Mặc dù vòng đàm phán thứ hai giữa đại diện Chính phủ Syria và phe đối lập trong khuôn khổ Hội nghị Geneva II sẽ kết thúc vào ngày mai (14-2), song với những tiến triển không đáng kể trong hai ngày đàm phán đầu tiên (10 và 11-2), vòng đàm phán này được cảnh báo có thể kết thúc thất bại do quan điểm giữa hai bên còn quá nhiều cách biệt, từ việc diễn dịch khái niệm "chính phủ chuyển tiếp” cho đến cách thức chấm dứt bạo lực và các hoạt động khủng bố, vấn đề viện trợ nhân đạo….

Ngay khi bắt đầu vòng đàm phán thứ hai hôm 10-2 vừa qua, hai bên tiếp tục cáo buộc lẫn nhau đã đẩy tình trạng bạo lực tại Syria leo thang. Ngay cả nội dung nào cần được ưu tiên đàm phán trước cũng trở thành chủ đề tranh cãi giữa hai bên. Trong khi phe đối lập một mực khẳng định cách duy nhất để giúp chấm dứt nội chiến ở Syria là thành lập Chính phủ chuyển tiếp mà Tổng thống Assad sẽ không nắm giữ bất kỳ vai trò gì, thì Chính phủ Syria lại cho rằng, tương lai của ông Assad không nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị. Chính phủ Syria yêu cầu trước tiên cần tập trung thảo luận cách thức chấm dứt bạo lực và các hoạt động khủng bố, ám chỉ các vụ tấn công nổi dậy có sự hậu thuẫn của nước ngoài.

Theo Đặc phái viên Liên Hợp Quốc (LHQ) và Liên đoàn Arập (AL) Lakhdar Brahimi, hầu như không có tiến bộ, thậm chí đàm phán đã buộc phải dừng lại sau cuộc gặp giữa ông và đại diện của cả hai phe phái tại Syria. Với sự khởi đầu "đầy gian nan”, vòng đàm phán hòa bình thứ hai này có thể kết thúc thất bại.

Các nhà quan sát nhận định, việc đưa các bên xung đột ở Syria ngồi vào bàn đàm phán là bước đi đúng hướng, song chưa có dấu hiệu nào cho thấy vòng đàm phán thứ hai này có thể đạt tiến bộ tiến tới chấm dứt cuộc nội chiến đẫm máu ở quốc gia đầy bất ổn này, nhất là trong bối cảnh nhiều quốc gia cũng đang mưu tính tìm kiếm lợi ích địa chính trị cho riêng mình từ chính cuộc khủng hoảng tại Syria.

Trước tình hình đàm phán có thể lâm vào thế bế tắc do hai bên còn có nhiều quan điểm cách biệt, Nga đã đề xuất Moskva và Washington sẽ tiến hành một cuộc họp chung với Liên Hợp Quốc và hai bên tham chiến ở Syria. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Bogdanov cho biết các cuộc thảo luận như vậy có thể tiến hành chung hoặc riêng rẽ với các đại diện của Syria. Trong khi đó, một quan chức Mỹ tuyên bố: "Nếu các cuộc gặp bổ sung dưới sự hỗ trợ của Liên Hợp Quốc giúp cho việc đàm phán tiến triển thì chúng tôi rất sẵn sàng xem xét các cuộc gặp đó”. Theo nguồn tin từ Liên Hợp Quốc, ông Brahimi sẽ gặp các quan chức của Mỹ và Nga vào ngày 14-2 tới.

Trong một diễn biến khác, ngày 11-2 (giờ Washington), Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã tiến hành phiên họp thảo luận về bản Dự thảo Nghị quyết do Australia, Jordan và Luxembourg soạn thảo liên quan tới vấn đề trợ giúp nhân đạo tại Syria. Bản Dự thảo được đệ trình với HĐBA LHQ ngày 6-2 vừa qua, trong đó ngoài thời hạn 15 ngày để các bên giao tranh tại Syria thực hiện yêu cầu ngừng tất cả những hình thức bạo lực, vi phạm quyền con người, ngừng phong tỏa các thành phố, còn đề xuất áp án phạt đối với những bên cản trở việc cung cấp hàng viện trợ nhân đạo đến Syria.

Trong khi các đại diện đến từ Pháp và Mỹ bày tỏ ủng hộ đối với bản Dự thảo Nghị quyết về Syria thì phía Nga cho rằng bản Dự thảo này "xa rời thực tế” va sẽ "phá vỡ các nỗ lực nhân đạo của cộng đồng quốc tế”. Theo Moskva, toàn văn bản Dự thảo Nghị quyết trên không có tác động thực tiễn và tích cực đối với tình hình Syria, mà ngược lại, có ý đồ làm gia tăng những rạn nứt chính trị xung quanh tình hình tại quốc gia Trung Đông này./.

Châu Giang