Sau chất cấm tạo nạc Salbutamol, chất vàng ô đang trở thành nỗi ám ảnh của hàng chục triệu người tiêu dùng trong nước.

Ăn trực tiếp chất độc vàng ô

Chất vàng ô được nhập khẩu từ nước ngoài về để nhuộm màu sợi vải hoặc là nguyên liệu để làm ve quét tường cho ngành xây dựng. Chất này vốn không được phép sử dụng trong thực phẩm, vì nó ảnh hưởng tới gan, thận,… thậm chí gây gây ung thư, thiểu năng trí tuệ cho con người.

Tuy nhiên, tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ NN-PTNT tháng 10-2015, ông Phạm Tiến Dũng, Trưởng phòng Thanh tra lần đầu tiên công bố thông tin, trong quá trình đoàn đi thanh tra đã phát hiện ra chất cấm mới có tên Vàng ô được trộn vào thức ăn chăn nuôi để thịt gà có màu vàng đẹp mắt.

Bao dong do tinh trang thuc pham "ngam" chat vang o - Anh 1

Bao dong do tinh trang thuc pham "ngam" chat vang o - Anh 2

Từ một loại được coi như "thần dược" trong chăn nuôi thì giờ đây độc chất vàng ô có ngay trong dưa muối, măng – những món ăn phổ biến của phần lớn người Việt.

Cùng đó, một số trang trại chăn nuôi gia cầm cũng bị phát hiện có sử dụng chất này. Ông Phạm Tiến Dũng cho hay, người chăn nuôi đưa vàng ô vào thức ăn cho gia cầm nhằm làm cho màu da gà, chân gà vàng, đẹp hơn. Đây là việc làm đặc biệt nguy hiểm vì vàng ô là loại hóa chất được dùng làm màu trong công nghiệp, không được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm cho người.

Nhưng đó chưa phải là tất cả, 1-4, Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản TP. Đà Nẵng tiếp tục công bố 7/9 mẫu măng tươi được lấy ở các chợ và cơ sở chế biến thực phẩm trên địa bàn TP có tồn dư chất Auramine O (chất vàng ô).

Một tuần sau, ngày 8-4, cơ quan chức năng cũng phát hiện mẫu măng tươi ở chợ Phú Hậu (TP. Huế, Thừa Thiên - Huế) sử dụng chất vàng ô để nhuộm màu cho măng. Theo lời khai của tiểu thương, họ đã sử dụng chất độc này nhuộm màu cho măng trong một thời gian dài.

Bao dong do tinh trang thuc pham "ngam" chat vang o - Anh 3

Chi cục Quản lý chất lượng nông-lâm-thủy sản tỉnh Quảng Trị kiểm tra các cơ sở kinh doanh măng tại chợ Đông Hà.

Còn tại Quảng Trị, ngày 13-4 Sở NN&PTNT tỉnh này cho biết đã lấy 7 mẫu măng tại các chợ lớn trên địa bàn như Gio Linh, Đông Hà, thị xã Quảng Trị và phát hiện 5/7 mẫu măng được kiểm tra đều có chất vàng ô. Tất cả các tiểu thương, chủ cơ sở chế biến măng khi được hỏi đều cho biết, măng tươi sau khi luộc lên sẽ được ngâm với chất tẩy trắng và vàng ô cho có màu đẹp. Đáng nói, việc này đã diễn ra từ rất lâu. Các tiểu thương khi được hỏi đều nói, không biết vàng ô độc hại ra sao nên vẫn sử dụng.

Ngoài ra, tại Đà Nẵng, cơ quan chức năng đã phát hiện vàng ô được trộn cả vào dưa chua - món ăn phổ biến của phần lớn người Việt - để dưa vàng đẹp hơn.

Như vậy là, từ một loại được coi như "thần dược" trộn vào trong thức ăn chăn nuôi thì giờ đây độc chất vàng ô có ngay trong dưa muối, măng – những món ăn phổ biến của phần lớn người Việt.

