(VEN) - “Việt Nam đã đạt được rất nhiều thành tựu trong thời gian vừa qua, nhất là về xóa đói giảm nghèo. Song, để tiếp tục duy trì sự thành công đó và đặc biệt để tránh rơi vào bẫy của một nước có thu nhập trung bình, Việt Nam cần đầu tư vào khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST). Đây chính là chìa khóa quan trọng giúp Việt Nam giải quyết các thách thức”.

Dự án First sẽ tích cực hỗ trợ nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới công nghệ của các tổ chức và DN

Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB) đã chia sẻ như vậy tại hội thảo khởi động dự án “Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo thông qua nghiên cứu, KHCN (dự án FIRST)” do Bộ KHCN tổ chức mới đây tại Hà Nội.

Đầu tư hàng trăm triệu USD cho đổi mới sáng tạo

FIRST là dự án đầu tiên do WB tài trợ cho Việt Nam trong lĩnh vực ĐMST. Dự án được thực hiện trong 5 năm (2014-2019) với tổng mức đầu tư là 110 triệu USD, trong đó vốn vay ưu đãi của WB là 100 triệu USD và vốn đối ứng của Việt Nam là 10 triệu USD.

Mục tiêu dài hạn của dự án là góp phần hỗ trợ nâng cao năng suất, khả năng cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam thông qua việc tăng cường hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ, thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động sáng tạo, đổi mới công nghệ trong DN để tạo thêm giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Theo đó, dự án tập trung vào ba đối tượng là thể chế, tổ chức KHCN, DN, với các trọng tâm ưu tiên: đổi mới cơ chế, chính sách KHCN, cải cách hệ thống KHCN công lập theo hướng tự chủ, năng động, thúc đẩy đổi mới công nghệ trong các DN và hình thành các DN KHCN.

Cụ thể, dự án sẽ xây dựng và thí điểm một số chính sách nhằm thu hút các nhà nghiên cứu giỏi nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài tham gia nghiên cứu và hợp tác đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao ở Việt Nam. Đồng thời, góp phần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ các tổ chức KHCN công lập (GRI) chuyển đổi sang hình thức tự chủ tự chịu trách nhiệm. Mục tiêu là sẽ có 15 GRI chuyển đổi một cách đồng bộ, có hệ thống (từ tư vấn, đào tạo, hoàn thiện công nghệ, phát triển sản phẩm dựa trên công nghệ, lập kế hoạch kinh doanh…) để trở thành những mô hình điển hình cho việc chuyển đổi sang hình thức tự chủ. Bên cạnh đó, sẽ có các cơ chế hỗ trợ các DN KHCN khởi nghiệp phát triển ý tưởng công nghệ, nâng cao năng lực đổi mới công nghệ của DN…

Đổi mới sáng tạo - chìa khóa thành công

Theo bà Victoria Kwakwa, Giám đốc WB Việt Nam, nằm trong khu vực Đông Nam Á đầy năng động, Việt Nam có đầy đủ những tiềm năng phát triển. Việt Nam cũng đã đạt được rất nhiều thành tựu về kinh tế, đặc biệt về xóa đói giảm nghèo, trở thành nước có thu nhập trung bình... Mục tiêu của Việt Nam là hướng đến tăng cường hàm lượng về KHCN cũng như kinh tế tri thức trong các sản phẩm dịch vụ và trở thành một nước công nghiệp hiện đại hóa trong tương lai và ĐMST, KHCN sẽ chính là chìa khóa quan trọng để giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu và giải quyết các thách thức.

“Trọng tâm của dự án FIRST là giúp Việt Nam tăng cường môi trường về mặt chính sách cho KHCN cũng như ĐMST phát triển. Để có một nền KHCN và ĐMST đúng đắn, chúng ta cần có những chính sách đúng đắn về KHCN, bởi những chính sách này chính là khung khổ để tạo ra thể chế hoạt động cho các dự án về KHCN cũng như ĐMST…”, bà Victoria Kwakwa nhấn mạnh./.

Theo Bộ trưởng Bộ KHCN - Nguyễn Quân, để đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế thì không còn con đường nào khác là phải thông qua ĐMST, chủ yếu dựa vào KHCN, và nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu không có KHCN, ĐMST, chúng ta sẽ không cạnh tranh được với các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Quỳnh Nga

Theo Bộ trưởng Bộ KHCN - Nguyễn Quân, để đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế thì không còn con đường nào khác là phải thông qua ĐMST, chủ yếu dựa vào KHCN, và nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu không có KHCN, ĐMST, chúng ta sẽ không cạnh tranh được với các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới.