- Trung tâm Nghiên cứu Phát triển An toàn Môi trường Dầu khí, Viện Dầu khí Việt Nam vừa thử nghiệm thành công giải pháp phục hồi môi trường bằng vi sinh vật. Các chuyên gia cho biết, đây là một biện pháp tốt để làm sạch dầu tràn. Tuy nhiên, khi xử lý cần thận trọng bởi có thể sẽ gây tác dụng ngược.

Kích hoạt vi sinh vật "ăn dầu" PGS.TS Phạm Bình Quyền, Hội Bảo vệ Thiên nhiên & Môi trường Việt Nam cho biết, việc sử dụng vi sinh vật để xử lý tràn dầu đã được thế giới ứng dụng thành công. Thực tế, có một số chủng vi sinh vật có khả năng phân hủy dầu. Tùy mỗi nước, mỗi khu vực, người ta sẽ lựa chọn các chủng vi sinh vật khác nhau phù hợp với điều kiện từng vùng. Theo PGS.TS Lại Thúy Hiền, phòng Vi sinh vật Dầu mỏ, Viện Công nghệ Sinh học (Viện KH&CN Việt Nam), ở hầu hết các bờ biển Việt Nam đều có vi sinh vật tự phân hủy dầu. Khi xảy ra sự cố tràn dầu, người ta sẽ phải tiến hành nhiều bước như vớt và thu gom dầu, sau đó mới tiến hành sử dụng vi sinh vật để xử lý để tránh dầu tràn ngấm xuống đáy biển sẽ tiêu diệt hệ sinh thái, làm cá, tôm, ốc... bị chết. TS Tăng Thị Chính, Trưởng phòng Vi sinh vật Môi trường, Viện Công nghệ Môi trường (Viện KH&CN Việt Nam) cũng cho biết, thế giới vi sinh vật phong phú và thực hiện phân hủy dầu cũng theo nhiều cơ chế khác nhau như phân hóa mạch cacbon, hấp thụ dầu... tùy thuộc vào từng chủng vi sinh vật bản địa. Các loại vi sinh vật sử dụng trong xử lý sự cố tràn dầu thường hoạt động theo cơ chế mạch cacbon phân hủy tạo thành CO2 và nước. Tuy vậy, chúng chỉ xử lý được ở hàm lượng thấp, 10g/lít hoặc 1g/kg. Ở mỗi vùng khác nhau lại có một loại vi sinh vật khác nhau để xử lý chứ không có một chủng chung cho các vùng. Cách làm này không phức tạp, chỉ cần bổ sung vi sinh vật, tạo các chất hoạt động bề mặt để những vi sinh vật có sẵn này hoạt động mạnh hơn. Cần nghiên cứu thêm PGS.TS Lại Thúy Hiền cho biết, hiện nay các sản phẩm xử lý dầu bằng vi sinh vật vẫn chưa được thương mại hóa do còn rất nhiều thủ tục. Tất cả các hoạt động xử lý tràn dầu mới chỉ là hợp tác của các nhà khoa học với đơn vị xảy ra sự cố. Trong trường hợp cần thiết, các nhà khoa học sẵn sàng nghiên cứu và bán các loại chủng vi sinh vật phù hợp để xử lý dầu tràn. Năm 2001, các nhà khoa học cũng đã xử lý thành công sự cố tràn dầu DO tại Vũng Tàu bằng những chủng vi sinh vật tự nghiên cứu. Các chuyên gia cảnh báo, việc lựa chọn vi sinh vật để xử lý cũng cần phải nghiên cứu kỹ và thận trọng, bởi thực tế, có những vi sinh vật giúp xử lý thành công tràn dầu ở khu vực này nhưng ở khu vực khác các chủng vi sinh vật không phát huy khả năng phân hủy. Sau một thời gian ngắn, bãi biển có màu đen và hôi thối, gây ô nhiễm thứ cấp... Sử dụng vi sinh vật xử lý tràn dầu vào từng vùng biển cần có nghiên cứu cụ thể. Tùy vào địa lý mỗi vùng, tùy vào mức độ ô nhiễm của mỗi vùng... để chọn ra những vi sinh vật phù hợp. Tô Lan