GD&TĐ - Theo thống kê mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, tình hình xuất khẩu gạo của nước ta vẫn còn rất nhiều khó khăn trong 10 tháng qua.

Xuat khau gao tiep tuc gap kho khan - Anh 1

Hiện nhiều giải pháp đồng bộ đang được các nhà quản lý đề ra nhằm tháo gỡ những khó khăn cho ngành hàng xuất khẩu chủ lực này của Việt Nam trong những tháng còn lại của năm 2016.

Tiếp tục gặp khó

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, hiện khối lượng gạo xuất khẩu tháng 10/2016 ước đạt 368.000 tấn với giá trị đạt 164 triệu USD; tính chung sau 10 tháng, xuất khẩu gạo ước đạt 4,2 triệu tấn, đạt kim ngạch 1,9 tỷ USD, giảm 21,2% về khối lượng và 16,9% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Tình hình xuất khẩu gạo đang có sự biến động mạnh khi thị trường lớn nhất của gạo Việt Nam là Trung Quốc chỉ đạt 1,35 triệu tấn sau 9 tháng, với kim ngạch đạt 613,8 triệu USD, giảm 23% về khối lượng và 13,9% về giá trị. Nhu cầu của nhiều thị trường khác như: Malaysia, Singapore, Hoa Kỳ, Bờ Biển Ngà... cũng đang trên đà giảm mạnh.

Trái ngược với xu hướng giảm của các thị trường này, 9 tháng đầu năm nay, một số thị trường nhập khẩu gạo Việt Nam lại đạt mức tăng trưởng khá như Ghana - thị trường xuất khẩu gạo lớn thứ 2 của Việt Nam (chiếm 11% thị phần) trong 9 tháng qua đã nhập 387.700 tấn gạo, đạt kim ngạch 189,6 triệu USD, tăng 41,8% về khối lượng và 36,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2015.

Indonesia - thị trường nhập khẩu gạo lớn thứ 4 của Việt Nam (chiếm 8,2% thị phần) đã xuất khẩu 359.4000 tấn, đạt 142,5 triệu USD, tăng gấp 21,5 lần về khối lượng và 22,5 lần giá trị so với cùng kỳ năm 2015; thị trường Angola tăng gấp 4,4 lần về khối lượng và 3,5 lần về giá trị...

Đặc biệt, một tin vui cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam chính là Philippines đã chính thức cho phép doanh nghiệp xuất khẩu 293.100 tấn gạo từ Việt Nam, thời điểm giao hàng trước ngày 28/2/2017 tới.

Cần sự vào cuộc từ nhiều phía

Nhằm tháo gỡ khó khăn về thị trường xuất khẩu gạo, mới đây, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thu mua, tiêu thụ lúa gạo hàng hóa cho người dân.

Trong văn bản chỉ rõ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) phân tích tình hình xuất khẩu gạo tại các thị trường, xác định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, điểm yếu, hạn chế để có những biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu gạo phù hợp nhằm phát triển thị trường xuất khẩu gạo.

Đặc biệt, rà soát tình hình thu mua, tiêu thụ lúa gạo hàng hóa, đề xuất giải pháp cụ thể, phân tích rõ các khó khăn vướng mắc tại các thị trường tập trung, tận dụng các khả năng tiếp cận thị trường, thâm nhập vào các thị trường khó tính, đẩy mạnh xuất khẩu thông qua các hiệp định thương mại đã ký kết, cũng như tích cực thu mua lúa gạo - tập trung ở vùng đồng bằng sông Cửu Long...

Theo đánh giá của các chuyên gia ngành lúa gạo, để tháo gỡ khó khăn cho xuất khẩu gạo, điều quan trọng là phải tái cơ cấu ngành này theo hướng tập trung vào các loại gạo có chất lượng; xây dựng thương hiệu cho ngành lúa gạo...

Nhận thức được vấn đề này, bên cạnh việc tích cực thực hiện Đề án “Phát triển thương hiệu gạo Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” với hàng loạt các giải pháp như thi thiết kế logo cho thương hiệu gạo, lựa chọn các giống gạo có chất lượng và tiềm năng để đẩy mạnh sản xuất...

Được biết, hiện Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã thông qua Đề án tái cơ cấu ngành lúa gạo Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Với gần 7.000 tỷ đồng được chi trong 5 năm tới, Đề án sẽ tập trung vào những nhiệm vụ lớn như tái cơ cấu và cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước, trọng tâm là Tổng Công ty Lương thực miền Nam (Vinafood 2) và Tổng Công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1).

Bên cạnh đó, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân mở rộng kinh doanh, đầu tư vào ngành lúa gạo bằng các dự án hợp tác công tư (PPP), ưu đãi thuế, vốn vay...

Trong Đề án tái cơ cấu ngành lúa gạo Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 sẽ đặc biệt ưu tiên các doanh nghiệp có vùng nguyên liệu, doanh nghiệp hoạt động nghiên cứu khoa học và khuyến nông, doanh nghiệp kinh doanh vật tư đầu vào có liên kết với nông dân.