Cùng với việc yêu cầu các nhà mạng tổng kiểm tra, xử lý hơn 10 triệu sim rác (đăng ký thông tin thuê bao ảo, không xác thực) vào cuối tuần rồi, Bộ Thông tin và Truyền thông đang tiếp tục thực hiện kế hoạch được cho là mạnh tay nhất từ trước tới nay trong việc xử lý dứt điểm tình trạng sim rác, tin nhắn rác gây bức xúc xã hội.

Xu ly sim rac, tin nhan rac: Phat nguoi dung dau nha mang - Anh 1

Không chặn dứt điểm sim rác và tin nhắn rác, sẽ xử lý người đứng đầu nhà mạng. Ảnh minh họa: Vân Ly

Trao đổi với TBKTSG Online hôm nay 28-11, ông Đỗ Hữu Trí, Phó chánh Thanh tra của Bộ Thông tin và Truyền thông, cho biết đợt khóa hơn 10 triệu sim cuối tuần vừa qua là bước đầu giải quyết vấn nạn sim rác, chưa phải là biện pháp giải quyết triệt để. Việc khóa sim được thực hiện với sim kích hoạt sẵn từ 1-4 đến 30-9, còn sim kích hoạt trong tháng 10 tạm thời chưa khóa mà gia hạn đến 31-12.

Ông Trí nói: “Tuy vậy, không phải sau ngày 31-12 hoạt động khóa sim rác sẽ dừng hẳn mà sẽ được triển khai thường xuyên. Mốc 31-12 là thời điểm cơ bản giải quyết được vấn nạn sim rác”.

Ông Trí cho biết, Bộ Thông tin và Truyền thông đã có chỉ đạo các Sở Thông tin và Truyền thông đồng loạt thanh tra xử phạt việc kích hoạt sim trên toàn quốc trong thời gian tới.

Thể hiện quyết tâm xử lý tình trạng trên, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn nói: “Nếu nhà mạng không xử lý dứt điểm sim rác hoặc chỉ làm theo đợt thì sẽ xử lý người đứng đầu doanh nghiệp viễn thông. Bộ cũng yêu cầu các nhà mạng đầu năm tới phải hạn chế tối đa tình trạng tin nhắn rác”.

Hiện nay, muốn giữ sim số đẹp đã kích hoạt, mỗi tháng đại lý sim phải phát sinh cuộc gọi với cước từ 3.000 đồng và phải phát sinh 5 cuộc gọi. Các đại lý sim hoàn toàn có thể tìm cách đối phó với quy định này.

Ông Trí cho rằng, sim rác vẫn tồn tại, ngoài sự lách luật của đại lý còn do lỗi của nhà mạng. Các nhà mạng có quan hệ với các đại lý, tổng đại lý, nên họ biết đại lý kích hoạt sim với thông tin thuê bao không đúng quy định. Các nhà mạng có hệ thống kỹ thuật nên hoàn toàn có thể rà soát, loại bỏ sim rác ra khỏi hệ thống của mình.

Thực tế cho thấy, sim rác, tin nhắn rác vẫn tồn tại lâu nay, nguyên nhân lớn nhất là do vì lợi nhuận mà các nhà mạng đã tiếp tay cho tình trạng này.

Theo nghiên cứu của Bkav, tin nhắn rác xuất phát từ hai nguồn là sim rác và nhà cung cấp dịch vụ đầu số. Và tin nhắn rác xuất phát từ nguồn nào thì nhà mạng cũng có lợi nhuận từ thu phí nhắn tin và phần trăm từ nhà cung cấp dịch vụ đầu số. Ông Vũ Ngọc Sơn, Phó chủ tịch Bkav, cho biết hiện mỗi ngày có 14 triệu tin nhắn rác được phát tán. Tính trung bình nhà mạng được hưởng lợi 200 đồng với mỗi tin nhắn rác, tương đương 2,8 tỉ đồng/ngày.

Thực tế cho thấy, để xử lý tính trạng sim rác, tin nhắn rác cần có nhiều giải pháp đồng bộ khác nhau, trong đó có việc cần thiết phải tăng chế tài xử phạt. Theo quy định trước đây thì mức xử phạt cao nhất chỉ 70 triệu đồng cho một hành vi vi phạm, trong khi đó con số lợi nhuận thu được từ hoạt động này rất cao nên chưa đủ sức răn đe.

Bộ Thông tin và Truyền thông vừa hoàn thiện dự thảo nghị định “Sửa đổi, bổ sung Điều 15 của Nghị định số 25/2011/NĐ-CP ngày 6-4-2011 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Viễn thông và Điều 30 của Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13-11-2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện” và đang xin ý kiến của Chính phủ.

