Những tháng đầu năm, XK cà phê tuy tăng khá về lượng nhưng giá trị lại tăng không đáng kể, thậm chí có tháng tăng trưởng âm. Nhưng từ tháng 6 trở lại đây, XK cà phê tăng mạnh cả về lượng lẫn giá trị,...

Xuat khau ca phe but pha ngoan muc, thi truong thuan loi - Anh 1

Xuat khau ca phe but pha ngoan muc, thi truong thuan loi - Anh 2

Cà phê thu hoạch chuẩn bị đưa vào chế biến tại Công ty cà phê Thắng Lợi (Đăk Lăk). Ảnh: Dương Giang

Theo Tổng cục Hải quan, trong 8 tháng đầu năm nay, XK cà phê đã đạt 1.273.807 tấn, trị giá trên 2,260 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng cà phê XK tăng tới 39,8% và giá trị tăng 21,2%.

Trong những tháng còn lại của năm 2016, đầu ra cho cà phê Việt Nam nhìn chung vẫn sẽ khá thuận lợi. Mà trước hết là do yếu tố cung - cầu.

Theo ông Đỗ Hà Nam - Phó chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA), do Việt Nam và nhiều nước trồng cà phê lớn bị khô hạn nên sản lượng cà phê Robusta trên toàn cầu giảm khá nhiều. Chẳng hạn ở Brazil, sản lượng cà phê Robusta ước giảm tới 30%.

Bên cạnh đó, còn có một số yếu tố hỗ trợ khác cho XK cà phê, trong đó có yếu tố giá cả. Theo một số chuyên gia phân tích thị trường cà phê, giá kỳ hạn cà phê đang đà tăng lên.

Xuat khau ca phe but pha ngoan muc, thi truong thuan loi - Anh 3

Thu hoạch cà phê ở Lâm Đồng. Ảnh: Hồng Thủy

Tồn kho cà phê trên thế giới

- Tồn kho khả dụng: Nhật Bản (ngày 30/8) 210.762 tấn; châu Âu (31/7) 729.073 tấn; Bắc Mỹ (31/8) 371.887 tấn.

- Tồn kho đạt chuẩn: Tồn kho đạt chuẩn robusta (29/9) 138.270 tấn; Tồn kho đạt chuẩn arabica (30/9) 1.358.353 bao.

- Theo IOC, trong tháng 8/2016, XK cà phê toàn cầu đạt 9,757 triệu bao, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2015. Như vậy trong 11 tháng đầu của niên vụ 2015/2016, XK cà phê toàn cầu đạt 102,752 triệu bao, giảm 1% so với cùng kỳ niên vụ 2014/15. (Nguồn: ICO)

Vào cuối tháng 9 vừa rồi, giá kỳ hạn cà phê Robusta ở sàn giao dịch London đã tăng lên mức cao nhất của niên vụ 2015/2016 khi đạt mức 2.010 USD/tấn (giá đóng cửa) vào ngày 29/9.

Trong những ngày đầu tháng 10, giá đóng cửa cà phê Robusta ở sàn London vẫn duy trì ở mức trên 2.000 USD/tấn.

Điều này cho thấy thị trường vẫn còn rất vững, còn đà để tăng tiếp. Còn ở thị trường nội địa, giá cà phê đã chạm mốc 42.000 đ/kg.

Với sự thuận lợi của thị trường, VICOFA đã đưa ra dự báo rằng trong cả năm nay, nhiều khả năng XK cà phê sẽ đạt trên 1,6 triệu tấn. Nếu thực hiện được điều này, tính riêng về lượng, XK cà phê năm nay sẽ xấp xỉ bằng mức kỷ lục của năm 2014 là 1,69 triệu tấn.

Tuy nhiên, về mặt giá trị chắc chắn sẽ có khoảng cách không nhỏ so với năm 2014.

Năm đó, giá trị XK cà phê đạt mức kỷ lục 3,556 tỷ USD, nhờ giá XK bình quân đạt 2.103 USD/tấn.

Trong khi đó, 8 tháng đầu năm nay, giá cà phê XK chỉ ở mức bình quân 1.774 USD/tấn.

