Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cho biết, việc phối hợp với ngành Công an đã giúp phát hiện nhiều trường hợp lạm dụng, vi phạm pháp luật BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT).

Trong 5 năm qua (2012-2017), BHXH các địa phương đã chủ động phối hợp với cơ quan công an trong việc phòng chống tội phạm, xử lý vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, góp phần ngăn chặn tội phạm trong lĩnh vực này, đồng thời cũng giúp đảm bảo quyền lợi của người lao động.

Bat tay tri toi pham trong linh vuc bao hiem - Anh 1

Tình trạng lạm dụng, trục lợi chế độ BHXH, BHYT ngày càng diễn biến phức tạp

Đủ chiêu trò chiếm đoạt tiền bảo hiểm

Đánh giá của BHXH Việt Nam cho biết, tình trạng lạm dụng, trục lợi BHXH, BHYT vẫn đang diễn ra với nhiều hình thức, mức độ khác nhau, cả từ phía người lao động, người thụ hưởng và người sử dụng lao động với chiều hướng gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp.

Tình trạng nợ đọng, chậm đóng BHXH, BHYT vẫn chiếm tỉ lệ cao, đến cuối năm 2016, tổng số nợ BHXH, BHYT là 9.337 tỷ đồng nhưng đến hết tháng 4-2017 đã tăng lên 17.551 tỷ đồng. Đáng chú ý, kết quả khảo sát của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tại 16 doanh nghiệp cho thấy, chỉ có 13% người lao động trong tổng số 7.891 người lao động được tham gia BHXH.

Kết quả khảo sát của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tại 16 doanh nghiệp cho thấy, chỉ có 13% người lao động trong tổng số 7.891 người lao động được tham gia BHXH.

Đáng chú ý, nhiều đối tượng đã lợi dụng “kẽ hở” của pháp luật về BHXH, BHYT để thực hiện những hành vi lạm dụng, trục lợi với nhiều chiêu trò hết sức tinh vi. Đơn cử, Cơ quan CSĐT (Công an TP.HCM) đã điều tra làm rõ việc một số cá nhân phối hợp, tổ chức chiếm đoạt tiền trợ cấp thai sản và trợ cấp BHXH một lần với số tiền hơn 1,3 tỷ đồng. Hay có trường hợp nhân viên đại lý thu BHYT đã sửa chữa, tẩy xóa thẻ BHYT cũ đã hết hạn, rồi in đè hạn sử dụng mới để thu và chiếm đoạt trên 300 triệu đồng của người dân…

Thậm chí, có doanh nghiệp tuyển lao động là phụ nữ mang thai, thực hiện đăng ký đóng BHXH, lập hồ sơ đề nghị giải quyết hưởng chế độ thai sản trong khi thực tế người lao động không làm việc tại đơn vị nhằm trục lợi. Cao tay hơn, có trường hợp nhân viên doanh nghiệp lập hồ sơ khống của công nhân không mang thai, không sinh con để đề nghị cơ quan BHXH thanh toán chế độ thai sản.

Đại diện BHXH Việt Nam cho rằng, bên cạnh nỗ lực của ngành BHXH thì việc chủ động phối hợp với ngành Công an đã góp phần triển khai hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống và xử lý nghiêm nhiều vụ việc vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, BHYT.

Khó thu hồi tiền nợ

Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Phạm Lương Sơn cho biết, trước tình trạng lạm dụng, trục lợi chế độ, chính sách ngày càng phức tạp và số tiền nợ BHXH, BHYT gia tăng, khó có khả năng thu hồi, BHXH Việt Nam đã tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, trong đó có ngành Công an nhằm thực hiện tốt công tác quản lý. Năm 2012, BHXH Việt Nam và Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm (nay là Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an) đã ký Quy chế phối hợp trong phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật.

BHXH Việt Nam đã chủ động phối hợp và kịp thời phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với các hành vi vi phạm pháp luật. Trong 5 năm, ngành BHXH và Công an các cấp đã thực hiện được 835 cuộc thanh tra, kiểm tra, xác minh liên ngành tại 2.308 đơn vị, trong đó có 2.228 đơn vị sử dụng lao động, 80 cơ sở khám chữa bệnh BHYT. Đồng thời, phối hợp xác minh làm rõ 86 hồ sơ, vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Nhiều trường hợp lạm dụng, vi phạm theo quy mô từ nhỏ đến lớn được phát hiện, qua đó các cơ quan chức năng đã yêu cầu chủ sử dụng lao động làm thủ tục tham gia BHXH bắt buộc cho hơn 4.800 lao động, khắc phục tiền nợ và truy thu với số tiền hơn 576 tỷ đồng, yêu cầu truy thu hơn 17 tỷ đồng tiền truy đóng BHXH, BHYT và tiền chi sai do lạm dụng các chế độ BHXH.

Cơ quan BHXH cũng phối hợp với các ngành và Công an địa phương khởi kiện các đơn vị sử dụng lao động nợ BHXH ra tòa, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính 459 tổ chức, cá nhân vi phạm với số tiền thu hồi do xử phạt vi phạm hành chính là 206 triệu đồng...