Tưởng vọng hai năm ngày mất của họa sĩ Lưu Công Nhân (21/7/ 2007 - 21/7/2009), nhà thơ, nhà báo Nguyễn Hữu Hồng Minh nhớ lại vụ trộm tranh có một chưa hai liên quan tới họa sĩ mà nhiều người gọi là “xì-căng-đan cuối cùng” của họa sĩ.

(TT&VH Cuối tuần) - Họa sĩ Lưu Công Nhân là một tên tuổi lớn của làng hội họa hiện đại Việt Nam. Mới đây, nhà sưu tập Lê Thái Sơn tìm chuyển cho tôi một tư liệu về tranh của Lưu Công Nhân đã từng tham gia bán đấu giá ở Singapore với mức giá khởi điểm hơn 4.500 đô-la, thuộc loại cao so với mặt bằng giá tranh bán trong khu vực của các họa sĩ Việt Nam. Thời gian trước ngày họa sĩ qua đời không lâu, trên báo chí đã xảy ra vụ “luận chiến” khá ồn ào về việc có hay không một vụ đánh cắp táo bạo 139 bức tranh của Lưu Công Nhân tại Đà Lạt. Sự việc ly kỳ đến nỗi, trước đó một ngày, tờ nhật báo X tường trình, giựt tít tràn ra ngoài bìa Vụ đánh cắp táo bạo 139 tranh của họa sĩ Lưu Công Nhân nêu vụ việc, tường thuật chi tiết về chuyện mất tranh. Nhưng sau đó một ngày, trên nhật báo Y lại chạy bài to đùng: May quá, tìm thấy rồi! với ảnh họa sĩ đang cầm trên tay xấp tranh giấy, vẻ mặt rất vui mừng vì đã tìm thấy được. Sau đó một ngày nữa thì nhà sưu tập Lưu Quốc Bình, con trai họa sĩ, đại diện gia đình đến tòa soạn báo X cảm ơn và xác nhận vụ mất tranh xảy ra vừa qua trong gia đình anh là có thật. Chính nhờ báo X sớm đưa tin này nên đã tìm ra (!?). Hơn 139 bức tranh bị mất vừa đưa trên báo sau 24 tiếng đã được tìm thấy. Tất cả sự việc mọi việc “xoay vòng vòng” liên hồi kỳ trận như đóng kịch vậy. Và rồi chìm vào quên lãng. Từ lúc xảy ra chuyện ồn ào đến nay đã mấy năm. Nhiều người vẫn tò mò muốn biết rốt cuộc với “vụ án” kia, tranh có bị mất thật hay không? Nếu mất, tại sao có nhiều bức tranh “to vật” như thế lại tìm thấy quá dễ dàng? Nếu không mất tại sao báo chí lại đưa tin? Từ đâu ra nguồn tin này? Phải chăng Việt Nam đã bắt đầu có những tổ chức đánh cắp nghệ thuật với những vụ án ly kỳ “có một không hai”, những cú “ápphe” siêu lợi nhuận? Hay rốt cuộc tất cả chỉ là giấc mơ cuối đời của họa sĩ Lưu Công Nhân? Thực hư câu chuyện ra sao? Mọi việc có thể bắt đầu khi Lưu Công Nhân trở bệnh nặng và gia đình đưa ông về Sài Gòn để điều trị cuối năm 2006. Tôi biết việc này qua anh Lưu Quốc Bình, con trai ông, người hợp gu với cha mình và thường “áp tải”, chăm sóc khi họa sĩ đi đây đó. Tôi đề nghị anh Bình sắp xếp cho tôi một cuộc phỏng vấn họa sĩ vì lâu lắm ông mới về Sài Gòn. Anh Bình bảo phải thư thư một thời gian vì lúc này họa sĩ Lưu Công Nhân đang nằm trong bệnh viện Phổi Phạm Ngọc Thạch, vào ra cũng không tiện. Anh Bình hứa khi ông khỏe một chút, sẽ tạo cơ hội cho tôi gặp. Và cơ hội đó đã đến vào dịp họa sĩ Thái Tuấn triển lãm Về nguồn ở gallery Tự Do - Hồ Tùng Mậu tháng 12/ 2006. Lưu Công Nhân và Thái Tuấn không chỉ là hai tên tuổi lớn trong làng hội họa Việt Nam hiện đại mà còn là hai người bạn thân tình. Thái Tuấn, trước đó định cư ở Pháp nhưng đã về Sài Gòn sống những năm cuối đời và phòng tranh Về nguồn là một nỗ lực lớn cuối cùng của ông thực hiện ở Việt Nam. Vì thế, Lưu Công Nhân rất háo hức muốn đến chia sẻ niềm vui với bạn. Tôi đã gặp họa sĩ ở đây và ông hỏi thăm tôi nhiều chuyện, về nghề báo, về mỹ thuật, sinh hoạt văn nghệ, các trường phái sắp đặt và trình diễn, những triển lãm đáng chú ý gần đây của các họa sĩ trẻ... Nói chung, tuy bệnh nặng và tuổi cao sức yếu nhưng ông lại vẫn rất quan tâm đến tình hình mỹ thuật nước nhà. Ông lắng nghe tôi nói và bình luận bằng những ghi nhận, góp ý sắc sảo mà hiếm người già nào còn đủ minh mẫn thể hiện chính xác như vậy được. Tuy nhiên, ông rất mệt, nên đề nghị sẽ tiếp tục cuộc trò chuyện bằng bút đàm. Và mời tôi khi có dịp lên Đà Lạt ghé nhà chơi, xem tranh ông...