Một trong những “căn bệnh” kinh niên rất khó chữa của các doanh nghiệp trong những năm gần đây là tình trạng nợ đọng thuế, khó thu hồi, trầm trọng nhất và kéo dài nhất là trốn thuế.

Cơ quan thuế ở nhiều tỉnh, thành phố đã dùng tới cả biện pháp “bêu tên” những doanh nghiệp cố tình trốn thuế, nợ đọng dây dưa kéo dài. Song, dường như đây không phải là “liều thuốc” đặc trị mang lại hiệu quả như mong muốn.

Điểm mặt những doanh nghiệp vi phạm trong việc thực hiện những quy định của luật thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế môi trường, có thể thấy không thiếu các công ty, doanh nghiệp ở mọi lĩnh vực, ngành nghề sản xuất, kinh doanh, đầu tư, xuất nhập khẩu, trong đó có cả những liên doanh, doanh nghiệp đầu tư 100% vốn nước ngoài ở các địa phương, các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Có một thực tế không thể phủ nhận là, trong bối cảnh nền kinh tế đang khởi sắc, hàng chục nghìn doanh nghiệp mới khai sinh, nhiều doanh nghiệp đã đứng vững trên thị trường có cơ hội bung ra làm ăn, doanh thu tăng trưởng đáng kể, song cũng không ít doanh nghiệp lao đao, chật vật trong cuộc cạnh tranh “một mất một còn” để tồn tại và trụ vững. Với những doanh nghiệp này, ngành thuế hết sức cảm thông chia sẻ trong lúc khó khăn, sóng gió, có thể chiếu cố kéo dài thời gian chậm thực hiện nghĩa vụ thuế.

Tuy nhiên, với những cơ sở vin vào có khó khăn chung, cố tình chây ì, thậm chí trốn thuế với những thủ đoạn chiêu trò tinh vi trong sổ sách, hồ sơ, hóa đơn chứng từ, rõ ràng ngành thuế, nhất là đội ngũ cán bộ, nhân viên theo dõi hoạt động làm ăn của doanh nghiệp để thực hiện nghiêm túc công tác thu thuế cho ngân sách, không thể chỉ kêu gọi tinh thần, ý thức tự giác chấp hành pháp luật.

Buông lỏng quản lý, thậm chí có hiện tượng “tiếp tay” cho những hành vi gian lận thương mại, gian dối trong kê khai thuế ở nơi này, nơi kia, chỗ này, chỗ khác đã từng xảy ra, chẳng những gây thiệt hại lớn nguồn thu ngân sách, nghiêm trọng hơn còn tạo ra những “lỗ thủng” ngày càng rộng, “vẽ đường” phi pháp cho các doanh nghiệp khác đi theo.

Tình trạng một số doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trốn thuế, “bỏ của chạy lấy người” đã từng diễn ra, chính là hồi chuông cấp cáo cho ngành thuế cũng như chính quyền các cấp ở địa phương. Với công nghệ thông tin hiện đại áp dụng phổ biến trong khâu quản lý, kê khai đăng ký, nộp thuế, những “lỗ thủng” này hoàn toàn có thể được hạn chế, ngăn chặn.

Trong khi những doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ, trách nhiệm nộp thuế, lại có những doanh nghiệp trốn thuế chỉ bị “bêu tên”, xử phạt nhẹ tay, đã tạo ra tình trạng bất bình đẳng, không công bằng. Ngành thuế cần áp dụng những chế tài mạnh hơn, đủ sức răn đe và bịt “lỗ thủng” trốn thuế.