UBND TP Yên Bái bị tố thu hồi đất sai quy hoạch, sai mục đích, đồng thời quy trình thực thi không đúng trình tự và nhiều dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Theo đơn tố cáo của bà Trần Thị Nhâm và ông Vũ Quang Hiệu gửi Báo Kinh doanh & Pháp luật phản ánh gia đình ông bà đã bị UBND Thành phố Yên Bái thu hồi đất sai quy hoạch, sai mục đích, đồng thời tố cáo quy trình thực thi quyền lực nhà nước ở cơ sở liên quan đến việc thu hồi đất của gia đình ông bà không đúng trình tự và có nhiều dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Yen Bai: Lam mot con duong, 2 lan ra quyet dinh thu hoi dat - Anh 1

Thu hồi đất không đúng với Nghị định số 181/2004/NĐ-CP?

Phản ánh với Phóng viên Báo Kinh doanh và Pháp luật, bà Trần Thị Nhâm và chồng bà là ông Vũ Quang Hiệu cho biết gia đình bà có nhà và đất ở tại tổ 46, phường Đồng Tâm, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái. Mảnh đất này được ông bà khai phá từ trước năm 1950 và đến nay đã trải qua 4 đời sinh sống ổn định, sau khi bố mẹ bà Nhâm qua đời đã để lại cho vợ chồng bà. Cũng tại đây, tại ngôi nhà mà gia đình bà được thừa kế là nơi 2 người anh trai của bà Nhâm là liệt sĩ Trần Đình Hành và liệt sĩ Trần Đình Quý được sinh ra và lớn lên.

Yen Bai: Lam mot con duong, 2 lan ra quyet dinh thu hoi dat - Anh 2

Ngày 22/5/ 2003, UBND tỉnh Yên Bái ra quyết định số 216/2003/QĐ-UB về việc “phê duyệt quy hoạch chi tiết bố trí dân cư và công trình công cộng trục đường Bưu Điện – Nhà khách số 2”. Theo quyết định này, một phần đất nhà bà Nhâm thuộc dự án mà tỉnh đã phê duyệt. Ngày 22/5/2003 UBND thành phố Yên Bái đã thu hồi 1.300m2 đất ruộng, đất vườn ao của gia đình bà Nhâm để phục vụ cho công trình dự án.

Gia đình bà Nhâm hoàn toàn vui vẻ và tuân thủ theo chủ trương, nhận tiền bồi thường và bàn giao đầy đủ diện tích đất đã thu hồi cho Ban quản lí dự án xây dựng công trình. Tuy nhiên, đến ngày 21/10/2005, UBND Thành phố Yên Bái ra quyết định số 1270/QĐ-UBND, về việc “thu hồi đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp của gia đình ông Vũ Quang Hiệu đang quản lí và sử dụng tại tổ 46, phường Đồng Tâm, Thành phố Yên Bái để xây dựng công trình đường bưu điện – Nhà khách số 2 theo quy hoạc đã được duyệt”.

Yen Bai: Lam mot con duong, 2 lan ra quyet dinh thu hoi dat - Anh 3

Ông Vũ Quang Hiệu trong căn phòng tạm bợ của mình suốt 10 năm nay.

Theo quyết định này, gia đình ông Hiệu và bà Nhâm tiếp tục bị thu hồi 521,9m2 đất ở và 271m2 đất nông nghiệp. Vấn đề đặt ra là: do phần đất nhà bà Nhâm bị thu hồi lần này không thuộc phạm vi quy hoạch chi tiết trong nội dung của Quyết định 216/2003/QĐ-UB, nên UBND thành phố Yên Bái thu hồi đất lần này cần có một văn bản khác có giá trị tương đương để thay thế Quyết định 216/2003/QĐ-UB thì mới đúng với Nghị định số 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ về thi hành luật đất đai.

Tìm hiểu thực tế của PV cho thấy, mặc dù ngày 13/4/2005, UBND tỉnh Yên Bái đã có quyết định số 81/QĐ-UB về việc “phê duyệt điều chỉnh dự án khả thi đầu tư xây dựng công trình đường Bưu điện – Nhà khách số 2 thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái”, Quyết định này có căn cứ vào Văn bản số 88/QĐ-UB ngày 03/4/2003 của UBND tỉnh Yên Bái về việc “phê duyệt dự án khả thi đầu tư xây dựng công trình đường Bưu điện – Nhà khách số 2” - văn bản này có trước Quyết định số 216/2003/QĐ-UB của UBND tỉnh về việc “phê duyệt quy hoạch chi tiết bố trí dân cư và công trình công cộng trục đường Bưu Điện – Nhà khách số 2”. Chiếu theo nội dung các văn bản cho thấy khi UBND tỉnh Yên Bái ra quyết định số 81/QĐ-UB không căn cứ theo quy hoạch chi tiết tại Quyết định số 216/2003/QĐ-UB mà UBND tỉnh đã ban hành trước đó.

