Trong báo cáo gửi Thủ tướng, Bộ Giao thông Vận tải khẳng định sẽ thử nghiệm đường hàng không thẳng Hà Nội - TP HCM qua không phận Lào, Campuchia.

Mật độ bay trên vùng trời theo đường bay Bắc Nam hiện nay được cho là khá cao. Ảnh: Đoàn Loan.

0

Ngày 26/8, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Đinh La Thăng đã báo cáo Chính phủ đề nghị khởi động nghiên cứu lập đường bay thẳng Hà Nội - TP HCM qua lãnh thổ Lào, Campuchia.

Bộ Giao thông đề nghị Thủ tướng cho phép cơ quan này chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng, cơ quan hàng không dân dụng của Lào, Campuchia và Văn phòng Tổ chức hàng không dân dụng thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương chuẩn bị các bước để mở đường hàng không thẳng Hà Nội - TP HCM trên cơ sở bảo đảm an ninh quốc phòng, an toàn hoạt động bay, hiệu quả kinh tế. Cụ thể là giảm thời gian bay, tiết kiệm chi phí cho các hãng hàng không, giảm khối lượng khí thải, giảm mật độ bay dân dụng trên trục Bắc - Nam trong vùng trời Việt Nam...

Để có cơ sở triển khai, Bộ Giao thông sẽ chỉ đạo Vietnam Airlines bay thử nghiệm, sau đó trình Thủ tướng xem xét việc mở đường hàng không thẳng Hà Nội - TP HCM qua không phận Lào, Campuchia trong thời gian sớm nhất.

Bộ Giao thông đánh giá, trước đây do nhiều nguyên nhân, việc nghiên cứu mở đường bay thẳng giữa Hà Nội - TP HCM dọc theo kinh tuyến 1060 Đông chưa có tính khả thi. Tuy nhiên, hiện nay được sự ủng hộ của Bộ Tổng tham mưu, Quân chủng Phòng không - Không quân cùng với trình độ khoa học công nghệ trong ngành hàng không, đặc biệt là trong dẫn đường hàng không đã có nhiều thay đổi, các yếu tố hạn chế, ảnh hưởng đến tính khả thi trong việc thiết lập đường bay thẳng trước đây đã được cải thiện.

Cục Hàng không đã đàm phán với Cục Hàng không dân dụng Lào và Ủy ban Nhà nước Hàng không dân dụng Campuchia thống nhất việc mở đường hàng không thẳng và các yếu tố kĩ thuật, tài chính liên quan đến hoạt động bay vận chuyển nội địa qua vùng trời các nước Lào và Campuchia của hàng không Việt Nam.

Hai nước láng giềng đều bày tỏ sự ủng hộ đề xuất này và cam kết tạo điều kiện tốt nhất để thực hiện dự án. Đồng thời, Lào và Campuchia sẽ xem xét việc giảm phí điều hành bay qua vùng trời với chuyến nội địa của các hãng hàng không Việt Nam.

Ý tưởng "đường bay vàng" Bắc - Nam được cựu phi công Mai Trọng Tuấn đưa ra năm 2009, đã bị các chuyên gia hàng không bác bỏ sau nhiều cuộc hội thảo. Năm 2012, ông Trần Đình Bá tiếp tục đề xuất và lại bị bác bỏ.

Tháng 7 vừa qua, Bộ trưởng Đinh La Thăng đã yêu cầu Cục Hàng không nghiên cứu lại đề án đường bay thẳng như đề xuất của ông Trần Đình Bá nhằm rút ngắn chặng bay Bắc - Nam, giúp các hãng hàng không giảm thời gian bay, tiết kiệm nhiên liệu.

Cục trưởng Hàng không Lại Xuân Thanh cho biết, Việt Nam bắt đầu sử dụng phương thức dẫn đường vệ tinh, thay vì đơn thuần dẫn bằng các trạm mặt đất như trước. Do đó, việc điều hành máy bay trên địa hình hiểm trở của Lào và Campuchia không còn là trở ngại. Bên cạnh đó, đường bay thẳng nhận được sự ủng hộ của Bộ Quốc phòng trong việc tổ chức lại vùng trời, nhằm ưu tiên cho hoạt động bay dân dụng, phát triển kinh tế.

Ông Trần Đình Bá: Bay thẳng tiết kiệm trăm triệu USD dù quá cảnh

Vị tiến sĩ của Hội Khoa học kinh tế tính toán, dù phải trả phí quá cảnh 600 - 800 USD, đường bay thẳng vẫn giúp các hãng tiết kiệm được 3.500 - 5.000 USD mỗi chuyến tùy loại máy bay.

Ông nghĩ sao về việc Bộ Giao thông Vận tải tái nghiên cứu đường bay thẳng Bắc - Nam?

Tôi rất phấn khởi khi biết Bộ trưởng Đinh La Thăng giao Cục Hàng không nghiên cứu để triển khai đường bay thẳng Bắc - Nam giống như đề xuất của tôi và cựu phi công Mai Trọng Tuấn trước đó, dù đề xuất này từng bị bác bỏ. Tôi mong đường bay này được triển khai càng nhanh càng tốt, bởi mỗi ngày chúng ta đang lãng phí gần một triệu USD.

Năm 2009, ông Mai Trọng Tuấn nêu ý tưởng "đường bay vàng" song đã bị Cục Hàng không bác bỏ. Tôi tìm cách thuyết phục ông Tuấn tiếp tục theo đuổi ý tưởng này song ông ấy đã từ bỏ. Nhận thấy đây là vấn đề rất quan trọng, có lợi cho đất nước nên tôi tiếp tục nghiên cứu và kiến nghị tới Thủ tướng, Bộ Giao thông Vận tải mấy lần.

