Câu chuyện quốc tế

Vụ thảm sát 57 con tin, gồm cả những chính trị gia, nhà báo ở miền Nam Phi-líp-pin sắp được đưa ra ánh sáng, khi nhiều nhân chứng hôm 27-11 khẳng định họ đã tận mắt chứng kiến nghi phạm hàng đầu là Thị trưởng thành phố Đa-tu Un-xây (Datu Unsay), ông An-đan Am-pa-tu-an (Andal Ampatuan Jnr) trực tiếp ra lệnh và tham gia sát hại các con tin. Ông này đã bị bắt. Nghi phạm hàng đầu An-đan Am-pa-tu-an (giữa) tại Ma-ni-la hôm 26-11. Ảnh: AP. Theo Bộ trưởng Tư pháp Phi-líp-pin Ác-nét Đê-va-na-đê-ra (Agnes Devanadera), trong cuộc điều tra về vụ thảm sát kinh hoàng này, một số nhân chứng (danh tính chưa được công bố) đã nhìn thấy Thị trưởng Am-pa-tu-an ra lệnh sát hại các con tin. Có người chứng kiến chính Thị trưởng Am-pa-tu-an đã xả súng vào các con tin. Các nhân chứng cũng đã nhìn thấy khoảng 100 tay súng, gồm cả những người mặc trang phục quân đội và cảnh sát, tham gia vụ thảm sát. Một người đàn ông, có biệt danh là “Boy” thú nhận anh ta là một trong số hơn 100 tay súng tham gia vụ sát hại. Boy nói rằng anh ta được lệnh giết các thành viên một nhóm chính trị đối lập - gồm cả phụ nữ và trẻ em - với yêu cầu không để lại dấu vết. “Boy” kể lại rằng, lệnh đến trực tiếp từ An-đan Am-pa-tu-an. “An-đan nói với chúng tôi: Bất cứ ai từ phía thị tộc Man-gu-đa-đa-tu - phụ nữ hay trẻ em – cũng cần phải sát hại. Chúng tôi không hỏi tại sao, chúng tôi chỉ làm theo lệnh”. Boy, giờ đây đang ẩn trốn vì sợ nguy hiểm đến tính mạng, cho biết, Am-pa-tu-an còn ra lệnh giết hết mọi nhà báo đi cùng để che giấu sự việc xảy ra. Những nạn nhân của vụ thảm sát hồi đầu tuần ở tỉnh Ma-ghin-đa-nao gồm có vợ, người thân, hàng chục phóng viên và người ủng hộ ông I-xma-en Man-gu-đa-đa-tu (Ismael Mangudadatu), ứng cử viên sáng giá cho chức tỉnh trưởng trong cuộc bầu cử vào năm tới. Ngay sau khi vụ việc xảy ra, gia đình Man-gu-đa-đa-tu đã cáo buộc nhà Am-pa-tu-an là thủ phạm vụ thảm sát. Ông Man-gu-đa-đa-tu cho hay, 4 người (giấu tên) đã nói với ông đoàn xe bị hàng chục tay súng trung thành với Am-pa-tu-an chặn lại. Cảnh sát đang điều tra thông tin rằng Am-pa-tu-an, 4 chỉ huy cảnh sát và hàng chục cảnh sát viên cùng dân quân nằm trong số những người chặn đoàn xe. 4 chỉ huy, trong đó có cảnh sát trưởng tỉnh Ma-ghin-đa-nao đã bị đình chỉ công tác và bị quản thúc trong thời gian điều tra. Ma-ghin-đa-nao và những tỉnh miền Nam khác của Phi-líp-pin vốn được coi là những khu vực vô pháp luật. Nhiều chính trị gia và quan chức được bầu ở vùng này thường tự thành lập các nhóm binh sĩ riêng và trang bị vũ khí tận răng cho lực lượng của mình. Ở đây, quyền lực nằm trong tay những dòng tộc có những đội quân riêng. Người dân cũng quá quen với các mối hận thù giữa những gia tộc trong vùng, trong đó nổi bật là mối thù hằn giữa gia tộc Man-gu-đa-đa-tu (Mangudadatus) và gia tộc Am-pa-tu-an (Ampatuans). Theo báo chí