Việc tạo sự khác biệt trong kinh doanh là yếu tố vô cùng quan trọng, giúp DN xây dựng được lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, hàng hóa. Nhưng, không có kiến thức về chiến lược thì không thể tạo được sự khác biệt.

“DNNVV dễ bị tổn thương, thất bại vì không có tư duy chiến lược, xây dựng chiến lược”, ông Phạm Đình Đoàn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phú Thái nêu quan điểm. Đồng thời là Phó chủ tịch Hội DN trẻ Việt Nam, mới đây là Chủ tịch lâm thời Hội đồng Doanh nhân và Gia đình… ông Đoàn có nhiều dịp được đi thẩm định các công ty và thấy rằng, nhiều DN nghe tên thì thấy lớn, nhưng bộ máy tổ chức còn luộm thuộm. “Họ không biết xây dựng chiến lược, nhất là không quan tâm đến tầm nhìn ngắn hạn và dài hạn…”, ông Đoàn cho hay.

Metro đã nhanh chóng rơi vào tay nhà đầu tư nước ngoài!

Vấn đề đáng quan tâm là trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, DN cũng như hàng hóa Việt Nam đối mặt cạnh tranh gay gắt hơn. Cho nên, nếu DN không có chiến lược thì sẽ khó có thể cạnh tranh. Trước mắt, vào năm 2018 khi Cộng đồng kinh tế ASEAN được hình thành thì nhiều dòng thuế sẽ được giảm mạnh về 0%... Ông Đoàn cho rằng, tình trạng hàng loạt DN, đặc biệt là DNNVV giải thể, phá sản hoặc thu hẹp hoạt động trong thời gian qua có nguyên nhân chính là do DN đã không chú trọng đến việc xây dựng chiến lược cụ thể.

Chính vì thiếu định hướng tư duy chiến lược đã khiến cho nhiều DN đầu tư dàn trải nguồn lực, thậm chí lãng phí nguồn lực vào nhiều lĩnh vực không thuộc thế mạnh, không có kinh nghiệm... Do đó, trong bối cảnh khủng hoảng, nền kinh tế khó khăn, tiêu dùng suy giảm, cạnh tranh ngày càng gay gắt đã đẩy DN rơi vào khó khăn và dễ bị tổn thương hơn.

Thực tế này được ông Hà Huy Cường, Tổng giám đốc CTCP Fansipan Green - DN hoạt động trong lĩnh vực phân phối - thừa nhận: Kinh tế đang ở vào thời kỳ chạm đáy, người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu… Điều đó đặt ra thách thức không nhỏ cho DN trong việc duy trì hiệu quả kinh doanh. Để thúc đẩy tiêu thụ, DN phải chấp nhận bỏ ra những khoản chi phí tốn kém để duy trì được bộ máy bán hàng hiệu quả. Do đó, nếu không có chiến lược cụ thể về đầu tư và cân đối mọi nguồn lực, DN sẽ rất dễ rơi vào khủng hoảng.

Tương tự, ông Trần Trung Tuấn, Giám đốc CTCP B.Mas Đông Dương nêu rõ, trình độ quản lý, tài chính, công nghệ và đặc biệt là chiến lược marketing xây dựng hình ảnh, từ chất lượng đến bao bì sản phẩm vẫn đang là “lỗ hổng” mà DN Việt Nam chưa thể phủ lấp. Thực tế này đặt ra khiến ông Tuấn lo ngại về một kịch bản cạnh tranh không cân sức giữa DN và hàng hóa Việt Nam với các DN và sản phẩm hàng hóa của nước ngoài, khi các hiệp định thương mại được thực thi và việc cắt giảm thuế chính thức có hiệu lực.

Một thực tế được ông Nguyễn Trọng Hiệu, Phó cục trưởng Cục Phát triển DN (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) chỉ ra, có rất nhiều lãnh đạo DN đã không chú trọng đến việc xây dựng chiến lược, lại “lười” nâng cao trình độ và kiến thức… “Nhà nước bỏ tiền để mở các lớp đào tạo, nâng cao trình độ nghiệp vụ quản trị cho DN, song rất buồn là DN tham gia không tích cực. Hiện hầu hết các DN có xu hướng bắt chước, làm theo người khác, kiến thức của mình thì thiếu, có các khóa học lại không tham gia…”, ông Hiệu cho biết.

Nhận định nền kinh tế đã bước vào giai đoạn phục hồi, song với số lượng DN giải thể, phá sản và thu hẹp hoạt động vẫn chưa giảm, ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại (cũ) cho rằng, đã đến lúc các DN, đặc biệt là DNNVV cần chú ý đến việc hoạch định và xây dựng chiến lược cạnh tranh. Trong đó, những yếu tố quan trọng nhất là chất lượng sản phẩm, hệ thống phân phối, truyền thông, tầm nhìn thương hiệu… cần phải tạo nên sự khác biệt để thu hút khách hàng.

Cùng quan điểm trên, ông Đinh Quang Ngữ, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam cũng cho rằng, việc tạo sự khác biệt trong kinh doanh là yếu tố vô cùng quan trọng, giúp DN xây dựng được lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, hàng hóa. Nhưng, không có kiến thức về chiến lược thì không thể tạo được sự khác biệt. “Với xu thế tiêu dùng thay đổi, DN cần có sự thay đổi linh hoạt về mẫu mã, giữ được uy tín, chất lượng sản phẩm và cách tiếp cận phương thức tiếp thị mới… để nâng cao tính cạnh tranh cho sản phẩm và DN”, ông Ngữ khẳng định.

Hà Sơn