Giá thành rẻ - tha hồ đầu độc

Auramine O (chất vàng ô) bị Bộ NN&PTNT cấm sử dụng trong chăn nuôi nhưng đây lại là hóa chất dùng trong công nghiệp nhuộm, không nằm trong danh mục kiểm soát nghiêm ngặt. Bởi vậy, người dân muốn mua loại hóa chất này về sử dụng không hề khó khăn.

Theo tin tức trên báo Vietnamnet, TS.BS Trần Bá Thoại, Ủy viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam, Vàng ô (Auramine O) là tên thương mại của chất diarylmethane. Đây là chất bột tinh thể hình kim, màu vàng, có nhân vòng phenol, dễ tan trong nước và cồn. Công thức hóa học là C17 H21 N3.

Có hai trường hợp xảy ra là nhiễm độc cấp và nhiễm độc lâu dài khi ăn phải thực phẩm còn tồn dư chất độc vàng ô - TS.BS Trần Bá Thoại cho hay.

Ở trường hợp nhiễm độc cấp, vàng ô gây kích ứng dữ dội đường hô hấp sẽ gây sặc, lên cơn viêm phế quản, viêm phổi, gây đau bụng, nôn ói, đau rát cổ, tiêu chảy; tiếp xúc da sẽ gây ngứa, bong tróc, viêm lót da.

Còn ở trường hợp nhiễm độc lâu dài, Parodi (1982) nghiên cứu trên động vật cho thấy Vàng ô gây ung thư cho chuột cống và chuột nhắt. Nhiều thí nghiệm cho thấy Vàng ô làm tổn thương axít nhân DNA của nhiều dòng tế bào, đặc biệt là tế bào gan, thận và tủy xương, TS.BS Trần Bá Thoại nói.

Bao dong do tinh trang thuc pham "ngam" chat vang o - Anh 4

Sản phẩm được cho là chất vàng ô dùng để ngâm măng bị Công an thu giữ.

Tương tự, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm, cũng cho biết, vàng ô (VAT Yallow) là hóa chất được dùng để nhuộm màu vải hoặc làm vôi ve quét tường trong xây dựng. Nếu trộn vàng ô vào thức ăn cho gà sẽ khiến thịt gà, cá, trứng gia cầm trông bắt mắt, nhưng ăn chất này sẽ tích tụ lại và về lâu dài sẽ gây ung thư... Đặc biệt, có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến ngành chăn nuôi gia cầm trong nước.

Bên cạnh đó, các chuyên gia trong ngành khuyến cáo, vàng ô là chất độc hại, đã bị tổ chức Ung thư thế giới (IARC) xếp vào nhóm thứ 3 trong những chất có nguy cơ gây ung thư hàng đầu.

Trong khi đó, ông Phạm Tiến Dũng nói thêm, trên các vỏ thùng phi chứa vàng ô phát hiện được trong quá trình thanh tra cũng có ghi rõ chất tạo màu công nghiệp, không sử dụng cho công nghệ thực phẩm và trong phối trộn thức ăn chăn nuôi.

Giá của chất Auramine O rất rẻ, được nhập về từ Trung Quốc chỉ 120.000 đồng/kg, khá dễ mua trên thị trường.

Để tránh sử dụng phải gia cầm hoặc thực phẩm có chất vàng ô, ông Nguyễn Xuân Dương, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi cho rằng, khi thấy da gà có màu vàng khác thường, người dân không nên mua. Người tiêu dùng nên chọn gà có thương hiệu, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng hoặc mua gà trong siêu thị, cửa hàng tin cậy.

Mới đây, Bộ NN-PTNT đã đưa vàng ô vào danh sách chất cấm. Song, nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan chức năng, tình trạng chất Vàng ô vẫn được sử dụng tràn lan thì cũng đồng nghĩa với việc người dân hàng ngày đang ăn vào người thứ chất độc gây tổn hại nghiêm trọng tới sức khỏe và giống nòi Việt, chuyên gia này lo lắng.