Ông Trí cho hay dự thảo nghị định trên đã tăng mức xử phạt, tiền phạt, đồng thời quy định xử phạt với người đứng đầu doanh nghiệp viễn thông. Còn với một số hành vi vi phạm như với sim kích hoạt sẵn có thông tin sai thì thu hồi toàn bộ tiền có trong tài khoản của sim...

Các mức phạt vi phạm về sim rác, tin nhắn rác (dự thảo)

Dự thảo nghị định nêu trên quy định khá chặt chẽ việc xử phạt với các đối tượng gây nên tình trạng sim rác, song chủ yếu nhắm vào nhà mạng. Cụ thể như sau:

- Phạt 15.000.000 đồng mỗi điểm cung cấp dịch vụ đối với doanh nghiệp viễn thông di động khi vi phạm một trong các hành vi sau: không lưu giữ hoặc lưu giữ không đầy đủ, hoặc thời gian lưu giữ không đủ 1 năm về thông tin thuê bao kể từ ngày thực hiện giao kết hợp đồng; giao kết hợp đồng bên ngoài điểm cung cấp dịch vụ viễn thông; điểm cung cấp dịch vụ viễn thông không có trang thiết bị để sao lưu điện tử, nhập, chuyển bản sao lưu điện tử, thông tin về cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp viễn thông di động...

- Phạt 20.000.000 đồng mỗi điểm cung cấp dịch vụ viễn thông đối với nhà mạng do điểm cung cấp dịch vụ viễn thông chấp nhận giấy tờ không đúng quy định.

- Phạt 60.000.000-80.000.000 đồng đối với hành vi thực hiện ủy quyền việc giao kết hợp đồng không đúng quy định.

- Phạt 80.000.000-100.000.000 đồng đối với doanh nghiệp viễn thông di động khi vi phạm một trong các hành vi sau: không đăng tải trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp danh sách các điểm cung cấp dịch vụ viễn thông hoặc đăng tải danh sách không đầy đủ thông tin theo quy định; chấp nhận thông tin thuê bao do điểm cung cấp dịch vụ viễn thông không được ủy quyền hoặc không đáp ứng các điều kiện theo quy định cung cấp; cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng vượt quá số lượng sim thuê bao trả trước theo quy định; không xây dựng hoặc không tổ chức thực hiện quy định nội bộ về thanh tra, xử phạt các vi phạm.

- Phạt 180.000.000-200.000.000 đồng đối với doanh nghiệp viễn thông di động khi vi phạm một trong các hành vi sau: không xây dựng hệ thống kỹ thuật, cơ sở dữ liệu để nhập, lưu giữ, quản lý thông tin thuê bao theo quy định; không thông báo hoặc không yêu cầu các chủ thuê bao cung cấp lại thông tin khi phát hiện thông tin thuê bao không tuân thủ đúng các quy định, chủ thuê bao sử dụng số lượng thuê bao di động vượt quá quy định.

- Phạt 180.000.000-200.000.000 đồng đối với giám đốc, tổng giám đốc doanh nghiệp viễn thông di động khi để xảy ra vi phạm không đăng tải trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp danh sách các điểm cung cấp dịch vụ viễn thông hoặc đăng tải danh sách không đầy đủ thông tin theo quy định; không bố trí nhân sự, phương tiện kỹ thuật nhằm bảo đảm khả năng truy nhập cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao của doanh nghiệp để kiểm tra thông tin thuê bao theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; không xây dựng hệ thống kỹ thuật, cơ sở dữ liệu để nhập, lưu giữ, quản lý thông tin thuê bao theo quy định; không thông báo hoặc không yêu cầu các chủ thuê bao cung cấp lại thông tin khi phát hiện thông tin thuê bao không tuân thủ đúng các quy định, chủ thuê bao sử dụng số lượng thuê bao di động vượt quá quy định.

- Phạt 1.000.000 đồng trên mỗi số thuê bao đối với nhà mạng do đã cung cấp dịch vụ cho chủ thuê bao có thông tin thuê bao không đúng quy định.

Ngoài nhà mạng, dự thảo nghị định còn quy định xử phạt cả các đại lý sim 20.000.000-40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: cung cấp sim hoặc thiết bị đầu cuối loại không dùng sim đã được đăng ký thông tin thuê bao của người khác; đăng ký thông tin thuê bao trái quy định của pháp luật.

Nếu được Chính phủ phê duyệt thông qua, nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-3-2017.