Nếu không trực tiếp được nghe, tận thấy những việc chị đã làm, chắc chắn tôi không thể hình dung người phụ nữ đang trò chuyện với mình đã từng đứng trước rất nhiều diễn đàn trên thế giới, để nói về kinh nghiệm giúp đỡ cộng đồng, đặc biệt là các hộ nghèo, cận nghèo thoát nghèo bền vững. Sau những việc chị đã làm, tôi càng không bất ngờ khi chị là người được cả 2 đơn vị là UBND Q.Liên Chiểu và Ủy ban MTTQVN thành phố cùng giới thiệu vào danh sách bình chọn "20 công dân Đà Nẵng tiêu biểu" nhân kỷ niệm 20 năm ngày Đà Nẵng trở thành đô thị loại I trực thuộc Trung ương...

Chi Hong... - Anh 1

Chị Hồng với chế phẩm sinh học hữu cơ dạng thô được chiết xuất từ rau, củ quả
và một số thành phần khác.

1. Mới đây, tại hội nghị biểu dương hộ gia đình vươn lên thoát nghèo bền vững giai đoạn 1997-2016 do UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức, chị là người tiêu biểu được chia sẻ kinh nghiệm về mô hình giải quyết việc làm cho hộ gia đình nghèo từ xử lý rác thải thành chế phẩm sinh học đa dụng. Và chị đã nói rằng: "Tôi từng là người nghèo nhất trong những người nghèo. Ngay khi vừa mới sinh ra, tôi đã mồ côi cả cha lẫn mẹ. Rồi chiến tranh, anh chị em lưu lạc mỗi người một xứ. Tuổi thơ tôi là những chuỗi ngày di chuyển, tha phương. Từ việc được các chú bộ đội đưa ra Bắc nuôi nấng, sau giải phóng, được đưa về lại quê nhà Tiên Phước, Quảng Nam. Rồi sau đó, do không có người cưu mang, tôi được đưa xuống Tam Kỳ học tập. Lên lớp 5, trường giải thể. Tôi phải tự đào nhôm, đào nhựa để nuôi sống bản thân. Hết lớp 9, tôi ra Đà Nẵng và được người anh nuôi (là bộ đội) xin cho đi làm công nhân. Mặc dù chưa đủ tuổi, nhưng để kiếm sống, tôi vẫn cố gắng đi làm, bất kể công việc nặng nhọc, khó khăn đến đâu. Ngày đi làm, đêm đi học bổ túc văn hóa... Trải qua bao biến cố, thăng trầm, đến hôm nay, tôi vẫn thầm cảm ơn xã hội, cảm ơn những người đã cưu mang, đùm bọc, chìa bàn tay nhân ái cho tôi trong những ngày gian khó đó", chị kể về quãng đời mình.

Chị là Trịnh Thị Hồng (1965), quê ở xã Tiên Lãnh, huyện Tiên Phước (Quảng Nam); hiện là Phó Bí thư chi bộ, Trưởng ban công tác Mặt trận (CTMT) Hòa Phú 5, P.Hòa Minh, Q.Liên Chiểu; Giám đốc Công ty TNHH MTV Công nghệ sinh học Minh Hồng. Chị bảo, trước khi về công tác tại khu dân cư, chị đã trải qua khá nhiều công việc. Từ nhân viên ngành dược, chuyển qua làm công nhân và bằng năng lực của mình, sau 7 năm công tác, chị được đề bạt giữ chức vụ giám đốc một công ty may mặc của nước ngoài đóng tại Đà Nẵng... Do có vấn đề về sức khỏe, chị phải mất hơn 2 năm chữa bệnh và đành phải từ bỏ công việc và chức vụ mà nhiều người mơ ước để về khu dân cư sinh sống, bắt tay làm lại từ đầu.

Chi Hong... - Anh 2

Chị Hồng (ngoài cùng bên phải) giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giúp đỡ cộng đồng
cùng các đại biểu nước ngoài tại một diễn đàn quốc tế.

2. Trước khi nổi tiếng với thương hiệu chế phẩm sinh học từ rác thải, chị Hồng được biết đến là "gương mặt thân quen" tại thành phố Đà Nẵng với 6 mô hình giúp cộng đồng dân cư phát triển theo hướng tích cực. Đó là mô hình "Tổ góp vốn tình thương", giúp chị em thoát nghèo bền vững trong việc tận dụng nguồn vốn tại chỗ, tạo việc làm, tăng thu nhập. Đến nay mô hình này đã có 349 lượt chị em tham gia, với tổng số vốn hơn 1,6 tỷ đồng, giải quyết cho 220 lượt hộ gia đình vay vốn giải quyết việc làm, thoát nghèo bền vững.