Ông Trần Đình Bá, Hội khoa học kinh tế Việt Nam.

Ông tính toán như thế nào khi đưa ra con số ngành hàng không lãng phí gần một triệu USD mỗi ngày?

Đường bay thẳng Bắc - Nam theo tính toán của cựu phi công Mai Trọng Tuấn giảm 200 km so với đường bay hiện tại. Nhóm chuyên gia cao cấp của Vietnam Airlines cũng tính toán đường bay thẳng có thể rút ngắn được 111 km, giảm 9 phút bay. Còn tính toán của Cục Hàng không là tiết kiệm 50 km và giảm 2,5 phút.

Thời điểm năm 2012, Cục Hàng không đã trả lời các tính toán của ông Trần Đình Bá là thiếu thông tin nên chưa có cơ sở khoa học. Thí dụ, kết quả tính toán đường bay vòng Hà Nội - TP HCM của ông Bá là 1.556 km, nhưng đường bay này thực tế có chiều dài 1.274 km.

Chiều dài đường bay thẳng Nội Bài - Tân Sơn Nhất hiện được cho là 1.140 km và khoảng cách đo trên máy bay chặng Hà Nội - TP HCM khoảng 1.200 km, song tính toán giữa cơ học và hình học khác nhau. Tôi khẳng định đường bay vòng qua nhiều điểm hiện tại khiến chặng bay dài tới 1.556 km, lãng phí 416 km do đoạn qua Đà Nẵng kéo vuông góc tới Hà Nội - TP HCM. Cùng với đó, hao tổn năng lượng lớn khi đường gấp khúc nhiều. Nếu bay thẳng sẽ tiết kiệm được 26 phút và 1/4 năng lượng so với chặng hiện tại

Như vậy mỗi năm, hàng không lãng phí trên 60.000 tấn nhiên liệu, phải trả 25.000 giờ bay cho phi công ngoại, tiếp viên, nhân viên... đồng nghĩa lãng phí 300 triệu USD mỗi năm. Tôi chịu trách nhiệm về những tính toán của mình, tôi sẵn sàng đối chất với lãnh đạo các bộ ngành về tính khả thi của đường bay thẳng Bắc - Nam.

Thực tế, Cục hàng không đã áp dụng bay thẳng chặng Hà Nội - Cần Thơ tiết kiệm 36 phút bay và Hà Nội - Phú Quốc tiết kiệm 56 phút.

Tại sao đề xuất của ông lại bị bác bỏ vào năm 2012?

Việc đó thể thiện sự bảo thủ của Cục Hàng không. Đáng lẽ họ phải mời các chuyên gia, mời người đến thẩm định song họ không làm. Nếu tổ chức hội thảo, tôi sẵn sàng bảo vệ trước các tiến sĩ toán học, cơ học.

Tôi đã hiến kế bằng sơ đồ, công thức, luận pháp tính ra từng đường bay chỉ để giúp ngành hàng không khỏi bị thua lỗ, tụt hậu. Tôi đã đề nghị bay thực nghiệm trên hiện trường song Cục Hàng không không làm, không chịu thừa nhận đề xuất của tôi. Thậm chí, tôi thách cược 5 triệu USD song Cục cũng bỏ qua.

Đường bay hiện nay (bên trái) và đường bay thẳng theo đề xuất của ông Trần Đình Bá (bên phải).

Các hãng bay e ngại chi phí quá cảnh qua Lào và Campuchia khá cao nên khó có lãi, ông nghĩ sao?

Chi phí quá cảnh theo thông lệ quốc tế nên khó mà giảm được. Tuy nhiên, dù phải chịu mức phí 600 - 800 USD thì vẫn tiết kiệm được 5.000 USD mỗi chuyến máy bay Boeing và 3.500 USD máy bay Airbus so với hiện nay. Đó là đường bay thẳng Hà Nội, còn các đường bay thẳng khác thì tiết kiệm được rất nhiều.

Theo tính toán của các hãng, nếu bay quá cảnh qua Lào và Campuchia, mỗi chuyến sẽ tốn 836 USD với máy bay Boeing 777 và 622 USD với máy bay Airbus A320.

Trước đây, lãnh đạo Cục Hàng không cho rằng bay qua Lào và Campuchia là không đảm bảo an toàn. Suy nghĩ này, tôi cho là không thuyết phục. Các nước Đông Dương đang sống trong hòa bình, hàng ngày có rất nhiều chuyến bay Việt Nam đi các nước Lào, Campuchia và ngược lại. Với ngành hàng không các nước, việc bay qua bầu trời của nhau là bình thường. Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế khuyến khích các nước mở rộng bầu trời để bay thẳng, tiết kiệm nhiên liệu.

Ở các nước châu Âu, mỗi phút có hàng trăm chuyến bay giao nhau trên trời thì không thể nói có khó khăn do nhiều giao cắt. Lãnh đạo Cục Hàng không nói bay thẳng Hà Nội - TP HCM khó khăn vì có 13 giao cắt thì các đường bay vòng cũng phải có giao cắt và chặng Hà Nội - Cần Thơ hiện tại cũng có nhiều đường giao cắt, đó là mâu thuẫn.

Cục Hàng không cho biết đã có đề án nghiên cứu đường bay thẳng cách đây cả chục năm song tại sao đề án đó không triển khai và khi người khác có ý tưởng thì lại phủ nhận.

Theo VnExpress.