Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về phòng, chống và cai nghiện ma túy, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đưa ra vài câu hỏi trực diện khiến lãnh đạo một số tỉnh lúng túng. Nghe Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai báo cáo hiện một số trung tâm cai nghiện của địa phương đang bị quá tải, người đứng đầu Chính phủ chỉ đưa ra một câu hỏi tưởng như rất đơn giản là vị lãnh đạo này đã trực tiếp xuống các trung tâm cai nghiện bao giờ chưa, nhưng lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đã không thể trả lời được.

Cau hoi cua Thu tuong - Anh 1

Dạy nghề cho học viên cai nghiện.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai hoàn toàn có khả năng trả lời là đã xuống hoặc chưa xuống. Song, đó là xét về mặt lý thuyết, còn trên thực tế khó mà trả lời rõ ràng, rành mạch như vậy được. Nếu vị Phó Chủ tịch tỉnh Đồng Nai đã từng xuống ít nhất là một trung tâm cai nghiện ma túy thì không nói làm gì, nhưng nếu chưa từng xuống thực địa thì quả là khó mà mở lời được. Không lẽ lại nói chưa từng xuống trung tâm cai nghiện nào, như vậy há chẳng phải là thiếu trách nhiệm lắm sao?

Nếu lãnh đạo tỉnh chưa xuống thăm trại cai nghiện lần nào thì sẽ không chỉ đơn giản bị đánh giá là thiếu trách nhiệm. Vậy thì những con số mà vị lãnh đạo tỉnh báo cáo thao thao bất tuyệt là ở đâu ra, không lẽ đó toàn là những con số trên giấy? Mà đã không trực tiếp xuống thăm cơ sở vật chất, cũng như cuộc sống của đội ngũ cán bộ quản giáo và học viên cai nghiện thì không thể trả lời là đã xuống rồi vì sẽ mắc tội lừa dối cấp trên.

Sở dĩ người đứng đầu Chính phủ đưa ra câu hỏi trên là vì báo cáo của lãnh đạo tỉnh Đồng Nai cho thấy, hiện địa phương này có 6 cơ sở cai nghiện, nhưng do cơ sở điều trị xuống cấp nên đã liên tục xảy ra tình trạng học viên cai nghiện phá phách trốn trại. Việc các học viên cai nghiện liên tiếp gây rối, đập phá rồi trốn trại có thể nói là đã ở mức báo động đỏ, câu hỏi trên của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mang hàm ý lãnh đạo của tỉnh Đồng Nai đã nhận thức được mức độ nghiêm trọng của vấn đề chưa. Nếu thực sự nhận thức được thì đã phải có cách ứng xử phù hợp, quan tâm đúng mức hơn cho vấn đề này.

Với cả hai địa phương có học viên các trung tâm cai nghiện bỏ trốn do “quá tải” là Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu, Thủ tướng Chính phủ đưa ra câu hỏi chung là vậy thì địa phương đã có kế hoạch đầu tư cải tạo các trung tâm cai nghiện chưa?! Mặc dù câu hỏi này được lãnh đạo các địa phương trả lời trôi chảy, rằng đã có kế hoạch như thế này, như thế kia... Song, không chỉ đơn giản là muốn nghe bản kế hoạch, Thủ tướng muốn nhấn mạnh, nhắc nhở lãnh đạo địa phương cần quan tâm đúng mức và giải quyết rốt ráo vấn đề cai nghiện, tránh để tái diễn tình trạng học viên trốn trại tập thể như thời gian vừa qua.

Chẳng thế mà trong lời phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định: Phòng, chống và cai nghiện ma túy là vấn đề bức xúc, đặc biệt thời gian qua phát hiện nhiều vụ buôn bán, vận chuyển ma túy số lượng lớn, thậm chí phát hiện sản xuất ma túy tổng hợp ngay tại Thủ đô, rồi tình trạng học viên cai nghiện phá trại bỏ trốn tập thể... Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: Cần phân tích rõ xem nguyên nhân do đâu? Có chuyện các địa phương ít quan tâm đến vấn đề này không? Cần phải gắn trách nhiệm người đứng đầu với vấn đề phòng, chống và cai nghiện ma túy tại địa phương...

Theo Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Nguyễn Trọng Đàm thì nguyên nhân chính dẫn đến việc liên tiếp có hàng trăm học viên cai nghiện trốn trại là do có tới 40-50 người phải ở tập trung trong một phòng nên quá tải. Song, sự quá tải đó lại có nguyên nhân từ việc tỷ lệ người nghiện ở các tỉnh miền Trung và Tây Nam Bộ đang tăng nhanh do công tác phòng, chống và cai nghiện chưa được quan tâm đúng mức. Sự thờ ơ, chưa quyết liệt vào cuộc của các cấp chính quyền không chỉ khiến số người nghiện tăng nhanh, mà còn dẫn đến hệ quả là kinh phí đầu tư cho công tác cai nghiện ở không ít địa phương là quá thấp so với nhu cầu thực tế.

Một ví dụ mà lãnh đạo Bộ LĐTB&XH đưa ra không khỏi khiến người ta đau lòng. Đó là trong khi một số tỉnh vẫn luôn “kêu ca” các trung tâm cai nghiện quá tải thì đầu tư từ ngân sách Trung ương về tới địa phương lại bị cắt xén.

Cụ thể, năm 2016 ngân sách Trung ương phân bổ 600 tỷ đồng cho công tác cai nghiện, nhưng khi xuống tới địa phương thì số tiền phân bổ cho công tác này chỉ còn có 191 tỷ đồng. Lẽ đương nhiên là khi đã thiếu kinh phí thì khó trăm bề, vừa không có tiền đầu tư cải tạo, nâng cấp các trung tâm cai nghiện hiện đang quá tải, đồng thời tỷ lệ người nghiện lại tăng nhanh đã trở thành một cái vòng luẩn quẩn như mớ bòng bong khó có thể tháo gỡ trong một sớm một chiều.

Tại Hội nghị, Phó tổng Cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, Trung tướng Đồng Đại Lộc khẳng định: Việt Nam đang trở thành quốc gia trung chuyển ma túy với số lượng lớn hết sức phức tạp. Do vậy tình hình buôn bán, vận chuyển và tình trạng nghiện ma túy đang ở mức đáng báo động. Để chuyển biến tình hình, ngoài việc đấu tranh, triệt phá các băng nhóm sản xuất và buôn bán trái phép chất ma túy, cần làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục thường xuyên để người dân nói không với ma túy. Chỉ khi nhu cầu sử dụng không còn thì mới mong dần xóa bỏ nguồn cung cấp ma túy.

Lê Anh Đức

Từ khóa

câu hỏi thủ tướng