Harlan Ullman - một trong những chuyên gia an ninh hàng đầu của Mỹ nhận định rằng, chiến tranh tại Ukraine có thể chấm dứt ngày 5.9, sau khi hai nhà lãnh đạo Nga- Ukraine có cuộc gặp tại Minks ngày 26.8.

Đám cưới của những người lính Ukraine ngay trên giường bệnh.

Quá lạc quan?

Trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh tin tức SkyNews của Anh, chuyên gia Harlan Ullman cho rằng, việc hạ nhiệt cuộc xung đột ở Ukraine sẽ bắt đầu sau chuyến thăm Minsk ngày 26.8 của Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko. Dự kiến tại Minsk, Tổng thống Poroshenko phải thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc bắt đầu ổn định tình hình tại Donbass.

Theo ông Harlan Ullman, để “đổi lấy hòa bình”, Tổng thống Poroshenko có thể cam kết với Tổng thống Nga Putin rằng, không thúc đẩy Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Nếu những thỏa thuận này đạt được, vào ngày 5.9 - ngay sau hội nghị thượng đỉnh NATO ở Wales - các tổng thống sẽ nhất trí về việc hạ nhiệt hoàn toàn cuộc xung đột, chiến tranh khốc liệt ở Ukraine sẽ chấm dứt.

Từ Kiev, ông Nguyễn Dũng- chuyên gia về Ukraine thuộc Trường Đại học Kiev cho rằng, nhận định của ông Harlan Ullman lạc quan hơn nhiều so với tình hình thực tế. Chuyên gia Nguyễn Dũng cho biết, mặc dù cuộc gặp dự kiến ở Minks là minh chứng cho dấu hiệu “sẵn sàng nói chuyện với Nga” của Tổng thống Ukraine, nhưng điều đó cũng không thể kết luận được rằng, ông Poroshenko sẽ chấp nhận những điều mà phía Mátxcơva yêu cầu.

Tại Việt Nam, tiến sĩ Nguyễn Cảnh Toàn- chuyên gia về Ukraine thuộc Viện Nghiên cứu châu Âu- Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam cũng cho rằng, việc đưa ra thời hạn chấm dứt chiến tranh ở Ukraine vào ngày 5.9 chỉ là quan điểm cá nhân của một chuyên gia. Theo tiến sĩ Nguyễn Cảnh Toàn, có thể lý giải cho sự lạc quan của ông Harlan Ullman rằng, nếu thời điểm 5.9 không chấm dứt, tình hình Ukraine sẽ vô cùng khó khăn trong những tháng tới.

“Các nhà lãnh đạo của Ukraine và phương Tây biết rất rõ điều này. Cũng có thể Tổng thống Poroshenko sẽ xuống thang bởi nếu không đạt được thỏa thuận, Ukraine sẽ chìm trong rét mướt khi mùa Đông đến” tiến sĩ Toàn nhận định.

Cũng theo tiến sĩ Nguyễn Cảnh Toàn, ngoài yêu cầu chung “đổi lấy hòa bình”, ông Poroshenko sẽ đặt gánh nặng tái thiết nền kinh tế của Ukraine lên vai Mátxcơva khi đưa ra một số yêu cầu cụ thể, trong đó có vấn đề cung cấp khí đốt, giải quyết ngành công nghiệp ở miền Đông và phục hồi kinh tế của Ukraine.

Bình luận về “cam kết không thúc đẩy Ukraine gia nhập NATO”, tiến sĩ Nguyễn Cảnh Toàn cho rằng, đó là điều kiện tiên quyết để chấm dứt chiến tranh ở Ukraine và cũng là điều kiện vô cùng quan trọng đối với Nga.

Trò chơi chiến tranh

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng để đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tại Ukraine cần tiến trình đối thoại rộng rãi với sự tham gia của tất cả các khu vực và lực lượng chính trị ở nước này. Ngoại trưởng Sergey Lavrov nêu rõ: “Kiev cần chấm dứt trò chơi chiến tranh và từ bỏ ảo vọng rằng có thể vượt qua cuộc khủng hoảng sâu rộng ở Ukraine bằng cách chiến thắng cuộc chiến chống lại chính người dân của mình”.

Trước đó, trong cuộc gặp với Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc về các vấn đề chính trị Jeffrey Feltmanom, Tổng thống Ukraine Poroshenko thừa nhận rằng, tình hình ở phía Đông không thể giải quyết được chỉ bằng các phương tiện quân sự. Những hoạt động trước đã đạt được bằng một cái giá quá đắt, Tổng thống Poroshenko thừa nhận.

Tuy nhiên, ông Poroshenko không thừa nhận bản chất của sự thất bại này, đồng thời cho rằng, kế hoạch quân sự cũ đã không hiệu quả và tuyên bố về việc sẵn sàng kế hoạch mới. Quân đội Ukraine đã nhận được lệnh thay đổi chiến thuật của hoạt động quân sự ở phía đông đất nước. Vì thế quân đội đã được lệnh chia nhỏ lực lượng thành những phần riêng lẻ và tiếp tục cuộc tấn công.

Trái ngược với những nhận định lạc quan của chuyên gia Mỹ Harlan Ullman và bình luận cứng rắn của Ngoại trưởng Nga, cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Susan Rice tuyên bố việc Nga tăng cường hiện diện quân sự ở Ukraine đánh dấu một "sự leo thang nghiêm trọng" của xung đột. Những bình luận của bà Rice được đưa ra sau khi cơ quan an ninh Ukraine tuyên bố lực lượng quân đội nước này tại vùng chiến sự ở miền Đông đã bắt được 10 lính dù Nga.

“Việc Nga tái diễn hành động xâm nhập Ukraine là không thể chấp nhận, nguy hiểm và kích động. Các vụ xâm nhập quân sự của Nga vào Ukraine - bao gồm các hệ thống phòng không, pháo binh, hàng chục xe tăng và binh sĩ - cho thấy sự leo thang nghiêm trọng"- bà Susan Rice tuyên bố.

Theo tiến sĩ Nguyễn Cảnh Toàn, nếu thời điểm 5.9 không chấm dứt chiến tranh, tình hình Ukraine sẽ vô cùng khó khăn trong những tháng tới. Các nhà lãnh đạo của Ukraine và phương Tây biết rất rõ điều này”.