Thành phố Hà Nội đã và đang tích cực xây dựng các cơ chế, chính sách, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp... để tạo lập hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Thủ đô, với định hướng xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của cả nước.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Ngô Văn Quý đã khẳng định như vậy khi nói về định đướng và mục tiêu phát triển Thủ đô khởi nghiệp. Việc UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 6165/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Vườn ươm doanh nghiệp công nghệ thông tin đổi mới sáng tạo Hà Nội” được coi là một trong những quyết sách nhằm hiện thực hóa quyết tâm này của Thủ đô.

Đề án hỗ trợ để hoàn thiện ý tưởng sáng tạo

Theo Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội, từ năm 2011 đến nay, ngành công nghiệp công nghệ Thông tin Hà Nội tiếp tục tăng trưởng chiếm khoảng 19% tổng doanh thu công nghiệp công nghệ thông tin cả nước.

Đặc biệt, ngành công nghiệp công nghệ thông tin Thủ đô đã từng bước tạo lập được thương hiệu của mình, xếp trong nhóm 20 thành phố hấp dẫn toàn cầu về gia công phần mềm. Hà Nội hiện có hơn 6.500 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ thông tin (trong đó, có khoảng gần 4.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp phần cứng, điện tử và dịch vụ liên quan và hơn 2.500 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp phần mềm, nội dung số và dịch vụ), thu hút được trên 86.000 lao động, trong đó trên 60.000 lao động trực tiếp về công nghệ thông tin. Tính đến hết năm 2015, Hà Nội có 550 dự án có vốn đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ thông tin với tổng số vốn đầu tư khoảng gần 320 triệu đô la. Trong đó, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và Singapore là những nước đứng đầu về đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ thông tin tại Hà Nội.

Với nhiều tiềm năng như vậy, đồng thời nhằm tiếp tục nâng cao sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp công nghệ thông tin của Thủ đô, thành phố đã ban hành quyết định phê duyệt Đề án “Vườn ươm doanh nghiệp công nghệ thông tin đổi mới sáng tạo Hà Nội”. Trong quyết định đã nêu rõ: “Tuyển chọn các cá nhân, nhóm cá nhân, doanh nghiệp có đề án, dự án, ý tưởng đổi mới sáng tạo về lĩnh vực công nghệ thông tin có tính khả thi cao vào "Vườn ươm" và hỗ trợ nhằm hoàn thiện các ý tưởng, phát triển thành các doanh nghiệp công nghệ thông tin; tổ chức xét chọn các doanh nghiệp tốt nghiệp "Vườn ươm”, điều đó cũng đồng nghĩa với việc, các doanh nghiệp sẽ được tuyển chọn kĩ và sẽ có những hỗ trợ tích cực khi tham gia “Vườn ươm”. Cũng theo quyết định, UBND thành phố Hà Nội đặt mục tiêu: Một chu kỳ ươm tạo (3 năm) tiếp nhận tối thiểu 12 doanh nghiệp khởi nghiệp, kết quả ươm tạo đạt 70% doanh nghiệp có khả năng tồn tại và thành công tốt nghiệp vườn ươm, trong đó có 5 doanh nghiệp gọi được vốn đầu tư lần đầu và hỗ trợ thương mại hóa tối thiểu 2 ý tưởng kinh doanh.

“Vườn ươm” sẽ tổ chức đào tạo tối thiểu 10 môn học/khóa học/năm, trang bị các kỹ năng cơ bản cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, cung cấp cơ sở vật chất - kỹ thuật, các dịch vụ tư vấn thiết yếu nhằm phát triến các ý tưởng sáng tạo, nâng cao năng lực, sản xuất, kinh doanh, tiếp cận thị trường, vốn đầu tư, kỹ thuật, công nghệ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong vườn ươm. Kết nối được ít nhất 15 đối tác (trong 3 năm) là các nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức tài chính, tổ chức khoa học - công nghệ và doanh nghiệp; kết nối với các doanh nghiệp công nghệ thông tin, các chuyên gia giỏi, các doanh nhân thành công để cùng hỗ trợ thúc đẩy hoạt động "Vườn ươm" có hiệu quả.