Hiện giá cà phê XK đã ở mức trên 1.900 USD/tấn, và có thể duy trì, thậm chí tăng thêm trong những tháng còn lại của năm.

Nhưng chắc chắn giá cà phê XK bình quân cả năm nay vẫn thấp hơn nhiều so với giá bình quân năm 2014, khiến cho giá trị XK khó có thể so sánh được.

Dầu vậy, nếu so với năm 2015, XK cà phê năm nay sẽ tăng trưởng khá cả về lượng lẫn giá trị. Cả năm 2015, lượng cà phê XK chỉ đạt trên 1,341 triệu tấn và giá trị là hơn 2,671 tỷ USD.

Không vội ồ ạt bán ra

Đó là nhận định của ông Đỗ Hà Nam - Phó chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (VICOFA). Cà phê trong dân hiện cơ bản đã hết. Niên vụ 2016/2017 sẽ vào vụ trễ. Tháng 11 mới vào vụ. Vì vậy, trong tháng 10, nhiều khả năng lượng cà phê XK sẽ giảm mạnh so với các tháng trước đó. Sang tháng 11, khi có cà phê vụ mới, XK cà phê sẽ tăng trở lại.

Xuat khau ca phe but pha ngoan muc, thi truong thuan loi - Anh 4

Thị trường XK cà phê cuối năm nhìn chung thuận lợi. Do đó, những hộ nông dân vẫn còn tồn trữ cà phê không nên ồ ạt bán ra. Tuy nhiên, do mức trừ lùi của cà phê Việt Nam hiện đang vào khoảng 40 USD/tấn, do đó, việc nông dân hạn chế bán ra cũng có thể tạo rủi ro cho nhà XK.

Do ảnh hưởng của hạn hán, dự báo trong niên vụ 2016/2017, sản lượng cà phê Việt Nam sẽ giảm nhiều. Dự báo của một số cơ quan cho rằng mức giảm có thể từ 5-10%. Còn theo dự báo của VICOFA, mức giảm sản lượng có thể tới 20%.

Ông Nguyễn Quang Bình, chuyên gia phân tích thị trường cà phê: Vẫn tiềm ẩn rủi ro nhất định

Xuat khau ca phe but pha ngoan muc, thi truong thuan loi - Anh 5

XK cà phê trong những tháng cuối năm vẫn còn tiềm ẩn những rủi ro nhất định. Trong niên vụ 2015/2016 (tính từ tháng 10/2015 đến tháng 9/2016), lượng cà phê XK của Việt Nam ước đạt 1,75 triệu tấn.

Đây là mức kỷ lục của một niên vụ từ trước tới nay. Đồng thời cao hơn khoảng 500 ngàn tấn so với niên vụ trước đó. Với lượng XK tăng mạnh như vậy, cà phê Robusta Việt Nam đã tăng mạnh thị phần trên toàn cầu. Điều này khiến cho nhiều nước XK khác đang tìm cách giành lại thị phần.

Tại Hội nghị mới đây của Tổ chức Cà phê Thế giới (ICO), có thông tin cho hay Colombia sẽ XK cà phê Arabiaca cấp thấp.

Trước đây, khi tình hình kinh tế còn khả quan, nhiều nước không XK cà phê Arabica cấp thấp nhằm giữ uy tín. Nhưng sắp tới, để giành thị phần cà phê, họ có thể không quá xem trọng uy tín nữa mà tập trung giành thị phần bằng cà phê Arabica giá rẻ. Khi ấy, sẽ tạo áp lực cạnh tranh lên cà phê Robusta của Việt Nam.

Lượng cà phê mua bán hàng giấy quá lớn (trên 400 ngàn tấn) tại 2 sàn giao dịch London và New York trong thời gian qua cũng đang như một… quả bom hẹn giờ.

Vào thời điểm này, các nước XK lớn như Brazil, Việt Nam, Colombia… chưa bán ra nhiều do chuẩn bị vào vụ mới. Nhưng sắp tới, khi các nước đẩy mạnh XK, lúc đó, hàng giấy đụng và hàng thực đụng nhau, đều ở khối lượng lớn, có thể dẫn tới sự sụp đổ thị trường cà phê.