Phi-líp-pin, gia tộc Am-pa-tu-an được coi như “hoàng tộc nhỏ” ở Ma-ghin-đa-nao. Nắm quyền hành ở một trong những khu vực nghèo nhất Phi-líp-pin từ năm 2001, để củng cố quyền lực của mình, gia đình này đã thống lĩnh bằng “bàn tay thép”, được những nhóm dân quân tư nhân và lực lượng vệ sĩ hùng hậu bảo vệ. Trưởng tộc Đa-tu An-đan Am-pa-tu-an (Datu Andal Ampatuan) không chỉ 3 lần trúng cử chức tỉnh trưởng, mà 22 thành phố, thị trấn thuộc tỉnh này cũng nằm trong tay con cái, anh em, họ hàng thân thích của ông ta. Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Roi-tơ hồi năm 2007, chính ông này đã từng tiết lộ rằng, không ai dám ra tranh cử cùng ông hoặc các thành viên trong gia đình ông vì biết chắc họ không có cơ hội. Được biết, người con trai An-đan Am-pa-tu-an (Andal Ampatua) của ông Đa-tu sẽ ra tranh cử để thay chiếc ghế của cha trong cuộc bầu cử hội đồng địa phương sắp tới. Cho đến thời điểm này, thị trưởng Am-pa-tu-an vẫn cho rằng những cáo buộc ông ta sắp đặt vụ giết người tàn bạo này là “hoàn toàn không đúng sự thật”. Tuy nhiên, các con mắt dư luận đều đổ dồn vào ông này và cho rằng, lực lượng của ông ta đã ra tay tiến hành vụ bắt cóc và thảm sát nhằm ngăn cản đối thủ Man-gu-đa-đa-tu ra tranh cử trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới. Vụ thảm sát trên đã gây phẫn nộ không chỉ ở bên trong đất nước Phi-líp-pin. Tổng thư ký LHQ Ban Ki-mun và nhiều tổ chức khác đã kêu gọi Tổng thống Phi-líp-pin Glo-ri-a A-rô-giô (Gloria Arroyo) trừng trị thích đáng những kẻ tấn công. Tổng thống A-rô-giô hôm 26-11 bảo đảm rằng, thị trưởng An-đan Am-pa-tu-an sẽ không nhận được bất cứ hình thức đối xử đặc biệt nào. Tuy nhiên, bà A-mi-na Ra-xun (Amina Rasul), giám đốc Hội đồng Hồi giáo và Dân chủ Phi-líp-pin, cho hay các nhà chức trách sẽ gặp khó khăn khi vào lãnh địa của Am-pa-tu-an, chứ chưa kể đến việc kết tội và bắt một thành viên của gia đình này. Dù hiện nay đã có một số người dám đứng ra làm chứng chống lại Am-pa-tu-an, nhưng bà A-mi-na nói rằng vì điều đó rất nguy hiểm nên rất ít người sẽ có đủ can đảm đến phút chót. Và nếu không tìm ra được bằng chứng trực tiếp thì cuộc điều tra sẽ sụp đổ, như nhiều vụ bạo động chính trị khác ở Phi-líp-pin. Vụ thảm sát cho thấy, mâu thuẫn lợi ích giữa các phe phái trên chính trường Phi-líp-pin, đặc biệt ở khu vực miền Nam, nơi phần lớn người dân theo đạo Hồi, ngày càng nghiêm trọng. Đây là một trong những nguyên nhân khiến các nhóm nổi dậy liên tục thực hiện những vụ tấn công khủng bố từ hơn 30 năm nay, với mục đích đòi Chính phủ nhượng bộ trong việc thành lập một nhà nước Hồi giáo ở phía Nam này. Các dòng họ thế lực và nhóm đối lập ở khu vực này thường giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực càng cho thấy việc đảm bảo cho cuộc tổng tuyển cử, sẽ diễn ra vào đầu năm 2010, là thách thức lớn với chính phủ của bà A-rô-giô. THU TRANG