(Chinhphu.vn) - Tính đến cuối năm 2010, Việt Nam đã có 12.213 dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài với số vốn đăng ký lên tới gần 193 tỷ USD, trong đó, vốn pháp định đạt trên 63 tỷ USD. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa tận dụng tối đa lợi ích, hiệu quả phát triển từ các dự án trên.

Vì vậy, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng cần phải có bộ chỉ tiêu mới đánh giá hiệu quả đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Việt Nam thiết thực hơn, làm cơ sở hoạch định chính sách và quản lý, phát huy một cách tối đa nguồn vốn FDI phục vụ cho phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.

Đó là nội dung được thảo luận tại Hội thảo “Xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá hiệu quả đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Việt Nam”, do Học viện Chính sách Phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) tổ chức ngày 18/4, tại Hà Nội.

Đến nay, khu vực doanh nghiệp FDI tạo ra 1 triệu việc làm, đóng góp gần 1/3 tổng GDP quốc gia, trên 40% giá trị sản xuất công nghiệp và hơn 30% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Tuy nhiên, phần lớn các dự án FDI tại Việt Nam có quy mô nhỏ, công nghệ sử dụng chủ yếu có nguồn gốc từ châu Á. Đặc biệt, Việt Nam chưa được chọn là điểm đầu tư của phần lớn các công ty đa quốc gia có tiềm năng lớn về công nghệ và sẵn sàng chuyển giao công nghệ và tri thức.

Do đó, để nâng cao hiệu quả của các dự án FDI trong thời gian tới, nhiều ý kiến cho rằng cần điều chỉnh cơ cấu FDI thu hút vào Việt Nam theo hướng tăng cường hiện đại và hiệu suất; xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho việc lập, xây dựng và đánh giá dự án; nâng cao chất lượng quản trị nhà nước và quản trị doanh nghiệp và xây dựng các chương trình xúc tiến đầu tư hiệu quả và có tầm nhìn dài hạn.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng Biên tập Báo Đầu tư cho biết nếu trước đây, hiệu quả của dự án FDI chỉ cần đánh giá trên cơ sở giải quyết công ăn việc làm nhưng nay cần phải tính đến hiệu quả năng suất.

Bộ chỉ tiêu mới nên đưa vào đánh giá của một số ngành công nghiệp chủ chốt của đất nước để so sánh với đầu tư trong nước, từ đó mới biết có hiệu quả hay không.

Bổ sung cho ý kiến này, PGS. TS Ngô Doãn Vịnh, Nguyên Viện trưởng Viện Phát triển Chiến lược, cho rằng khi xét về hiệu quả của dự án FDI, chúng ta nên đánh giá hiệu quả trực tiếp của dự án đó là năng suất lao động, hiệu quả sử dụng vốn FDI và đánh giá hiệu quả của khu vực FDI đóng góp cho nền kinh tế quốc dân…

Bên cạnh đó, các chuyên gia kinh tế cũng kiến nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư tạo điều kiện để thực hiện các nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của dự án FDI một cách định kỳ và có báo cáo tổng kết, kết hợp giữa sử dụng bộ chỉ tiêu và sử dụng nghiên cứu thực nghiệm.

Từ đó mới có thể “phác họa” bức tranh toàn diện về hiệu quả từ khu vực FDI, là cơ sở hoạch định chính sách và quản lý, phát huy một cách tối đa nguồn vốn FDI phục vụ cho phát triển bền vững tại Việt Nam.

Văn Chính