(Toquoc)- Vladimir Putin có thể thay đổi cùng nước Nga, kịp với nước Nga và lãnh đạo nước Nga thực hiện các nhiệm vụ hiện đại hóa cấp bách như lời kêu gọi “Nước Nga, tiến lên”?

Vũ đài chính trị Nga vừa khép lại một màn trình diễn khá sôi động, không ít kịch tính. Tuy nhiên cũng không có nhiều bất ngờ. Việc tái tranh cử và trở lại Điện Kremlin của Vladimir Putin đã được lập trình 4 năm trước. Nhưng ngấn lệ trên mắt của nhà lãnh đạo này khi tuyên bố thắng cử đêm 4/3 cũng nói lên nhiều điều sâu xa.

Vladimir Putin phải đối mặt không ít thách thức trong nhiệm kỳ tới

Vladimir Putin đã phải chiến đấu không phải là không chật vật để vượt qua làn sóng phản kháng dữ dội chưa từng có, để đưa mức tín nhiệm xuống thấp với 40% sự ủng hộ của cử tri qua thăm dò dư luận sau cuộc bầu cử Đuma Nga tháng 11 năm ngoái lên kết quả kiểm phiếu sơ bộ với hơn 60% số phiếu cử tri ủng hộ trong cuộc bầu cử ngày 4/3 vừa rồi. Ông đã chiến thắng ngay trong vòng một, nhưng không dễ dàng chiến thắng trái tim người Nga như hai cuộc bầu cử năm 2000 và 2004. Hoặc như cuộc bầu cử năm 2008 đưa Dmitry Medvedev vào Điện Kremlin, mà người Nga nào cũng hiểu ở đó có sự ủng hộ của Vladimir Putin, với triển vọng vận hành của bộ đôi quyền lực Medvedev-Putin.

Hãy tạm xếp sang một bên những lời phàn nàn về các thủ đoạn chính trị tuyển cử mà ông đã áp dụng để giành chiến thắng. Vì chính trị dù là trong sạch nhất thường vẫn đồng hành với thủ đoạn chính trị. Nói một cách không màu mè thì bản chất chính trị là thủ đoạn. V. Putin đã có mưu lược và tầm nhìn chính trị trong sắp xếp, xây dựng lực lượng, tận dụng các lợi thế, sử dụng mọi con bài của một người đương quyền để giành thắng lợi áp đảo đối với các đối thủ để một lần nữa trở lại Điện Kremlin. Đó là điều không phải ai cũng làm được.

Thắng lợi của ông Putin lần này khẳng định một thực tế: Đa số người Nga muốn có ổn định. Đa số người Nga muốn duy trì thành quả của 12 năm có V. Putin như người cầm lái ở ngôi vị số một hay số hai của bộ máy quyền lực cao nhất ở Nga. Đa số người Nga vẫn gửi gắm niềm hy vọng vào nhà lãnh đạo từng đưa nước Nga ra khỏi những năm đình trệ hậu Xô Viết, vào sự quyết đoán của một chính khách có bản lĩnh và giàu kinh nghiệm. Lịch sử chính trị Nga thường cho thấy nước Nga ủng hộ nhà lãnh đạo có “bàn tay sắt”.

Là một ứng cử viên, V. Putin đã đưa nhiều hứa hẹn táo bạo. Nắm được tâm trạng bất mãn và muốn có thay đổi của cử tri Nga sau cuộc bầu cử Đuma, ông đã cam kết thúc đẩy phúc lợi xã hội Nga. Những cam kết tăng lương, tăng học bổng, cải thiện điều kiện y tế, giáo dục, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo sẽ buộc ngân sách nước Nga phải chi thêm 160 tỷ USD. Ông còn cam kết đưa bình quân thu nhập GDP tính theo đầu người ở nước Nga từ 1.000 USD/người hiện nay lên 3.500 USD/người trong 8 năm tới. Trong lúc đó, quá trình hiện đại hóa nước Nga khởi động từ nhiệm kỳ hai Putin và trở thành mục tiêu chính của nhiệm kỳ Medevedev đã làm thất vọng nhiều tầng lớp xã hội Nga. Nền kinh tế Nga vẫn dựa vào xuất khẩu nguyên nhiên liệu và dầu khí (chiếm 2/3 nguồn thu), vẫn chưa thoát khỏi quán tính lệ thuộc vào năng lượng và nguyên liệu.

