Hôm qua (27/12), truyền thông Trung Quốc kêu gọi các biện pháp trả đũa sau khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tới thăm đền thờ chiến tranh Yasukuni.

Lời kêu gọi được đưa ra sau khi Trung Quốc triệu tập Đại sứ Nhật Bản tới để “ khiển trách mạnh mẽ” sau việc Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tới thăm đền thờ chiến tranh Yasukuni.

Chuyến thăm đền thờ chiến tranh Yasukuni của ông Abe bị Trung Quốc chỉ trích kịch liệt.

Hàn Quốc, quốc gia cũng có “mối thù lịch sử” với Nhật Bản, lên án chuyến thăm của ông Abe là “một hành động lỗi thời”.

Mỹ đưa ra lời chỉ trích hiếm hoi với đồng minh Tokyo, cho hay nước này cảm thấy “thất vọng” về một hành động “sẽ làm gia tăng căng thẳng với các nước láng giềng của Nhật Bản”.

Tờ Hoàn Cầu (Trung Quốc) cho rằng người dân nước này “đang mệt mỏi vì phải đưa ra những lời lên án mạnh mẽ nhưng vô ích”.

“Trung Quốc cần có những biện pháp đối phó thích hợp, dù là hơi thừa một chút” hoặc nếu không “sẽ bị coi là một con hổ giấy”, tờ Hoàn Cầu viết trong bài xã luận.

Tờ báo này đề xuất biện pháp cấm các quan chức cấp cao Nhật Bản và các quan chức khác tham gia chuyến thăm đền Yasukuni tới thăm Trung Quốc trong vòng 5 năm.

Các nhà phân tích cho rằng chuyến thăm đền Yasukuni cho thấy ông Abe quyết tâm đưa Nhật Bản chở về hướng “diều hâu” và đẩy khu vực Đông Bắc Á tiến dần hơn tới một cuộc xung đột.

Nhật Bản và Trung Quốc, nền kinh tế thứ hai và thứ ba thế giới, có mối quan hệ thương mại quan trọng. Nhưng căng thẳng về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trên biển Hoa Đông đã ảnh hưởng tới mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Trong một bài bình luận, tờ Quân đội giải phóng nhân dân nhật báo, tờ báo của Quân đội Trung Quốc, cho rằng chuyến thăm của ông Abe “một lần nữa cho thấy Abe chuyển sang hướng cực hữu và cũng thể hiện một dấu hiệu hết sức nguy hiểm”.

Theo tờ báo này, những người được tưởng niệm ở đền thờ Yasukuni là “những kẻ độc ác, những tên đồ tể và những kẻ chuyên xử tử; những kẻ uống máu và tàn phá hàng trăm triệu người dân châu Á”.

“Abe không chỉ giày xéo lên lương tri nhân loại mà còn xúc phạm người dân của các quốc gia nạn nhân”, tờ báo này bình luận.

Phản ứng của Trung Quốc phần nào cho thấy sự bất mãn của nước này về thời kỳ phát xít Nhật cai trị nước này trong suốt Chiến tranh thế giới II.

Theo ước tính của các nhà nghiên cứu Trung Quốc, 20,6 triệu người nước này đã thiệt mạng trong cuộc chiến này.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng cho rằng chính quyền Trung Quốc cũng sử dụng tâm lý chống Nhật Bản để đánh lạc hướng dư luận trước những vấn đề nội tại của nước này.

Tờ Nhân dân nhật báo có bài bình luận rằng có vẻ Nhật Bản không thể có khả năng hiểu được tội ác của quân đội nước này trong thời kỳ chiến tranh.

“Lịch sử cho thấy người dân của một quốc gia không hiểu đúng về chiến tranh phát xít hay những tội ác trong chiến tranh sẽ không thể thực sự khôi phục quốc gia được”, tờ báo này bình luận.

Jia Qingguo, một chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Bắc Kinh, mô tả hành động của ông Abe là một hành động “thiếu thận trọng và không có phương hướng”.

“Tôi nghĩ rằng ông ấy rất vô trách nhiệm. Ông ấy biết hành động này sẽ gây hậu quả không tốt cho mối quan hệ Trung – Nhật. Có thể điều ông ấy thực sự nghĩ trong đầu là lịch sử Chiến tranh thế giới II đã bị cả thế giới hiểu sai và Nhật Bản đã làm điều đúng”, ông Jia bình luận.

Hôm qua (27/12), phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho rằng khẳng định của các nhà lãnh đạo Nhật Bản rằng đây chỉ là chuyến thăm mang tính cá nhân là lời biện hộ “không rõ ràng và không đáng bác bỏ”.

“Những gì chúng ta nhìn thấy là sự đạo đức giả và tự mâu thuẫn”, bà Hoa nói thêm nhưng từ chối bình luận về các biện pháp trả đũa cụ thể của Trung Quốc.

Trong một động thái nhằm làm hạn chế hậu quả từ chuyến thăm, hôm 26/12 ông Abe cho rằng chỉ nên nhìn nhận chuyến thăm này là lời cam kết của Nhật Bản sẽ không tham gia vào một cuộc chiến tranh nào nữa và không có ý định làm tổn thương người Trung Quốc hay người Hàn Quốc.

Tùng Lâm