Mặt khác, trong quyết định 783/QĐ-UBND ban hành ngày 30/3/2007 của UBND tỉnh Yên Bái về việc “trả lời đơn thư tố cáo của ông Vũ Quang Hiệu” nói rõ: Công trình Bưu điện – Nhà khách số 2 (đường km5 – Văn Phú) có căn cứ vào Quyết định số 46/2004/QĐ-UB ngày 12/2/2004 của UBND tỉnh Yên Bái về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất của UBND các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh và Quyết định số 23/2005/QĐ-UB của UBND tỉnh về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2005 của UBND các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh.

Theo ông Hiệu, để những căn cứ trên có giá trị pháp lý thì UBND tỉnh Yên Bái phải có một văn bản thay thế hoặc điều chỉnh những nội dung tại Quyết định số 216/2003/QĐ-UB của UBND tỉnh đã ban hành. Tuy nhiên, đã 10 năm trôi qua, đến thời điểm hiện tại gia đình ông vẫn chưa nhận được câu trả lời xác đáng và chưa thấy một văn bản nào như vậy.

Theo Nghị định số 181/2004/NĐ-CP thì việc thu hồi đất nhà bà Nhâm, ông Hiệu thuộc điểm đ, khoản 1, điều 36. Do vậy, khi thu hồi đất phải tuân thủ theo khoản 3, điều 36 của Nghị định 181 là: “Tất cả các trường hợp thu hồi đất quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này đều phải nằm trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chi tiết; quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị hoặc quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt”.

Tuy nhiên căn cứ vào những thông tin và chứng từ gia đình bà Nhâm, ông Hiệu cung cấp, nghi vấn dư luận đặt ra là: việc UBND tỉnh Yên Bái ra quyết định thu hồi đất số 1270/QĐ-UBND đã hợp pháp chưa, đã đúng theo Nghị định số 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ chưa?

Được biết, sau khi nhận thấy quyền lợi của mình có dấu hiệu bị xâm phạm, gia đình bà Nhâm, ông Hiệu đã nhiều lần viết đơn khiếu nại nhưng chưa được xem xét, giải quyết thỏa đáng. Đặc biệt ngày 14/09/2015 Văn phòng Trung ương Đảng đã có công văn số 11597-CV/VPTW gửi tới đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Yên Bái, yêu cầu đồng chí căn cứ vào quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước xem xét, chỉ đạo giải quyết vụ việc nhưng đến nay sự việc vẫn “chưa có tiến triển mới”.

Từ năm 2006 đến nay, UBND Thành phố Yên Bái đã 3 lần ra quyết định cưỡng chế đối với gia đình ông Vũ Quang Hiệu, UBND phường Đồng Tâm nhiều lần phá dỡ công trình mà ông xây dựng để tạm kinh doanh. Cũng do sự việc chưa được giải quyết nên 10 năm nay gia đình ông với 7 nhân khẩu vẫn sống trong cảnh tạm bợ, khó khăn muôn bề.

Bà Trần Thị Nhâm và ông Vũ Quang Hiệu cho biết thêm, việc thu hồi đất đai của gia đình ông không những có dấu hiệu sai quy hoạch, sai mục đích mà trình tự, thủ tục thực hiện thu hồi đất và cấp quyền sử dụng đất cho hộ công dân khác trên đất của gia đình ông bà cũng có nhiều vấn đề mập mờ, sai quy định.

Đầu tiên là công tác kiểm kê tài sản, theo Biên bản đối thoại của ông Vũ Quang Hiệu với Đoàn công tác liên ngành UBND tỉnh Yên Bái, Văn phòng UBND tỉnh và UBND thành phố Yên Bái chiều ngày 11/6/2016 ghi rõ: “Hội đồng Bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình đường Bưu điện – Nhà khách số 2 lập đã xác định diện tích đất thu hồi của ông Hiệu là 938,8m2 (đất ở là 644,8m2; đất nông nghiệp là 194m2), nhưng hội đồng thẩm định chỉ xác định diện tích đất thu hồi là 792,9m2 để trình UBND tỉnh phê duyệt bồi thường cho ông Hiệu”.

Cũng liên quan đến kiểm kê đo đạc diện tích đất “bị thu hồi” của gia đình ông Vũ Quang Hiệu, ngày 02/10/2006, Chánh Thanh tra tỉnh Yên Bái đã có kết luận số 59/KL-TTr về việc xác minh và kiến nghị: “Bồi thường đủ 938,8m2 đất cho gia đình ông Hiệu”; ngày 30/5/2007, UBND tỉnh Yên Bái ban hành quyết định số 763/QĐ-UBND về việc giải quyết đơn khiếu nại của gia đình ông Vũ Quang Hiệu, theo đó gia đình ông sẽ được bồi thường 868,2m2 đất đai chứ không phải 792,9m2 như ban đầu.

