Tại buổi Báo cáo thành tựu ghép tạng ở Việt Nam do Bộ KH-CN, Bộ Y tế, Ban Tuyên giáo trung ương, tổ chức ngày 25/6, nhiều nhà khoa học khẳng định Việt Nam đã làm chủ kỹ thuật ghép tạng.

Tuy nhiên, do nguồn hiến tạng rất khan hiếm, nhiều bệnh nhân chưa được chữa trị, cần thúc đẩy nguồn hiến tạng và có chính sách tôn vinh người hiến tạng. GS Phạm Gia Khánh, Chủ nhiệm Chương trình KHCN trọng điểm cấp Nhà nước về Y-Dược cho biết, dù đi sau thế giới khoảng 50 năm nhưng hiện Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trong kỹ thuật ghép tạng. “Tương đương với các nước tiên tiến” Ở Việt Nam vấn đề ghép tạng được các nhà khoa học quan tâm từ rất sớm. Từ cuối thập niên 60 của thế kỷ trước, GS Tôn Thất Tùng đã tiến hành ghép gan, ghép tim thực nghiệm trên động vật. Đến năm 1992, ca ghép thận đầu tiên được thực hiện thành công tại Học viện Quân y. Đến nay trên cả nước đã có 12 bệnh viện tiến hành ghép thận với gần 300 ca. Tỷ lệ các ca sau ghép thận sống trên 10 năm đạt 85-90%, tương đương với tỷ lệ thành công của các nước trên thế giới. 12 năm sau, vào năm 2004, Việt Nam thực hiện ca ghép gan đầu tiên. Đến nay, trên cả nước có 4 bệnh viện đủ điều kiện ghép gan là Học viện Quân y, Bệnh viện Nhi TƯ, Bệnh viện Nhi đồng 2 TP HCM và Bệnh vện Việt Đức. Số bệnh nhân được ghép gan là 15 trường hợp. Gần đây nhất, ngày 17/6, Bệnh viện 103 là cơ sở đầu tiên tại Việt Nam thực hiện ca ghép tim cho anh Bùi Văn N., 48 tuổi (trú tại xã Trực Thái, huyện Trực Ninh, Nam Định) từ người cho chết não. Sau 1 tuần, anh N. hồi phục tốt, tim đập bình thường, đã ăn uống, ngồi dậy và đi lại được. GS Phạm Gia Khánh đánh giá: “Từ những kết quả đạt được có thể khẳng định kỹ thuật ghép tạng của Việt Nam tương đương với các nước tiên tiến trên thế giới. Việt Nam đã làm chủ được kỹ thuật ghép gan, thận, tim từ người cho sống và người cho chết não. Từ đó, việc ghép tạng khác như tụy, phổi, ruột không còn là vấn đề khó khăn”. Tôn vinh người hiến tạng Dù đã làm chủ kỹ thuật ghép tạng, tuy nhiên khó khăn lớn nhất của Việt Nam hiện nay là khan hiếm nguồn hiến tạng. PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức cho biết, mỗi năm cả nước có hàng nghìn người có nhu cầu ghép gan, thận, trong khi từ trước đến nay Việt Nam mới thực hiện được gần 300 ca ghép thận và 15 trường hợp ghép gan. Mặc dù Luật cấy ghép tạng đã ra đời từ năm 2006, nhưng đến nay cả nước mới vận động được 2 trường hợp chết não hiến tạng. Đây quả là con số còn quá ít ỏi. “Trong khi đó, chỉ riêng tại BV Việt Đức, mỗi năm có khoảng 800 -1.000 ca tử vong do chấn thương sọ não. Nếu vận động được thân nhân các nạn nhân này hiến tạng thì cơ hội ghép tạng cứu sống cho các bệnh nhân mắc bệnh gan, thận, tim không hề nhỏ”, PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết nói. GS.TS Nguyễn Tiến Bình, Giám đốc Học viện Quân y cũng như nhiều nhà khoa học khác cho rằng, để thúc đẩy nguồn hiến tạng cần kêu gọi tất cả các tổ chức cùng đồng thuận tuyên truyền để người dân hiểu hiến tạng là một hành động nhân văn, vì cộng đồng, vì con người cao cả. Người hiến tạng phải được tôn vinh, khen thưởng. Trước những kiến nghị này, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu cho biết, trong thời gian tới Việt Nam sẽ thành lập Trung tâm điều phối quốc gia về ghép tạng. Đồng thời sẽ có chính sách tôn vinh người có tấm lòng hiến tạng, tôn vinh các thầy thuốc thực hiện và cả những người tham gia vào công cuộc vận động hiến tạng. Xuân Trường