qua được 68 Luật, 12 Nghị quyết; Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua 13 Pháp lệnh và 7 Nghị quyết có chứa quy phạm pháp luật. Quy trình lập pháp tiếp tục được đổi mới, cải tiến theo hướng nâng cao chất lượng, tăng tính chủ động, cụ thể trong văn bản pháp luật. Về giám sát, các ý kiến nhất trí, hoạt động giám sát trong nhiệm kỳ được tăng cường, có nhiều đổi mới về cách thức tiến hành, nhất là chất vấn và giám sát chuyên đề. Chất vấn và trả lời chất vấn tiếp tục được cải tiến mạnh mẽ theo hướng tập trung hơn, thực chất hơn, phản ánh sát thực tâm tư, nguyện vọng của cử tri và nhân dân, làm rõ thêm tình hình, nguyên nhân, chỉ ra trách nhiệm và giải pháp nhằm thúc đẩy thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và nghị quyết của Quốc hội. Việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước cũng ngày càng có chất lượng, đáp ứng đúng yêu cầu của thực tiễn vì lợi ích của quốc gia, phù hợp với ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Đại biểu Nguyễn Đình Quyền (Hà Nội) cho rằng: Chuyển biến tích cực của Quốc hội trong khóa XII là rất rõ nét. Cụ thể, trong nhiệm vụ lập pháp, các cơ quan của Quốc hội đã chuyên nghiệp hơn, chủ động hơn; công tác xây dựng luật được triển khai liên tục trong thời gian giữa hai kỳ họp Quốc hội. Tính cụ thể của luật cũng tăng lên, luật ban hành ra thi hành được ngay mà không còn phải chờ hướng dẫn của Chính phủ, đồng thời có giá trị thực tiễn rất cao. Chiều 24/3, Quốc hội đã xem xét dự án Luật kiểm toán độc lập. Các đại biểu đã thảo luận về các nội dung liên quan đến việc thành lập và hoạt động của doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp kiểm toán... và yêu cầu quy định phải thật chặt chẽ, bởi đây là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm liên quan đến sự minh bạch của doanh nghiệp. Đối với quy định đạo đức nghề nghiệp của kiểm toán viên có đại biểu cho rằng, kiểm toán độc lập đòi hỏi kiểm toán viên phải có chuẩn mực đạo đức cao, có trách nhiệm lớn trong việc bảo đảm tính chính xác, tính trung thực, tính tuân thủ các quy định của pháp luật. Do vậy, luật cần quy định rõ những tiêu chí này. Về phạm vi hoạt động của doanh nghiệp kiểm toán, đại biểu QH đề nghị, cần làm rõ quy định có nên cho phép doanh nghiệp kiểm toán làm các dịch vụ về tư vấn tài chính, thuế hay không, tránh tình trạng "vừa đá bóng vừa thỏi còi". Về công tác giám sát, đại biểu Nguyễn Đình Quyền cũng phân tích: "Trước đây, giám sát xong chỉ nói dăm câu ba điều, kiến nghị người ta có thể nghe, cũng có thể không nghe. Nay thì hiệu quả hơn, hiệu lực hơn và vấn đề chọn giám sát cũng rất bức xúc. Kiến nghị giám sát đưa ra buộc các cơ quan chức năng phải thực hiện". Làm gì để Quốc hội mạnh hơn nữa? Trong buổi thảo luận tổ, các đại biểu cũng đi sâu phân tích những điểm hạn chế trong hoạt động của Quốc hội, của từng đại biểu Quốc hội hiện nay. Đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) cho rằng, vẫn còn tồn tại "luật ống, luật khung", thiếu tính thực tiễn nên nhiều dự án luật ban hành chưa lâu đã phải sửa đổi, bổ sung. Đó là do thiếu sự chuẩn bị trong quá trình soạn thảo, thẩm tra và ban hành. Đại biểu Nguyễn Đình Quyền (Hà Nội) cũng đồng tình rằng hiện công tác lập pháp vẫn còn hạn chế khiến chất lượng đôi khi chưa cao. Một trong những nguyên nhân là lực lượng chuyên gia hỗ trợ về mảng pháp lý cho đại biểu Quốc hội còn mỏng. Công tác giám sát cả theo chuyên đề và giám sát trực tiếp của Quốc hội mặc dù những năm gần đây có nhiều tiến bộ, nhưng cũng còn hạn chế, chưa được như mong muốn. Đánh giá cao hoạt động chất vấn trực tiếp các thành viên Chính phủ và các trưởng ngành tại kỳ họp Quốc hội nhưng đại biểu Nguyễn Ngọc Đào cho rằng cần triển khai hoạt động chất vấn trực tiếp tại tất cả các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để các vấn đề mà cử tri được mổ xẻ, phân tích một cách kỹ lưỡng hơn. Nếu được như vậy, hoạt động chất vấn trực tiếp sẽ diễn ra thường xuyên hơn (Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp 1 tháng/lần), vấn đề chất vấn sẽ sát với thực tiễn hơn. Đại biểu Vũ Quang Hải (Hưng Yên) cho rằng, cần phải xây dựng thể chế để đảm bảo hiệu quả, hiệu lực giám sát của các đoàn đại biểu Quốc hội, trong đó cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ với HĐND, MTTQ trong hoạt động giám sát. Đề cập đến hoạt động chung của Quốc hội, nhiều đại biểu cho rằng chức năng của Quốc hội thì rất lớn, nhưng bộ máy, con người thì lại quá "khiêm tốn". Đại biểu Nguyễn Đình Quyền, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội nói: "Chúng tôi có tất cả 28 người, mà giám sát cả một loạt cơ quan khối hành pháp. 1 năm phải xử lý 10.000 đơn thư, lại không có thư ký, trợ lý riêng. Đại biểu Quốc hội không phải là thánh, không phải bất kỳ cái gì cũng biết, phải có người tham mưu, lý giải giúp nhiều vấn đề…". Cùng chung ý kiến, đại biểu Trần Đình Long (Đắc Lắk) phân trần: 1 Ủy ban của Quốc hội phụ trách ít nhất 4 cơ quan cấp Bộ, nhiều thì 7-8 bộ, có Bộ tới vài vạn người, trong khi ta chỉ có vài chục người, chỉ bằng 1 phòng của họ. Tới đây cần xem xét vấn đề này một cách nghiêm túc để hoạt động Quốc hội thực chất và hiệu quả. Đại biểu Ngô Thị Doãn Thanh- Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội: “Nhìn lại các quyết sách của mình” "Theo tôi, vai trò điều hòa phối hợp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội với các cơ quan khác của Quốc hội cần bài bản, nhịp nhàng hơn và phải tạo điều kiện cho địa phương hơn. Có tuần Hà Nội đón tới 3 đoàn giám sát, có 1 buổi sáng đón 2 đoàn giám sát từ các cơ quan của Quốc hội. Nên chăng vào cuối nhiệm kỳ, Quốc hội cũng cần đánh giá lại những quyết định đầu kỳ của mình như việc sáp nhập các Bộ,.. hay các quyết định lớn khác để xem những quyết định này đúng đắn, hiệu quả đến đâu, rồi rút kinh nghiệm".