Mô hình "Tổ tiết kiệm 2T" (tiết kiệm, tận dụng) cũng là sáng kiến đầy tâm huyết của chị cũng như Ban CTMT Hòa Phú 5 khi khuyến khích người dân chủ động phân loại rác thải, thu gom vỏ lon, chai nhựa, giấy báo đem bán gây quỹ xóa đói giảm nghèo. Sơ khởi năm 2011, đến nay, nguồn quỹ này đã lên đến hơn 216 triệu đồng/618 thành viên. Mô hình đã góp phần cùng với chính quyền địa phương thực hiện tốt công tác xóa đói, giảm nghèo, an sinh xã hội.

Ngoài ra, các mô hình như "Đội thiếu niên tiền phong bảo vệ môi trường", mô hình "Con ngoan, trò giỏi", mô hình "Tuyên truyền - tìm hiểu Pháp luật"... từ sáng kiến của chị đã góp phần giúp người dân tại khu dân cư ý thức hơn trong bảo vệ môi trường, cổ vũ phong trào thi đua học giỏi và xây dựng khu dân cư không có tội phạm và tệ nạn xã hội. Những mô hình này sau đó đã được các địa phương học tập, nhân rộng trên khắp các địa bàn dân cư.

3. Nói về mô hình giải quyết việc làm cho hộ gia đình nghèo từ xử lý rác thải thành chế phẩm sinh học, chị bảo đây là tâm huyết, là trăn trở của chị qua nhiều năm tháng. Thời gian công tác tại Ban CTMT khu dân cư, chị tận thấy cảnh nghèo của rất nhiều hộ dân, có những hoàn cảnh rất đáng thương mà chị không sao cầm lòng được. "Tôi ước gì mình có thể có mô hình nào đó để giúp người nghèo thoát nghèo một cách bền vững. Bởi có một thực tế ở rất nhiều khu dân cư, câu chuyện nghèo, thoát nghèo, tái nghèo như cái vòng luẩn quẩn đeo bám", chị Hồng tâm sự. Nỗi trăn trở ấy đã có lời giải khi vào năm 2012, sau những mô hình thoát nghèo của chị ở khu dân cư như đã nói ở trên được rất nhiều người biết đến, chị được Hiệp hội các đô thị Việt Nam mời dự hội nghị phát triển cộng đồng đô thị khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Philippines. Ở đó, chị đã học được công thức đầu tiên về công nghệ Enzyme (gọi tắt là EM) từ rác thải hữu cơ thực vật. "Về lại Đà Nẵng, hình ảnh về đống rác thải, trong đó có rất nhiều rác thải hữu cơ cứ hiện lên trong suy nghĩ, ám ảnh tôi mãi. Cùng với nỗi trăn trở làm thế nào để người nghèo có cơ hội thoát nghèo bền vững, bảo vệ tốt môi trường, đồng thời cộng đồng người tiêu dùng có sản phẩm đạt chất lượng và an toàn..., tôi bắt tay vào nghiên cứu sản phẩm. Sau hơn 5 năm mày mò điều chế, tôi đã cho ra đời 2 sản phẩm nước rửa chén và nước lau nhà sinh học được sản xuất từ rác thải hữu cơ", chị Hồng vui vẻ nói.

Chị Hồng cho biết, quy trình xử lý rác thải hữu cơ thực vật rất đơn giản, dễ thực hiện, không tốn nhiều sức lao động, mặt bằng, tiền vốn đầu tư nhưng lại đem đến nguồn thu nhập ổn định cho người sản xuất, đặc biệt là các hộ gia đình nghèo trên địa bàn. "Chỉ cần 3 kg rác hữu cơ thực vật như đầu rau già không ăn được, vỏ củ, quả, hoa héo..., sau đó cắt ngắn, rửa sạch, 3 gram đường (rỉ mật đường) hòa tan trong 10 lít nước; ủ trong 30 ngày, cho ra 10 lít sản phẩm thô với giá bán 3.000đ/lít. Thực tế cho thấy, đây là công việc dễ làm, phù hợp với khả năng và điều kiện của các hộ gia đình", chị Hồng cho biết.

Hiện nay, Công ty TNHH MTV Công nghệ sinh học Minh Hồng đã giải quyết việc làm cho 56 hộ nghèo, thu nhập bình quân mỗi lao động hộ nghèo đạt trên 3 triệu đồng/người/tháng. Sản phẩm của công ty đã có mặt tại thị trường TPHCM, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Bình, Đà Nẵng... và có rất nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước muốn hợp tác sản xuất. "Dự tính đến năm 2020, công ty sẽ giải quyết việc làm cho 2.275 lao động tại hộ và thu gom gần 10 tấn rác thải hữu cơ/tháng", chị Hồng vui mừng cho biết.

Hỏi về dự định của chị, chị bảo nếu có thể tôi mong sẽ được tạo điều kiện để thuê được mặt bằng mở rộng sản xuất. "Chỉ có như thế tôi mới giải quyết thêm nhiều việc làm cho người lao động, nhất là lao động nghèo. Đó cũng là mục tiêu mà sản phẩm hướng đến, đó là thoát nghèo bền vững, bảo vệ tốt môi trường và an toàn sức khỏe cho người sử dụng", chị Hồng tâm sự.

Doãn Hùng