Một thời gian dài được bao bọc trong "cái nôi” nhà nước, nhiều ngành sản xuất trong nước đứng trước nguy cơ tụt hậu, hay nói cách khác bị các doanh nghiệp nước ngoài lấn sân. Theo giới chuyên gia kinh tế, nếu không chủ động đứng vững bằng đôi chân của mình, doanh nghiệp trong nước sẽ bị nhấn chìm khi gặp sóng lớn.

Các doanh nghiệp sẽ buộc phải cạnh tranh để phát triển

Từ câu chuyện ngành mía đường…

Dư luận thời gian qua rất quan tâm tới "cuộc chiến” giữa Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú và Lãnh đạo Hiệp hội Mía đường Việt Nam. Nguồn cơn từ việc Thứ trưởng Tú nêu lên những bất cập cần phải cải tổ của ngành mía đường, trong đó nhấn mạnh tới việc ngành này đã được bảo hộ quá lâu. Trong khi đó, sự phát triển lại không được như kỳ vọng, bộc lộ nhiều bất cập: Giá thành cao, liên kết lỏng lẻo, không tự mình tổ chức xuất khẩu được nên giảm hiệu suất, tăng chi phí và giá thành... Và kết cục của những bất ổn này, cuối cùng người nông dân vẫn là đối tượng chịu thiệt thòi lớn nhất.

Trên thực tế, những vấn đề như vị Thứ trưởng Bộ Công thương nêu đã tồn tại từ lâu ở ngành mía đường, mà nguyên nhân chính yếu là do ngành này đã được sự bao bọc của nhà nước quá lâu.

Trao đổi với Đại Đoàn Kết, chuyên gia thị trường Vũ Vinh Phú đã thẳng thắn cho rằng, bất cứ ngành sản xuất nào cũng vậy, nếu được bảo hộ quá lâu, quá mức, sẽ dẫn đến tình trạng ỷ lại, ngành đó sẽ không thể phát triển lớn mạnh được. Có lẽ, sự bất ổn của ngành mía đường hiện nay đang là minh chứng rõ ràng nhất cho nhận định của vị chuyên gia này.

Thu hoạch mía

Tới hai chữ "bảo hộ”

Các DN Việt Nam đang đứng trước cánh cửa hội nhập kinh tế quốc tế đang rộng mở. Không bao lâu nữa, khi thuế suất của nhiều dòng sản phẩm trở về 0%, các DN sẽ buộc phải cạnh tranh để phát triển, song nếu như cứ trông chờ mãi vào sự bảo hộ thì chắc chắn DN sẽ khó sống.

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, đổi mới công nghệ, tăng cường, nâng cao năng suất lao động để từ đó nâng cao chất lượng hàng hóa, sản phẩm là một trong những yếu tố quan trọng để các DN có thể cạnh tranh được khi hội nhập. Nhìn chung, khi bước chân vào không gian mới-. không gian của một đại dương chứ không còn là chiếc ao nhỏ- các DN cần phải chủ động hơn, phải thay đổi phương thức sản xuất, thay đổi năng lực quản lý, vì không ai có thể cứu được DN bằng chính họ.

Trở lại với câu chuyện của ngành mía đường, nguyên nhân dẫn đến "cuộc chiến giữa” nhà quản lý trực tiếp ngành này và Hiệp hội Mía đường Việt Nam, có lẽ cũng là bởi hai chữ "bảo hộ”.

Theo quan điểm của Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú, ngành mía đường và DN thay vì trông chờ vào sự bảo hộ của nhà nước, các DN sản xuất mía đường trong nước trước hết nên tập cạnh tranh, tái cơ cấu, mua bán sáp nhập nhằm mở rộng quy mô đầu tư, tăng cường hiệu quả. Đồng thời, thông qua việc mở cửa mà thu hút các nguồn mới để đổi mới kỹ thuật, công nghệ và nâng cao quy mô, năng suất. Tập cạnh tranh với chính DN trong nước thành công thì ngành mía đường của Việt Nam mới đững vững được trước áp lực cạnh tranh với hàng DN trong khu vực và trên thế giới, khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN chỉ còn chưa đầy 1 năm nữa sẽ hình thành và thời điểm Việt Nam phải xóa bỏ bảo hộ đối với mặt hàng đường chỉ còn chưa đầy 3 năm.

Giới chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, vấn đề bảo hộ lực lượng sản xuất trong nước là chuyện muôn đời mà quốc gia nào cũng phải làm vì lực lượng này là nguồn lực đóng góp cho nền kinh tế, phát triển xã hội. Tuy nhiên, nếu bảo hộ quá nhiều, quá lâu, tất yếu sẽ sinh ra tình trạng ỷ lại của các DN. Và như vậy, sẽ khó có thể phát triển, nhất là khi cơ hội để các DN nước ngoài thâm nhập sâu vào Việt Nam đã rất gần.

Duy Phương