Như vậy, trên cùng một diện tích sử dụng đất cố định nhưng kết quả đo đạc kiểm kê của Hội đồng bồi thường hỗ trợ & tái định cư và kết quả xác minh của các cơ quan chức năng có thẩm quyền khi ông có đơn khiếu nại đã có sự chênh lệch lên đến cả trăm m2 đất. Vậy con số chênh lệch đó từ đâu mà có, từ sự yếu kém về năng lực của cán bộ hay là từ động cơ mờ ám gì của những người trực tiếp liên quan đến dự án?

Những dấu hiệu sai phạm nghiêm trọng

Cũng theo nội dung phán ánh và chứng từ cung cấp của gia đình bà Trần Thị Nhâm và ông Vũ Quang Hiệu, trong công văn số 112 của UBND phường Đồng Tâm ngày 27/12/2015 về việc trả lời đơn đề nghị của gia đình ông bà về việc xin được dựng tạm nhà để kinh doanh, có khẳng định nội dung: “Hiện tại diện tích đất gia đình ông đề nghị được xây dựng theo nội dung đơn thư ông gửi UBND phường không phải đất thuộc gia đình quản lý mà Nhà nước đã thu hồi để đấu giá bán cho hộ khác và các hộ đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.

Yen Bai: Lam mot con duong, 2 lan ra quyet dinh thu hoi dat - Anh 4

Phường khẳng định đất đã cấp quyền sử dụng cho người khác nhưng gia đình ông Vũ Quang Hiệu vẫn phải đóng thuế đất nhà ở.

Tuy nhiên, từ năm 2012 đến năm 2016, gia đình ông bà vẫn phải đóng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp trên chính mảnh đất mà gia đình ông bà đang đề nghị được xây dựng với tổng số tiền là 12.531.000đ. Điều đáng nói là diện tích đất mà gia đình ông Hiệu, bà Nhâm đang phải đóng thuế và đang khiếu nại, chưa nhận tiền đền bù thì đã được UBND thành phố Yên Bái cắm bán và cấp quyền sử dụng đất cho ông Bùi Minh Lực – một hộ dân ở phường Nguyễn Thái Học, không thuộc diện được tái định cư.

Thậm chí trong quá trình lập hồ sơ cấp sổ đỏ cho ông Lực còn không có chữ kí giáp ranh của hộ có đất liền kề - ông Hiệu vẫn còn đất ở phía trong giáp với diện tích đất gia đình ông đang bị UBND thành phố Yên Bái thu hồi để bán cho nhà ông Lực.

Như vậy, câu hỏi đặt ra là: chi cục thuế tỉnh Yên Bái lấy căn cứ cơ sở ở đâu để gửi thông báo nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp cho gia đình bà Trần Thị Nhâm? Giả sử Chi cục thuế có đúng đi nữa thì trong thông báo nộp thuế đất phi nông nghiệp có ghi rõ với diện tích nhà bà Nhâm phải nộp là 648,8m2, trong khi theo Quyết định số 753/QĐ-UBND ngày 30/5/2007 của UBND tỉnh Yên Bái về việc giải quyết đơn khiếu nại của gia đình ông Hiệu, bà Nhâm có ghi: “gia đình ông Hiệu được bồi thường 868,2m2, trong đó đất ở là 506m2”, thì vẫn có sự chênh lệch, không thống nhất ở đây. Đồng thời cơ sở nào để UBND tỉnh Yên Bái cấp quyền sử dụng đất cho ông Bùi Minh Lực khi chưa được kí giáp ranh?

Từ những căn cứ ban đầu như vậy đã tạo ra sự phản cảm cho gia đình ông Hiệu với cơ quan chức năng, đồng thời nhiễu loạn niềm tin của các hộ dân có đất bị thu hồi, gây bức xúc trong dư luận vào cơ quan chức năng trong một thời gian dài. Vậy ai là người chịu trách nhiệm và thực tế đã phải chịu trách nhiệm chưa? Đề nghị UBND tỉnh Yên Bái, UBND thành phố Yên Bái xác minh và sớm có câu trả lời bạn đọc. Đề nghị các cơ quan chức năng sớm vào cuộc điều tra làm rõ để sự việc sớm được giải quyết, giúp người dân ổn định cuộc sống, an tâm lạc nghiệp.

Báo Kinh doanh và Pháp luật xin được chuyển các thông tin nói trên đến chính quyền và các ngành chức năng giải quyết dứt điểm để đảm bảo quyền lợi của công dân.

Trần Trung/KD&PL