Đồng thời, liên kết, phối hợp các tổ chức tài chính, khoa học - công nghệ, các chuyên gia khoa học - kỹ thuật giỏi, các nhà quản lý giàu kinh nghiệm trong và ngoài nước, tư vấn xây dựng kế hoạch kinh doanh, luật pháp, kế toán, công nghệ, đào tạo... nhằm tạo thành một mạng lưới hỗ trợ cá nhân, nhóm cá nhân, các doanh nghiệp phát triển ý tưởng, hoàn thiện chiến lược kinh doanh, thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ. Cung cấp cơ sở vật chất, kỹ thuật và dịch vụ thiết yếu phục vụ hoạt động ươm tạo ý tưởng, doanh nghiệp công nghệ thông tin như: Không gian làm việc, trang thiết bị, các tiện ích dùng chung (phòng họp, phòng hội thảo, phòng thoại, phòng kiếm tra phần mềm...), dịch vụ internet miễn phí và các dịch vụ hành chính khác. Cung cấp dịch vụ tư vấn, đào tạo phát triển doanh nghiệp như: Quy trình sản xuất phần mềm, các chương trình đào tạo nâng cao kỹ năng chuyên môn quản lý doanh nghiệp; cung cấp các dịch vụ tư vấn về khoa học - công nghệ, nghiên cứu thị trường, xây dựng kế hoạch kinh doanh, trợ giúp pháp lý, xây dựng thương hiệu, quản trị tài sản trí tuệ; hỗ trợ tuyển dụng lao động.

Ngoài ra, xây dựng và kết nối trang thông tin điện tử Vườn ươm doanh nghiệp đổi mới sáng tạo công nghệ thông tin Hà Nội với cổng thông tin điện tử khởi nghiệp của thành phố và cổng thông tin điện tử khởi nghiệp của Bộ Khoa học và Công nghệ các cơ sở dữ liệu để hỗ trợ và cung cấp thông tin cần thiết cho các cá nhân, nhóm cá nhân, doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin và các ngành khác có liên quan do Sở Thông tin và Truyền thông quản trị và duy trì hoạt động. Hỗ trợ “Vườn ươm” cũng quảng bá công nghệ, doanh nghiệp công nghệ thông tin thông qua các hình thức tổ chức hội chợ công nghệ, xúc tiến thương mại điện tử…

“Vuon uom doanh nghiep” thuc day Thu do khoi nghiep - Anh 1

Chế biến thực phẩm tại Công ty TNHH Chế biến thực phẩm Việt Đức, một doanh nghiệp trong Vườn ươm. Ảnh: Danh Lam/TTXVN.

“Bệ phóng” giúp doanh nghiệp công nghệ thông tin phát triển

Hiện trên địa bàn thành phố Hà Nội trung bình một năm có khoảng 1.500 doanh nghiệp công nghệ thông tin khởi nghiệp. Một doanh nghiệp muốn thành công phải có đủ điều kiện chủ quan và khách quan phù hợp như: sản phẩm, dịch vụ phù hợp với nhu cầu thị trường, chiến lược kinh doanh đúng đắn, có vốn, nguồn lực lao động... Trong khi đó, ở thời điểm bắt đầu khởi nghiệp thì các cá nhân, doanh nghiệp thường không có sẵn các điều kiện chủ quan hoặc có nhưng không hội đủ dẫn đến việc khởi nghiệp không thể tiến hành thuận lợi hoặc thậm chí là không thể thành công. Vì vậy, thành phố Hà Nội cần thiết phải có các cơ chế, chính sách hỗ trợ và thúc đẩy các cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp của Hà Nội, trong đó "Vườn ươm doanh nghiệp" là loại hình trợ giúp doanh nghiệp quan trọng và hiệu quả nhất.