Trước mắt chính quyền Putin-II là một nền kinh tế vẫn còn trì trệ, chịu ảnh hưởng tiêu cực của khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Giá dầu lúc tăng lúc giảm, nhưng sẽ không tăng như dưới thời Putin-I. Có hai lý do chính: Cộng đồng châu Âu - một khách hàng chính của dầu khí Nga, nền kinh tế đang tiêu điều; nếu có phục hồi cũng phải trên dưới 7 năm như một số dự báo. Việc một số phát hiện dầu khí mới tại một số nước có thể kéo giá dầu thô thế giới hạ xuống gây bất lợi cho thu nhập dầu khí của Nga.

Nền kinh tế Trung Quốc vẫn khát dầu, nhưng khả năng phát triển ổn định của kinh tế Trung Quốc vẫn là 50/50 so với khả năng suy thoái và khủng hoảng. Mặt khác, Trung Quốc đang đa dạng hóa nguồn nhập khẩu dầu khí. Cuối tháng 2 vừa rồi, Nga và Trung Quốc đã giải quyết xong cuộc tranh cãi dầu mỏ kéo dài hơn một năm qua, đồng ý thay đổi hợp đồng, mà trước đó các nhà chức trách Nga cho là “bất di bất dịch”. Theo thỏa thuận vừa đạt được, Tập đoàn dầu khí Rosneft và Công ty vận chuyển Transneft của Nga đã giảm giá dầu cho Tập đoàn dầu khí quốc gia Trung Quốc (CNPC), với mức giảm 1,5 USD/thùng.

Đa số thầm lặng Nga đang đòi hỏi sự thay đổi

Đau đầu nhất vẫn là cuộc chiến chống tham nhũng. Tham nhũng là căn bệnh hay lây và khó chữa. Tham nhũng một khi đã thành “văn hóa” thì vô phương cứu chữa, trừ phi thiết lập được một nền pháp chế và một nhà nước pháp quyền mạnh, một xã hội dân sự đích thực. Đó là một trong nhiệm vụ cải cách lớn nhất của chính quyền Putin-II. Muốn làm được điều này, ông Putin phải làm một cuộc cách mạng bộ máy quyền lực, các tập đoàn lợi ích, đồng hành suốt 12 năm qua.

Một câu hỏi được nhiều người quan tâm, đó là sự hoán đổi bộ đôi quyền lực từ Medvedev-Putin sang Putin-Medvedev có đứng vững trong suột 6 năm - một thời gian quá dài trong một thế giới biến động và trước những nhiệm vụ hiện đại hóa kinh tế nặng nề mà ông Putin đã hứa hẹn đối với cử tri Nga. Làm sao khôi phục lòng tin để ngăn chặn “chảy máu nguồn vốn đầu tư” khỏi nước Nga (khoảng 11-17 tỷ USD trong tháng 1/2012)? Cũng như nạn chảy máu chất xám?

Giai cấp trung lưu ở Nga đã trở thành một lực lượng chính trị xã hội mới. Phe đối lập Nga đang hình thành. Đa số thầm lặng của nước Nga - được mệnh danh là “ứng cử viên thầm lặng” phô trương sức mạnh trong cuộc bầu cử tổng thống vừa rồi, chắc sẽ không còn kiên nhẫn chờ đợi trong hy vọng như 12 năm vừa rồi. Ổn định mà không có phát triển sẽ là một “quả bom nổ chậm”.

Trên hết, xã hội Nga đã trưởng thành, nước Nga đang thay đổi và đòi hỏi thay đổi. Liệu ông Putin có thể thay đổi cùng nước Nga, kịp với nước Nga, và điều quan trọng hơn, là để lãnh đạo nước Nga hiện thực hóa lời kêu gọi “Nước Nga, tiến lên”?

Trong cuộc tranh cử vừa qua, một lần nữa ông Putin đã kích hoạt chủ nghĩa yêu nước và tinh thần Nga. Một lần nữa lịch sử chính trị Nga lại thử thách bản lĩnh chính trị của Vladimir Putin – “con người hành động”. Cũng như sẽ xác định vị trí của ông trong lịch sử nước Nga./.