VH- Cuộc gặp cấp cao lần thứ hai giữa ASEAN và Mỹ đã kết thúc với một Tuyên bố chung 25 điểm, trong đó có lời hẹn tổ chức cuộc cấp cao lần thứ ba vào năm 2011. Như vậy, về hình thức có thể nói khuôn khổ đối thoại cấp cao này giữa ASEAN và Mỹ không chỉ đã được định hình mà sẽ được tiếp tục duy trì và phát triển.

Kết quả cuộc gặp cấp cao này thật sự đã nâng tầm mối quan hệ giữa ASEAN và Mỹ về phương diện ý nghĩa chiến lược cũng như hiệu quả thiết thực. Trong bản Tuyên bố chung nói trên, ASEAN và Mỹ cho thấy có được sự đồng thuận quan điểm sâu rộng về định hướng và quyết tâm tăng cường chính mối quan hệ này, trong những vấn đề lớn và cấp thiết của thế giới và khu vực, cũng như trong cả những vấn đề mà Mỹ hoặc ASEAN dành cho mức độ quan tâm và ưu tiên khác nhau. Cuộc gặp cấp cao này và bản Tuyên bố chung ấy là một bằng chứng mới về Mỹ coi trọng ASEAN trong chính sách của Mỹ và ASEAN coi trọng Mỹ trong toàn bộ mối quan hệ hợp tác của ASEAN với các đối tác bên ngoài. Biển Đông không được đề cập đích danh trong Tuyên bố chung, nhưng quan điểm thống nhất của ASEAN và Mỹ liên quan đến tình hình ở Biển Đông được hai bên thể hiện trong khuôn khổ quan điểm chung về “tầm quan trọng của ổn định vàhòa bình khu vực, an ninh hàng hải” và chủ trương giải quyết tất cả những tranh chấp ở khu vực này bằng biện pháp hòa bình để “không cản trở thương mại và tự do hàng hải theo những quy định liên quan được sự nhất trí của luật pháp quốc tế, gồm Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) và những điều luật hàng hải quốc tế khác”. Sự đồng thuận quan điểm này là nhân tố rất quan trọng tác động tới triển vọng diễn biến tình hình chính trị an ninh ở khu vực Biển Đông. Mối quan hệ giữa hai bên trong tương lai tới đây có thực sự trở nên chiến lược hơn và thiết thực hơn như thể hiện ở kết quả cuộc gặp cấp cao này phụ thuộc vào việc cả hai bên biến tinh thần và lời văn của Tuyên bố chung thành những dự án hợp tác cụ thể, phối hợp quan điểm và hành động trong từng vụ việc cụ thể. Đối với cả hai bên, cơ hội đã được mở ra và điều kiện thuận lợi đã được tạo dựng. Lam Sa