Ngày 13/4/2012, Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng, Thứ trưởng Ngô Thịnh Đức và một số vụ, cục, cơ quan liên quan đã nghe báo cáo về việc huy động nguồn vốn cho tuyến cao tốc Trung Lương- Mỹ Thuận. Phương án tài chính của Cửu Long CIPM đưa ra được đánh giá khá tích cực và nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ thì dự kiến tháng 6/2013 có thể khởi công dự án.

Hơn 22,3 nghìn tỷ đồng đầu tư tuyến cao tốc

Đường cao tốc Trung Lương- Mỹ Thuận được đánh giá là tuyến có lưu lượng giao thông cao bậc nhất trên địa bàn cả nước hiện nay. Yêu cầu xây dựng hoàn chỉnh đoạn đường này là rất cấp bách, đặc biệt sau khi thông xe và đưa vào khai thác đoạn TP.HCM- Trung Lương.

Sau khi thông xe và đưa vào khai thác đoạn TP.HCM - Trung Lương, yêu cầu xây dựng hoàn chỉnh đường cao tốc Trung Lương- Mỹ Thuận là rất cấp bách

Trước đây, tuyến đường đã được giao cho Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam làm nhà đầu tư, tuy nhiên sau khoảng 2 năm triển khai, đơn vị này đã “bất ngờ” xin trả lại dự án. Chính vì vậy, Bộ GTVT phải giao cho Cửu Long CIPM gấp rút chuẩn bị các phương án tài chính để sớm đầu tư xây dựng tuyến cao tốc trọng điểm này.

Theo ông Dương Tuấn Minh, Tổng giám đốc Cửu Long CIPM, trước đây BEDC đã thuê tư vấn KCI lập thiết kế kỹ thuật cho dự án. Hiện đã cắm cọc GPMB trên hiện trường, địa phương đã đo đạc địa chính. Tổng kinh phí GPMB dự kiến khoảng 1.707 tỷ đồng. Hiện tại, Cửu Long CIPM đang tổ chức thẩm định lại dự toán xây lắp. Vì vậy, tổng mức đầu tư dự án tạm thời lấy theo hồ sơ FS từ tháng 3/2009 và có cập nhật trượt giá đến tháng 4/2011 dự kiến khoảng hơn 22,3 nghìn tỷ đồng.

Tích cựu kêu gọi vốn

Trong thời gian qua, Cửu Long CIPM được đánh giá là khá tích cực kêu gọi vốn để chuẩn bị đầu tư dự án. ADB đã đưa tuyến đường vào danh sách chờ chương trình 2012 bước hỗ trợ kỹ thuật chuẩn bị khoản vay cho đoạn Trung Lương- Mỹ Thuận- Cần Thơ và dự kiến khoản vay lên tới 630 triệu USD. Tuy nhiên, mới đây ADB đã có thư yêu cầu Bộ GTVT làm rõ tình hình và quy mô của vốn đối ứng cho một số dự án thuộc lĩnh vực giao thông trong thời gian triển khai thực hiện trước khi ADB xem xét thực hiện hỗ trợ kỹ thuật chuẩn bị dự án cho các dự án mới. Do vậy, trước mắt ADB khẳng định, năm 2012 sẽ chưa triển khai bước hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến Trung Lương- Mỹ Thuận và sẽ chờ kết quả nghiên cứu của JICA.

Trong khi đó, các năm 2010 và 2011, JICA đã hỗ trợ nghiên cứu thực hiện dự án theo phương thức PPP, tuy nhiên đến nay công việc này đang phải tạm hoãn. Theo đánh giá sơ bộ của JICA thì khả năng tỷ lệ tham gia của tư nhân là nhỏ do tính hấp dẫn đầu tư thấp và nguồn vốn lớn. Đồng thời, JICA sẽ xem xét để khởi động lại hỗ trợ kỹ thuật sau khi làm rõ các vấn đề liên về năng lực tài chính của Cửu Long CIPM.

Đối với nguồn vốn vay thương mại từ ngân hàng phát triển Hàn Quốc (KDB), mới đây ngân hàng này đã có thư chào khoản vay lên đến khảng 400 triệu USD cho Dự án Trung Lương- Mỹ Thuận với một số điều khoản và điều kiện là có bảo lãnh của Chính phủ, nhà thầu Hàn Quốc thi công theo hợp đồng EPC, thời gian vay là 13 năm (trong đó có 3 năm ân hạn), lãi suất Libor 6M + 3,8%.

Rà soát, tính toán phương án tối ưu

Theo như tình hình huy động vốn ở trên có thể thấy rằng, KDB gần như là nguồn huy động tiềm năng nhất hiện nay bởi ADB và JICA dù có khả năng cung cấp ODA cho dự án, nhưng nếu tình hình chẩn bị hiệp định thuận lợi thì thời gian cung cấp nhanh nhất cũng phải tới 2014 hoặc chậm hơn. Chính vì vậy, theo ông Dương Tuấn Minh, để thực hiện chủ trương của Nhà nước khởi công xây dựng trong năm 2013, Cửu Long CIPM đề xuất phương án huy động vốn cụ thể cho tuyến đường này gồm: 10 triệu USD vay ưu đãi của EDCF; 950 triệu USD vay thương mại từ KDB; vốn đối ứng là 186 triệu USD lấy từ vốn điều lệ của Cửu Long CIPM và cấp trực tiếp cho dự án.

Riêng với nguồn vốn đối ứng, trong tình hình hiện nay, Cửu Long CIPM kiến nghị huy động từ nguồn thu phí của các trạm thu phí do Cửu Long CIPM thực hiện gồm: đường cao tốc TP.HCM- Trung Lương, cầu Cần Thơ và cầu Mỹ Thuận từ năm 2012- 2015 với số tiền khoảng 2.295 tỷ đồng. Hiện nay, giá trị thu phí của đường cao tốc TP.HCM - Trung Lương trung bình được khoảng 30 tỷ đồng/tháng, cầu Cần Thơ khoảng hơn 7 tỷ đồng và cầu Mỹ Thuận khoảng 8,6 tỷ đồng.

Sau khi nghe phương án tài chính của Cửu Long CIPM, Bộ trưởng Đinh La Thăng đánh giá cao nỗ lực của đơn vị này trong việc chuẩn bị, huy động vốn để đầu tư tuyến đường. Những phương án Cửu Long CIPM đưa ra là khá tích cực và có tính khả thi cao. Tuy nhiên, Bộ trưởng yêu cầu Cửu Long CIPM rà soát lại, tính toán đúng tổng mức đầu tư và các mức thu phí cụ thể để có được phương án tài chính tối ưu đầu tư dự án. Nếu cần thiết có thể thuê tư vấn làm lại hồ sơ kỹ thuật dự án để có các thông số chính xác nhất. Chậm nhất 15/5/2012 phải cập nhật đầy đủ các thông tin và phương án tài chính liên quan đến dự án để trình Chính phủ xem xét.

Đức Thắng