Cựu Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych cho biết, vào tháng 2/2014, lực lượng đảo chính đã dùng chiến đấu cơ ép máy bay của ông hạ cánh.

Phe đảo chính điều chiến đấu cơ bắt ông Yanukovych tháng 2/2014

Ngày 28/11, Cựu Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych tuyên bố trong lời khai qua cầu truyền hình trước tòa án Sviatoshynsky (Kiev) rằng, cuộc khủng hoảng trên quảng trường Maidan ở Kiev tháng 2/2014 đích thực là một cuộc đảo chính quân sự.

Ông Viktor Yanukovych cho biết, vào những ngày cuối tháng 2 năm 2014, những kẻ cầm đầu đảo chính đã sử dụng lực lượng quân sự để cố gắng bắt giữ ông một cách bất hợp pháp, bởi khi đó chưa ông chính thức từ bỏ quyền lực.

"Những hành động này diễn ra trên lãnh thổ của Ukraine là bất hợp pháp, bởi lúc đó tôi đang là Tổng thống đương nhiệm. Người ta đã cố gắng để bắt giữ tôi một cách phi pháp, một số quan chức đã gây áp lực đối với tôi, những người này thay vì phải bảo vệ luật pháp thì họ lại vi phạm chúng" - ông Yanukovych cho hay.

Cựu Tổng thống xác nhận rằng, ngay khi tôi đang ở trên không trung (máy bay trực thăng), phe cánh thân phương Tây đã điều động các máy bay tiêm kích bay lên, cố gắng ép chiếc máy bay của ông hạ cánh. Đây là sự kiện chỉ rõ rằng, đó đích thị là cuộc đảo chính quân sự.

Cựu nguyên thủ Ukraine nói rằng, quyết định về việc ông từ bỏ quyền lực đã được ông đưa ra sau 17h00 ngày 22 tháng 2 năm 2014, nhưng ngay từ lúc 14h00 ngày hôm đó, những kẻ cầm đầu đảo chính đã cố gắng bắt giữ ông ở sân bay Donetsk.

"Trong nước đã có một cuộc đảo chính vũ trang. Khi tôi bay đến Donetsk, nhân viên điều hành bay ra lệnh phải trở về Kharkov, nhưng không nói lý do tại sao. Tôi hỏi anh ta là ai mà dám ra lệnh cho Tổng thống Ukraine. Người điều hành bay trả lời rằng, anh ta thực hiện lệnh của Turchinov" - ông Yanukovych nói thêm.

Vào thời điểm đó, Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych chưa từ bỏ quyền lực nhưng phe thân phương Tây trong quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada) đã tuyên bố là Viktor Yanukovych đã bỏ chạy khỏi nhiệm sở ngày 21/2/2014 và tuyên bố phế truất ông.

Verkhovna Rada bầu Oleksandr Turchynov làm chủ tịch Quốc hội nước này vào ngày 22/2/2014. Đến ngày 23/2, Turchynov tiếp tục được chỉ định làm tổng thống và thủ tướng tạm quyền cho đến khi tổng thống mới được lựa chọn trong cuộc bầu cử tổng thống dự định tổ chức vào tháng 5/2014.

Chính Nga đã giải cứu ông Yanukovych

Sau này cựu Tổng thống Ukraine và đích thân Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiết lộ rằng, lực lượng đặc nhiệm Nga đã giải cứu ông Yanukovych, khi thấy sinh mạng của ông này rơi vào nguy hiểm trong cuộc đảo chính ở Kiev tháng 2/2014.

Yanukovych ke chuyen bi Turchinov truy sat o Ukraine thang 2/2014 - Anh 1

Tổng thống Nga Putin đã ra lệnh giải cứu cựu Tổng thống Ukraine Yanukovych

Nhà lãnh đạo Nga đã tiết lộ điều này trong bộ phim tài liệu mang tên “Crimea: Way to Motherland” (tạm dịch là “Crimea: Đường về Đất mẹ"), được phát sóng lúc 22h (giờ địa phương) trên kênh trình quốc gia Nga “Rossiya 1” vào ngày 15/3/2015.

Bộ phim điểm lại những sự kiện dẫn đến việc sáp nhập Crimea vào Nga và hé lộ những giờ phút cuối cùng của ông Yanukovych trước khi trốn sang Nga, trong làn sóng biểu tình bạo lực ở Kiev. Khi đó, lực lượng đảo chính không chỉ muốn bắt mà còn muốn thủ tiêu ông Yanukovych.

Ông Yanukovych đã gọi cho Putin vào ngày 21/2 để xin giúp đỡ và vạch ra kế hoạch rời Kiev. Vào thời điểm đó, Yanukovych đã đến Kharkiv để tố cáo lực lượng đảo chính trong cuộc trả lời phỏng vấn trên truyền hình, sau đó ông đến Donetsk và bị chặn lại ở sân bay này.

Ông Putin đã đề nghị gặp trực tiếp ông Yanukovych ở tỉnh Rostov, miền nam Nga, nhưng máy bay của cựu tổng thống Ukraine không được phép cất cánh. Lực lượng an ninh Nga đã bắt liên lạc với Yanukovych và cuối cùng đưa ông đến Crimea rồi vượt biên sang Nga.

Putin thừa nhận cá nhân ông đã tổ chức việc đưa ông Yanukovych ra khỏi lãnh thổ Ukraine và chỉ đạo lãnh đạo việc tổ chức ly khai Crimea khỏi Ukraine. Khi đó, ông đã đặt lực lượng hạt nhân trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu suốt quá trình thay đổi quyền lực ở Ukraine và sáp nhập Crimea.

Theo báo Kommersant (Nga), người soạn thảo kế hoạch và trực tiếp chỉ huy chiến dịch giải cứu ông Yanukovych là Thiếu tướng Alexey Dyumin. Vào thời điểm đó, ông Dyumin đang làm việc tại Cơ quan Bảo vệ liên bang (FSO) - đơn vị chuyên bảo vệ Tổng thống Nga.

Ông này cũng người có công lớn trong chiến dịch sáp nhập bán đảo Crimea vào lãnh thổ của Nga. Sau đó, ông đã được thăng chức làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nga vào tháng 12-2015 và đến tháng 2/2016, tiếp tục được bổ nhiệm làm Thống đốc vùng Tula.

Chỉ vài tuần sau khi ông Yanukovych sang Nga, Crimea đã bỏ phiếu ly khai khỏi Ukraine, sáp nhập vào Nga hồi tháng 3/2014 và phe ly khai được cho là thân Nga chiếm nhiều khu vực ở miền đông Ukraine, dẫn đến xung đột kéo dài đến nay, khiến trên 6.000 người thiệt mạng.

Trong kỳ sau chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết việc đặc nhiệm Nga đã giải cứu ông Yanukovych như thế nào và mục đích chính của Nga khi tìm mọi cách giải cứu ông này về nước mà không tuyên bố từ chức.

Thiên Nam