Đề án “Vườn ươm doanh nghiệp công nghệ thông tin đổi mới sáng tạo Hà Nội" được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt đã tạo nên một “bệ phóng” quan trọng hỗ trợ đắc lực cho các doanh nghiệp công nghệ thông tin Thủ đô phát triển. Có thể nói, việc phát triển vườn ươm doanh nghiệp công nghệ thông tin đổi mới sáng tạo sẽ đem lại những lợi ích to lớn đối với các doanh nghiệp được ươm tạo, góp phần quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, phát triển công nghệ cũng nhưng lợi ích cho tất cả các thành viên, cộng đồng xã hội có liên quan. Về cơ bản, "Vườn ươm doanh nghiệp" này sẽ tạo ra ba loại giá trị gia tăng: Hỗ trợ các doanh nghiệp trong giai đoạn mới bắt đầu thành lập, trong quá trình trưởng thành và lớn mạnh trong thị trường; đóng góp cho sự phát triển kinh tế địa phương và vùng; bản thân "Vườn ươm" cũng là một doanh nghiệp dịch vụ. "Vườn ươm doanh nghiệp" hỗ trợ kinh nghiệm, thực hành chuyên sâu về một ngành, lĩnh vực nhất định.

Theo kinh nghiệm ở nhiều mô hình trên thế giới và các tỉnh, thành phố khác trong cả nước, các "vườn ươm" còn tạo điều kiện, cung cấp thông tin, hướng dẫn và tư vấn cho các doanh nghiệp được ươm tạo liên hệ với các tổ chức tín dụng để được vay ưu đãi, hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh và công nghệ. Các "vườn ươm" thiết lập mạng lưới tư vấn với các chuyên gia giàu kinh nghiệm, đáp ứng được mọi nhu cầu tư vấn cho các doanh nghiệp khởi sự. Mạng lưới này là một tiềm lực to lớn tạo ra sự phát triển của các doanh nghiệp. Các "vườn ươm" doanh nghiệp công nghệ còn là công cụ thúc đẩy sáng tạo, đổi mới, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa thành công các ý tưởng công nghệ nhờ gắn kết chặt chẽ hơn mối quan hệ trường đại học - viện nghiên cứu - doanh nghiệp.

Cũng theo các chuyên gia kinh tế, đóng góp quan trọng nhất của "vườn ươm doanh nghiệp" đối với các doanh nghiệp là cơ hội mà doanh nghiệp khởi sự có thể hợp tác, phát triển các mối quan hệ, liên kết với các doanh nghiệp khởi sự khác cùng hoạt động trong "vườn ươm". Mối quan hệ này giúp họ có thể chia sẻ những tài nguyên, kinh nghiệm, học hỏi và trao đổi những mối quan hệ làm ăn, ý tưởng kinh doanh… góp phần tạo nên thành công của doanh nghiệp. Các "Vườn ươm doanh nghiệp" còn duy trì sự giúp đỡ liên tục đối với doanh nghiệp sau khi kết thúc ươm tạo. Việc này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khách hàng vững chắc trên bước đường phát triển của mình, giúp các doanh nghiệp khởi sự thành công, phát triển tinh thần kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp, giúp giảm bớt rủi ro đầu tư và kinh doanh, tăng khả năng tồn tại và thành công của các doanh nghiệp khởi sự sau khi rời khỏi "vườn ươm"…

Đề án xây dựng "Vườn ươm doanh nghiệp công nghệ thông tin đổi mới sáng tạo Hà Nội" với mục đích ươm tạo những dự án nhiều tiềm năng, những ý tưởng sáng tạo có tính khả thi, thành phố Hà Nội sẽ tập trung hỗ trợ nâng cao năng lực hoạt động, sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp công nghệ thông tin trên địa bàn thành phố, hướng đến thúc đẩy sự phát triển chung của Thủ đô khởi nghiệp.

Nguyễn Thắng