“Tại sao sản phẩm của tôi tốt mà lại không bán được ra thị trường?” - nhà sáng chế gạch không nung Nguyễn Văn Nam nêu băn khoăn trong buổi hội thảo “Thị trường KHCN và Truyền thông” sáng 23/12/2016.

Khi được đề nghị giới thiệu về sáng chế của mình tại buổi hội thảo, nhà sáng chế Nguyễn Văn Nam hào hứng đứng lên trình bày hăng say nhưng… không ai hiểu gì. Dù người tham dự hội thảo, lắng nghe đề tài của ông là các doanh nhân, nhà khoa học và nhà báo viết về KH&CN.

Điều đó có nghĩa, ông Nam không nắm được cách tiếp cận khách hàng, từ đó chưa đưa được sản phẩm ra thị trường.

Nhà sáng chế nên hiểu thêm về thị trường

Tại tọa đàm, câu chuyện về nhà phát minh Edison được chia sẻ như minh chứng cho sự khác biệt giữa doanh nhân và nhà sáng chế khi định giá sản phẩm KHCN.

Câu chuyện kể rằng, một lần đi gặp khách hàng để bán phát minh của mình, Edison nghĩ, mình sẽ đòi 5.000$. Trên đường đi, ông nghĩ tiếp, thực ra 4.000$ với mình cũng đủ. Lúc đến nơi, ông tự nhủ, nếu họ trả 3.000$ mình cũng đồng ý.

Gặp nhau, doanh nhân kia nói trước: Chúng tôi sẽ không trả cao đâu. Ông nghĩ sao về 40.000$? Vậy là nhà phát minh và thị trường vênh nhau tới cả… chục lần.

Nhưng không phải ai cũng may mắn như Edison. Rất nhiều phát minh, sáng chế tốt, thậm chí là xuất chúng, không bán được hoặc bán rất rẻ mạt vì các nhà sáng chế chưa biết cách quảng bá chúng với thị trường.

Tác giả của máy ATM và mã PIN (Personal Infomation Number) chỉ thu về được… 15$, dù cả trăm triệu chiếc máy ATM và mã PIN vẫn đang được sử dụng mấy chục năm qua trên toàn thế giới. Hoặc như Tesla, sinh thời không thể nào gọi được vốn đầu tư cho phát minh về điều khiển từ xa của mình, dù thật khó tưởng tượng được thế giới ngày nay lại thiếu đi các thiết bị điều khiển từ xa.

Các nhà sáng chế rất am hiểu về nguyên lý, tính năng kỹ thuật trong sản phẩm của mình nhưng thị trường lại thường nhìn các sản phẩm công nghệ dưới góc độ khác, họ quan tâm đến lợi ích mang lại của sản phẩm nhiều hơn.

Một phát minh, sáng chế hay sản phẩm trí tuệ nói chung sẽ khó có thể bán được nếu như nó vẫn chỉ là những con số, những mô tả kỹ thuật khô khan trong các hồ sơ đăng ký trí tuệ. Để bán được, các tác giả phải chứng minh thực tế tính ứng dụng của nó trong đời sống.

Chia sẻ ý kiến với những băn khoăn của ông Nam trong hội thảo, bà Bùi Thị Kim Nhung đến từ Đại học Bách Khoa cho rằng: "Ông Nam nói về nguyên lý hoạt động của sản phẩm, nhưng điều chúng tôi muốn biết là ưu điểm của viên gạch đấy so với các loại gạch khác thế nào, độ cách nhiệt, chống va đập ra sao. Khách hàng thường không hiểu nổi những thông tin học thuật, hàn lâm, họ chỉ quan tâm tới lợi ích của sản phẩm".

Cac nha sang che nen hoc them marketing - Anh 1

Các nhà sáng chế cần am hiểu về thị trường và nên học thêm Marketing (Ảnh minh họa)

Giải pháp gọi vốn từ cộng đồng

Hiện nay có rất nhiều cách để kêu gọi vốn đầu tư, hay nói cách khác là bán phát minh, sáng chế. Gọi vốn cộng đồng là một hình thức tương đối mới mẻ. Thay vì đi thuyết phục các nhà đầu tư tiềm năng chuyên nghiệp, những nhà sáng chế huy động vốn từ chính người dùng bình thường, các khách hàng hàng của họ.

Cách các nhà sáng chế làm để kêu gọi đầu tư trên các trang gọi vốn cộng đồng như Kickstarter hay IndieGoGo rất đáng để tham khảo.

Ở đó, với mỗi ý tưởng muốn kêu gọi đầu tư, nhà sáng chế phải làm một clip ngắn giải thích rõ ràng ý tưởng, tính năng, các ứng dụng của sản phẩm vào đời sống, và quan trọng nhất là phải thật dễ hiểu, thật hấp dẫn để một người bình thường cũng có thể hiểu, quan tâm và bỏ tiền cho nhà sáng chế.

Với cách này, rất nhiều nhà sáng chế đã thu được kết quả vượt xa mức mong đợi. Tiêu biểu như ý tưởng đồng hồ thông minh Pebble Time huy động được 1 triệu USD trong 49 phút, hơn 13 triệu USD sau 1 tuần, trong khi kỳ vọng ban đầu chỉ là 500.000 USD. Như vậy, nếu ý tưởng tốt, có cách tiếp cận đúng đắn, các nhà sáng chế sẽ được thị trường đáp lại xứng đáng.

Việc không thấu hiểu thị trường mang lại thiệt thòi rất lớn, cho cả nhà sáng chế lẫn người dùng. Nhà sáng chế không bán được phát minh, người dùng không có được sản phẩm tốt. Và thế để hiểu được thị trường, các nhà sáng chế rất nên tìm hiểu thêm marketing.

Minh Quân