Theo báo cáo của Bộ Công Thương, trong 10 tháng đầu năm 2016, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đã kiểm tra trên 145.000 vụ vi phạm; phát hiện, xử lý gần 88.000 vụ; thu nộp ngân sách nhà nước trên 523 tỷ đồng.

Xu ly 88.000 vu vi pham ve hang gia, hang nhai, hang lau - Anh 1

Lực lượng Quản lý thị trường đã phát hiện, xử lý 1.522 vụ vi phạm về phân bón. Ảnh internet.

Cụ thể, về an toàn thực phẩm, lực lượng QLTT đã kiểm tra, xử lý 13.893 vụ việc vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 29,6 tỷ đồng, trị giá tang vật thu giữ 20,4 tỷ đồng. Hàng hóa vi phạm bị thu giữ là rượu, bia, sữa, dầu thực vật, rau củ quả nông sản, thủy hải sản…

Về mặt hàng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, lực lượng này đã kiểm tra 4.891 vụ; phát hiện, xử lý 1.522 vụ vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 61,42 tỷ đồng, tịch thu 20 tấn phân đạm nhập lậu, tiêu hủy 12,5 tấn phân bón NPK giả công hiệu sử dụng, 2,43 tấn phân bón quá hạn sử dụng các loại, 7 tấn phân bón NPK giả chất lượng, 25,75 tấn phân bón NPK giả mạo nhãn hiệu… Đặc biệt, đã chuyển cơ quan điều tra 1 vụ hàng hóa giả mạo mã vạch của nước ngoài.

Lực lượng QLTT cũng đã phát hiện, xử lý 4.859 vụ thuốc lá nhập lậu, trong đó vi phạm về vận chuyển 1.143 vụ; vi phạm về kinh doanh 3.718 vụ. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là 25,74 tỷ đồng. Tịch thu 966.097 bao thuốc lá các loại; thu giữ 32 xe ô tô, 695 xe máy, 32 phương tiện khác; chuyển cho cơ quan điều tra 103 vụ.

Tuy nhiên, đánh giá về tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, lãnh đạo Cục QLTT (Bộ Công Thương) thừa nhận, tình trạng này vẫn xảy ra và có xu hướng gia tăng.

Nguyên nhân do điều kiện địa hình tuyến biên giới phức tạp và nhiều nguyên nhân khác như: Lực lượng trực tiếp kiểm tra, kiểm soát còn mỏng, phải quản lý trên địa bàn rất rộng; nhân dân khu vực biên giới không có công ăn việc làm, lấy việc cho thuê nhà làm kho chứa hàng lậu, vận chuyển thuê hàng lậu qua biên giới làm nghề kiếm sống; cá biệt còn có cán bộ, công chức không tích cực phối hợp đấu tranh hoặc làm ngơ, để đối tượng buôn lậu lợi dụng…

Mặc dù các cơ quan quản lý nhà nước đã kiểm tra, xử lý quyết liệt, các chế tài xử phạt đã được nâng lên, nhiều vụ việc đã bị truy tố hình sự nhưng vì lợi nhuận, nhiều đối tượng bất chấp đạo lý, bất chấp pháp luật, sẵn sàng chống đối quyết liệt các lực lượng chức năng để thực hiện các hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, các vướng mắc về cơ chế chính sách cũng là một khó khăn cho việc kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm. Ví dụ, chi phí theo dõi, kiểm tra, bắt giữ, tiêu hủy hàng hóa rất tốn kém nhưng kinh phí được cấp rất khó khăn; trang thiết bị và điều kiện làm việc còn thiếu thốn, lạc hậu, các công cụ hỗ trợ và các thiết bị phụ trợ chưa được trang bị đầy đủ.

Để kiểm soát tốt hơn nữa tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, trong thời gian tới, lực lượng QLTT sẽ tiếp tục rà soát, sửa đổi bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, trong đó, hoàn thiện, trình ban hành đúng thời hạn Đề án chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại một số địa bàn trọng điểm (Đề án 8) theo phân công của Chính phủ.

Một giải pháp khác được đưa ra là đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; nếu để xảy ra tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại kéo dài hoặc nghiêm trọng trên địa bàn thì người đứng đầu đơn vị phải chịu trách nhiệm; thực hiện việc luân chuyển công chức theo đúng quy định, đặc biệt là tại các vị trí dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng.

Phan Thu